Đưa chất liệu dân gian vào nhạc trẻ không còn là thể nghiệm nhất thời mà đang dần định hình một mảng màu đặc sắc cho âm nhạc Việt Nam đương đại. Không ít nghệ sĩ đã chọn cách kể câu chuyện văn hóa bằng những giai điệu hiện đại để tiếp cận thế hệ khán giả mới, mượn từ hình ảnh chiếc áo tứ thân, điệu hò, câu cải lương cho đến không khí rộn ràng của lễ hội vùng cao.
Trong bức tranh âm nhạc rực rỡ mang đậm bản sắc ấy, thị trường đã ghi nhận rất nhiều dự án nghệ thuật ấn tượng. Nhưng nổi bật trong số đó, hàng loạt đại diện nữ đã vô cùng thành công khi khéo léo biến tấu các chất liệu truyền thống thành những sản phẩm bùng nổ, vượt khỏi khuôn khổ của một bài hát đơn thuần để trở thành tâm điểm chú ý trên mạng xã hội.
Đó là Bắc Bling của Hòa Minzy, Cung Đàn Vỡ Đôi của Chi Pu, sân khấu Tết "Gòy" Cưới "Luông" của Tóc Tiên, Bùi Lan Hương, Dương Hoàng Yến, Minh Hằng, MisThy và Phạm Quỳnh Anh, loạt MV đậm chất vùng cao của Hoàng Thùy Linh hay mới nhất là Thiên Đường Với Người Thương của Phương Mỹ Chi. Đây đều là những nhạc phẩm không chỉ thu hút hàng triệu lượt xem mà còn tạo nên làn sóng thảo luận mạnh mẽ, góp phần đưa hình ảnh văn hóa Việt Nam tiếp cận sâu rộng đến đông đảo công chúng.
Phương Mỹ Chi mang văn hóa Khmer Nam Bộ vào Thiên Đường Với Người Thương
Mới đây nhất, Phương Mỹ Chi tiếp tục biến các chất liệu văn hóa địa phương thành một cơn sốt với Thiên Đường Với Người Thương. Nữ ca sĩ chọn văn hóa Khmer Nam Bộ làm chất liệu chính, đưa từ âm nhạc, múa, trang phục, kiến trúc đến phong tục cưới hỏi vào cùng một MV.
MV Thiên Đường Với Người Thương - Phương Mỹ Chi
MV kể chuyện Chi và Định, hai người bạn lớn lên cùng nhau trong không gian văn hóa Khmer. Từ những ngày còn nhỏ, cả hai đã gắn với các hoạt động cộng đồng, tập múa, chơi mặt nạ Chhay-dam và đạp xe qua những cánh đồng thốt nốt Phương Mỹ.Chi và Bảo Định cũng có nhiều khoảnh khắc tương tác, từ những ngày còn nhỏ đến khi trưởng thành, khi tình cảm giữa hai người dần được thể hiện rõ hơn.
Những phân cảnh đời thường, vui đùa và đồng hành của cả hai giúp câu chuyện tình được nối liền với quá trình trưởng thành của hai nhân vật. Câu chuyện tình của hai nhân vật vì thế được kể song song với quá trình họ lớn lên trong chính không gian văn hóa này.
Chất liệu Khmer Nam Bộ xuất hiện dày đặc trong phần hình ảnh. Phương Mỹ Chi mặc trang phục truyền thống, thực hiện các điệu múa Robam, trong khi những không gian như chùa Cò, chùa Vàm Ray được đưa vào các đại cảnh. Hoa sứ, lọng vàng, cánh đồng thốt nốt, đống rơm, mặt nạ Chhay-dam và những sinh hoạt cộng đồng liên tục xuất hiện, tạo nên một thế giới Khmer Nam Bộ nhiều màu sắc.
Phần âm nhạc cũng được xây dựng từ chất liệu này. Ca khúc giữ màu pop hiện đại nhưng kết hợp âm hưởng Khmer Nam Bộ với Hát Dù Kê, đàn Roneat, cồng Kôông vuông, đàn thuyền cùng các nhạc cụ dân gian và phần phối điện tử.
Đặc biệt, phần cuối MV dành hẳn cho đám cưới Khmer Nam Bộ. Không gian hôn lễ được dựng với hoa tươi, lọng vàng, gia đình và người thân cùng tham gia trở thành một trong những chi tiết nổi bật nhất. Nghi thức này mang ý nghĩa cầu chúc bình an, sức khỏe, may mắn và hạnh phúc cho đôi vợ chồng.
Cách Phương Mỹ Chi đưa nghi lễ vào chính câu chuyện tình khiến đám cưới không chỉ là phần kết của MV mà còn trở thành nơi tập hợp nhiều nét văn hóa Khmer được giới thiệu xuyên suốt sản phẩm.
Sau khi phát hành, Thiên Đường Với Người Thương nhanh chóng thu hút sự chú ý và cán mốc hơn 2,2 triệu lượt xem trên YouTube sau hơn 2 ngày phát hành. Đây tiếp tục là một sản phẩm thành công của Phương Mỹ Chi trong hành trình đưa văn hóa vào âm nhạc, lần này mở rộng sang văn hóa Khmer Nam Bộ.
Sau những sản phẩm trước đó, nữ ca sĩ tiếp tục cho thấy hướng khai thác chất liệu bản địa là một hướng đi hiệu quả, khi những giá trị văn hóa truyền thống được kết hợp với âm nhạc hiện đại để tạo nên sản phẩm dễ tiếp cận với khán giả đại chúng.
Hòa Minzy đưa cả quê hương Bắc Ninh vào Bắc Bling
Khi nhắc đến một trong những sản phẩm khai thác tốt chất liệu bản địa, biến khung cảnh làng quê quen thuộc vào âm nhạc và tạo thành công lớn, không thể không kể đến Bắc Bling của Hòa Minzy. Ra mắt vào tháng 3/2025, ca khúc nhanh chóng trở thành một cơn sốt và cũng là ca khúc bùng nổ nhất trong sự nghiệp của nữ ca sĩ tính đến hiện tại.
MV Bắ Bling - Hòa Minzy x NSND Xuân Hinh x Tuấn Cry x Masew
Bắc Bling là sự kết hợp của Hòa Minzy cùng NSND Xuân Hinh, Tuấn Cry và nhà sản xuất Masew, tạo nên sự giao thoa giữa âm hưởng dân ca truyền thống vùng Bắc Bộ như quan họ, chèo, xẩm, chầu văn với Hip Hop và nhạc điện tử hiện đại, qua đó tái hiện vẻ đẹp của quê hương Kinh Bắc bằng một ngôn ngữ trẻ hơn.
Dưới sự nhào nặn của đạo diễn Nhu Đặng, MV được đầu tư với kinh phí ước tính 8-10 tỷ đồng và quay hoàn toàn tại Bắc Ninh. Những góc máy đại cảnh kết hợp kỹ xảo hiện đại đưa Đền Đô, Đền Bà Chúa Kho, chùa Dâu, làng gốm Phù Lãng vào MV với diện mạo sống động, bắt mắt. Đặc biệt, hơn 300 diễn viên quần chúng bản địa tham gia sản phẩm, trong đó có hơn 200 người đến từ chính thôn Lạc Xá, xã Quế Tân, huyện Quế Võ, nơi Hòa Minzy sinh ra và lớn lên.
MV còn đưa hàng loạt chi tiết đặc trưng của Kinh Bắc vào câu chuyện như Hội Lim, hội vật làng Hữu Chấp, tục mời trầu cánh phượng, cây rơm, con đò, bến nước, sân đình. Tất cả được đặt trong một không gian rực rỡ, hiện đại, khiến những hình ảnh vốn quen thuộc của làng quê Bắc Ninh vào một sản phẩm âm nhạc hiện đại.
Ngay sau khi ra mắt, Bắc Bling liên tục tạo nên những cột mốc đáng chú ý. Ca khúc từng vươn lên #1 Trending YouTube toàn cầu chỉ sau vài ngày và giữ vị trí cao trong tuần đầu tiên. Tại Việt Nam, MV đạt 3,3 triệu lượt xem sau 24 giờ và liên tục ghi nhận lượt xem tăng chóng mặt. Vào tháng 3/2026 MV đã chính thức cán mốc 300 triệu lượt xem. Bắc Bling cũng là MV Việt Nam cuối cùng đạt #1 Trending toàn cầu trước khi YouTube chính thức xóa bảng Trending khỏi hệ thống.
Thành công vang dội này biến Bắc Bling thành sản phẩm âm nhạc thành công nhất sự nghiệp Hòa Minzy tính đến hiện tại, giúp nữ ca sĩ củng cố vị thế một ngôi sao có sức hút đại chúng hàng đầu làng nhạc. Qua sản phẩm, hình ảnh Kinh Bắc cũng được đưa đến gần hơn với khán giả trẻ trong nước và quốc tế, từ những làn điệu quan họ, lễ hội, làng nghề đến cảnh sắc và con người địa phương.
Hòa Minzy đồng thời nhận được nhiều sự yêu mến từ công chúng và sự ghi nhận của các cấp chính quyền nhờ cách cô đưa văn hóa quê hương vào một sản phẩm âm nhạc có sức lan tỏa lớn.
Tóc Tiên cùng dàn Chị Đẹp mang cả đám cưới miền Tây lên sân khấu
Một cách khai thác khác cũng tạo hiệu ứng mạnh là lấy những hình ảnh rất quen thuộc của đời sống miền Tây rồi biến chúng thành một sân khấu hiện đại. Điều này được thể hiện rõ trong Tết "Gòy" Cưới "Luông", tiết mục do Tóc Tiên dẫn dắt cùng Minh Hằng, Phạm Quỳnh Anh, Bùi Lan Hương, Dương Hoàng Yến và MisThy tại Chung kết Chị Đẹp Đạp Gió 2024.
Tết "Gòy" Cưới "Luông" - Tóc Tiên, Minh Hằng, Phạm Quỳnh Anh, Bùi Lan Hương, Dương Hoàng Yến và MisThy
Phần âm nhạc được kết hợp từ loạt ca khúc quen thuộc như Ra Giêng Anh Cưới Em, Mùa Xuân Đầu Tiên, Rồi Tới Luôn và Hò Miền Nam. Các bài hát được kết nối thành một bản mashup liền mạch, sau đó được làm mới bằng phần phối điện tử của 2pillz, Wokeup, Hứa Kim Tuyền và TDK. Bùi Lan Hương và Phạm Quỳnh Anh cũng tham gia viết lời mới, tạo thêm màu sắc trẻ trung cho những ca khúc vốn đã quen thuộc với nhiều thế hệ khán giả.
Cổng cưới lá dừa, xe đạp, cầu khỉ hay chiếc xích lô rước dâu xuất hiện liên tiếp, gợi đúng không khí một đám cưới miền Tây ngày Tết. Dàn Chị Đẹp còn đưa những màn đối đáp hài hước, lời chúc đầu năm và hình ảnh cưới hỏi vào phần diễn, tạo cảm giác như cả một đám cưới được bê nguyên lên sân khấu. Từ cách dựng không gian, đạo cụ đến những màn tương tác giữa các thành viên, tiết mục liên tục đưa khán giả vào không khí rộn ràng của một đám cưới miền sông nước.
Những hình ảnh quen thuộc của miền Tây được mang thẳng lên sân khấu, từ cổng cưới lá dừa, xe đạp, cầu khỉ đến xích lô rước dâu. Các chi tiết về áo bà ba, nón lá cũng được biến tấu để hòa vào một tiết mục nhiều màu sắc, kết hợp ánh sáng, vũ đạo và những động tác cha cha cha trên nền nhạc điện tử sôi động. Nhờ vậy, Tết "Gòy" Cưới "Luông" vẫn giữ được màu sắc miền Tây nhưng không mang cảm giác cũ kỹ, mà có cách thể hiện trẻ trung, bắt mắt hơn.
Sau khi phát sóng, Tết "Gòy" Cưới "Luông" nhanh chóng được khán giả chú ý, video sân khấu biểu diễn chính thức hiện tại đạt hơn 7,7 triệu lượt xem trên YouTube. Sức hút của ca khúc còn thể hiện rõ qua việc giai điệu được sử dụng liên tục trong các video dịp Tết. Từ những clip ghép nhạc với hình ảnh áo dài, các màn nhảy cha cha cha, đến video cưới hỏi, chúc Tết, ca khúc xuất hiện với nhiều cách biến tấu khác nhau.
Đáng chú ý, trong hai mùa Tết liên tiếp kể từ khi lên sóng, Tết "Gòy" Cưới "Luông" vẫn được sử dụng làm nhạc nền cho nhiều video, giúp hình ảnh và không khí miền Tây của tiết mục tiếp tục được nhiều khán giả tìm đến mỗi dịp đầu năm.
Chi Pu kể chuyện tình bằng gánh hát cải lương trong Cung Đàn Vỡ Đôi
Nếu Tết "Gòy" Cưới "Luông" lấy những hình ảnh đời thường của miền Tây để dựng thành một sân khấu rộn ràng, thì Chi Pu chọn một lát cắt đặc trưng khác của Nam Bộ với Cung Đàn Vỡ Đôi. Phát hành vào tháng 6/2020, ca khúc được thực hiện dưới dạng phim ngắn ca nhạc, đưa không gian miền Tây xưa cùng văn hóa cải lương, đờn ca tài tử vào câu chuyện tình của những người nghệ sĩ gánh hát.
Cung Đàn Vỡ Đôi - Chi Pu
MV được quay tại Vườn quốc gia Tràm Chim, Đồng Tháp Mười, mở ra khung cảnh sông nước với những chiếc ghe chở gánh hát đi lưu diễn. Hình ảnh đoàn hát lênh đênh qua các vùng quê, sân khấu dựng bên sông, những người nghệ sĩ sống và biểu diễn theo gánh hát giúp Cung Đàn Vỡ Đôi tái hiện một lát cắt của đời sống cải lương miền Tây xưa.
Cải lương là chất liệu chính trong MV. Chi Pu vào vai cô đào Ba Trà, Quang Sự đóng kép Hai Tân. Hai trích đoạn Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga và Thái hậu Dương Vân Nga được đưa vào các màn diễn, trong khi phần mở đầu sử dụng chất liệu từ Tình Anh Bán Chiếu.
Phần âm nhạc của Cung Đàn Vỡ Đôi vẫn giữ giai điệu pop ballad hiện đại, nhưng được thêm những âm thanh mang màu sắc cải lương như đàn kìm, đàn tranh và đặt cạnh tiếng piano. Cách phối này giúp ca khúc giữ được chất hiện đại nhưng vẫn có không khí Nam Bộ rõ rệt.
Phần hình ảnh tiếp tục bám vào đời sống của một gánh hát miền Tây. Áo bà ba, ghe hát, sông nước xuất hiện ở những cảnh đời thường. Để vào vai cô đào Ba Trà, Chi Pu học cách diễn xuất, đi đứng và bộ tịch cải lương với nghệ sĩ Thanh Sơn. Quang Sự cũng tham gia tập luyện, còn NSND Bạch Tuyết cố vấn cho ê-kíp về cải lương.
Cung Đàn Vỡ Đôi cũng nhanh chóng tạo hiệu ứng sau khi phát hành. MV lên #1 Trending YouTube Việt Nam sau khoảng 20 giờ, đạt 2,3 triệu lượt xem trong 24 giờ đầu. Ca khúc đồng thời đứng đầu iTunes Việt Nam và xuất hiện ở nhóm dẫn đầu trên một số bảng xếp hạng nhạc số trong nước. Từ sông nước, ghe hát, áo bà ba đến cải lương, Cung Đàn Vỡ Đôi gom nhiều chất liệu đặc trưng của miền Tây vào một câu chuyện tình, rồi kể lại bằng hình thức phim ngắn ca nhạc hiện đại. MV này còn lan toả quốc tế khi được đông đảo khán giả Trung Quốc tìm hiểu sau khi Chi Pu gây ấn tượng ở Đạp Gió 2023. Nhiều người phải trầm trồ trước chiều sâu sản phẩm và các chi tiết truyền thống mà Chi Pu đầu tư cài cắm trong Cung Đàn Vỡ Đôi.
Hoàng Thùy Linh biến văn hóa Tây Bắc thành “đặc sản” trong loạt hit
Trong hành trình đưa chất liệu văn hóa vào âm nhạc, Hoàng Thùy Linh là một trong những nữ ca sĩ thành công hàng đầu với hướng đi này. Đặc biệt, hình ảnh vùng núi Tây Bắc xuất hiện rất rõ nét trong loạt sản phẩm của cô, trở thành một trong những chất liệu nổi bật tạo nên màu sắc riêng của Hoàng Thùy Linh.
Để Mị Nói Cho Mà Nghe - Hoàng Thùy Linh
Từ Để Mị Nói Cho Mà Nghe, Duyên Âm, Kẻ Cắp Gặp Bà Già, Gieo Quẻ đến BO XÌ BO, nữ ca sĩ nhiều lần đưa hình ảnh núi rừng, trang phục, đời sống, tín ngưỡng và chất liệu văn học dân gian vào âm nhạc hiện đại, tạo nên một thế giới hình ảnh gần như trở thành nhận diện riêng. Trong đó, Để Mị Nói Cho Mà Nghe là sản phẩm thể hiện rõ nét nhất màu sắc vùng núi Tây Bắc, từ không gian bản làng, trang phục, đời sống đến chất liệu văn học và âm nhạc dân gian vùng cao.
Lấy Mị trong Vợ Chồng A Phủ làm trung tâm, MV đưa khán giả đến một Tây Bắc đầy màu sắc với trang phục thổ cẩm truyền thống của người Mông, không gian bản làng, hoa ban, ruộng bậc thang và những sinh hoạt quen thuộc trong đời sống vùng cao.
Hình ảnh ném còn, đánh đu, không khí mùa xuân hay phong tục kéo vợ cũng được đưa vào câu chuyện. Hoàng Thùy Linh không giữ Mị ở hình ảnh cô gái cam chịu trong tác phẩm văn học mà biến nhân vật thành một cô gái trẻ chủ động tìm kiếm niềm vui và tự do.
Chất liệu Tây Bắc còn được thể hiện ngay trong phần âm nhạc. Tiếng sáo mèo, khèn Mông và những âm hưởng ngũ cung được đặt trên nền điện tử hiện đại, tạo nên một ca khúc vừa có màu sắc vùng cao vừa dễ tiếp cận với khán giả Pop. Chính sự kết hợp này giúp hình ảnh Tây Bắc không bị đóng khung trong những sản phẩm mang tính dân ca hay truyền thống, mà bước vào một MV có vũ đạo, thời trang và cách kể chuyện trẻ trung.
Đáng chú ý, Để Mị Nói Cho Mà Nghe không phải một sản phẩm thành công đơn lẻ. Đây gần như là điểm khởi đầu cho chuỗi sản phẩm mà Hoàng Thùy Linh liên tục khai thác những lớp văn hóa Việt khác nhau. Sau Để Mị Nói Cho Mà Nghe, Hoàng Thùy Linh tiếp tục theo đuổi hướng khai thác chất liệu bản địa trong loạt sản phẩm tiếp theo thuộc album Hoàng và Link.
See Tình - Hoàng Thùy Linh
Song song với mạch chất liệu miền Bắc, Hoàng Thùy Linh còn có một sản phẩm nổi bật khai thác văn hóa miền Nam là See Tình. MV tiếp tục đưa khán giả về miền Tây với hình ảnh chợ nổi, sông nước và câu chuyện nàng tiên cá phải lòng chàng trai bán chiếu.
Không tái hiện miền Tây theo cách thuần túy đời thường, nữ ca sĩ đưa những chất liệu quen thuộc ấy vào một thế giới nhiều màu sắc, kỳ ảo, pha chút hoạt hình. Cách xử lý này giúp hình ảnh sông nước miền Tây trở nên mới mẻ hơn khi đặt trong một MV âm nhạc hiện đại.
Chuỗi sản phẩm này cũng giúp Hoàng Thùy Linh tạo nên một loạt thành tích đáng chú ý, khi nhiều MV khai thác chất liệu văn hóa của cô đều đạt lượng xem lớn. Để Mị Nói Cho Mà Nghe hiện có hơn 198 triệu lượt xem, trong khi loạt sản phẩm tiếp theo cũng lần lượt cán mốc hàng chục triệu view.
Các ca khúc được khán giả nghe rộng rãi, góp phần đưa Hoàng Thùy Linh trở thành một trong những cái tên nổi bật khi nhắc đến hướng đưa chất liệu văn hóa Việt vào nhạc Pop. Mỗi khi xuất hiện thêm một sản phẩm đi theo hướng đưa chất liệu văn hóa vào nhạc pop, Hoàng Thùy Linh lại được nhắc đến như một trong những người tiên phong và thành công nhất với cách làm này.
Giữa rất nhiều sản phẩm khai thác chất liệu truyền thống được ra mắt trong những năm qua, những cái tên kể trên vẫn là các trường hợp nổi bật khi biến văn hóa bản địa thành phần trung tâm của một sản phẩm âm nhạc đại chúng.
Từ miền núi Tây Bắc, Kinh Bắc đến sông nước miền Tây hay văn hóa Khmer Nam Bộ, mỗi vùng đất bước vào âm nhạc bằng một màu sắc khác nhau, rực rỡ hơn qua âm nhạc, thời trang và cách kể chuyện hiện đại. Thành công về lượt xem, độ phủ và những trào lưu kéo dài sau khi phát hành cũng cho thấy văn hóa vùng miền không còn là lớp nền để làm đẹp MV, mà đang trở thành một trong những chất liệu được nghệ sĩ Việt khai thác mạnh để tạo ra những sản phẩm có bản sắc riêng.
Mộc Cam - Ảnh: FBNV
