Ngày 5/3, Chính phủ ban hành Nghị định 68 về chính sách thuế và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và có hiệu lực ngay từ ngày ký.
Nghị định này quy định chi tiết về khai thuế, tính thuế, nộp thuế, khấu trừ thuế, sử dụng hóa đơn điện tử...
Hộ kinh doanh phải thông báo mọi tài khoản nhận tiền cho cơ quan thuế
Theo báo Pháp luật TP.HCM, Nghị định 68 quy định, hộ và cá nhân kinh doanh phải thông báo cho cơ quan thuế bằng phương thức điện tử tất cả các số tài khoản mở tại tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán, cũng như số hiệu ví điện tử mở tại các tổ chức trung gian thanh toán liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Quy định này được xem là bước tăng cường quản lý doanh thu thực tế phát sinh, bảo đảm việc kê khai và nộp thuế đúng và đủ theo doanh thu.
Theo bà Lê Thị Duyên Hải - Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hội Tư vấn thuế Việt Nam, thực tế lâu nay nhiều hộ kinh doanh vẫn sử dụng tài khoản cá nhân để nhận tiền bán hàng. Việc không tách bạch doanh thu kinh doanh với chi tiêu cá nhân, gia đình có thể dẫn tới nhiều rủi ro.
Trước hết, hộ kinh doanh sẽ gặp khó khăn trong việc xác định chính xác doanh thu, từ đó dễ sai sót khi kê khai thuế.
Nghiêm trọng hơn, nếu sử dụng tài khoản cá nhân cho hoạt động kinh doanh mà không khai báo với cơ quan thuế, hành vi này có thể bị xem là che giấu doanh thu, không khai thuế hoặc trốn thuế.
Trong trường hợp bị phát hiện, hộ kinh doanh có thể phải bị truy thu thuế, xử phạt vi phạm hành chính và tính tiền chậm nộp. Nếu số tiền trốn thuế lớn, cá nhân kinh doanh còn có thể bị xem xét truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định, theo báo Tuổi Trẻ.
Bên cạnh đó, Nghị định 68 nhấn mạnh, hộ, cá nhân kinh doanh tự kê khai đầy đủ, chính xác doanh thu phát sinh từ hoạt động sản xuất, kinh doanh để xác định số thuế phải nộp và tự chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung đã kê khai.
Trường hợp hộ, cá nhân kinh doanh tự xác định có mức doanh thu năm từ 500 triệu đồng trở xuống thì hộ, cá nhân kinh doanh thông báo doanh thu thực tế phát sinh trong năm với cơ quan thuế, chậm nhất là ngày 31-1 của năm dương lịch tiếp theo.
Còn nếu hộ, cá nhân kinh doanh phát sinh doanh thu thực tế trên 500 triệu đồng trong năm thì thực hiện khai thuế, nộp thuế kể từ quý phát sinh doanh thu trên 500 triệu đồng.
Nếu hộ, cá nhân kinh doanh sử dụng hóa đơn điện từ có mã của cơ quan thuế, hoá đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế, Hệ thống thông tin quản lý thuế sẽ tự động tạo lập tờ khai để hỗ trợ việc khai thuế, tính thuế.
Tuy nhiên, Nghị định nhấn mạnh, việc hỗ trợ của cơ quan thuế không thay thế trách nhiệm khai thuế và xác định số thuế phải nộp của hộ, cá nhân kinh doanh.
Nghị định cũng quy định rõ, hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu tính thuế GTGT hằng năm từ 1 tỉ đồng trở lên phải áp dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế, hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế.
Hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu tính thuế GTGT năm trên 500 triệu đồng và dưới 1 tỷ đồng không bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế.
Song, nếu có nhu cầu sử dụng hóa đơn điện tử thì có thể đăng ký với cơ quan thuế.
Ngoài ra, hộ, cá nhân kinh doanh mới ra kinh doanh hoặc hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu tính thuế GTGT năm trước chưa đến 1 tỷ đồng nhưng trong năm tính thuế có doanh thu tính thuế từ 1 tỷ đồng trở lên thì phải áp dụng hóa đơn điện tử.
Ảnh minh họa
Không truy thu tiền thuế khoán các năm trước
Một điểm đáng chú ý của Nghị định 68/2026/NĐ-CP đó là quy định không hồi tố nghĩa vụ thuế đối với giai đoạn trước – điều này giúp hộ kinh doanh yên tâm hơn.
Cụ thể, đối với hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán từ năm 2025 trở về trước và đã được cơ quan thuế xác định mức thuế khoán theo quy định của Luật Quản lý thuế, khi chuyển sang kê khai thuế từ ngày 1/1/2026, cơ quan thuế không sử dụng doanh thu khai năm 2026 để xác định lại nghĩa vụ thuế của các năm trước.
Đồng thời, cơ quan thuế cũng không xử phạt vi phạm hành chính đối với các nghĩa vụ thuế đã thực hiện theo phương pháp khoán, kể cả trường hợp quy mô kinh doanh có thay đổi làm doanh thu khoán thay đổi từ 50% trở lên.
Ngoại lệ chỉ đặt ra khi cơ quan thuế hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền phát hiện hộ kinh doanh có hành vi che giấu doanh thu, dẫn đến thiếu số thuế phải nộp.
Ngưỡng chịu thuế của hộ kinh doanh
Về thuế giá trị gia tăng, nghị định quy định hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có hoạt động sản xuất, kinh doanh có mức doanh thu năm từ 500 triệu đồng trở xuống thuộc đối tượng không chịu thuế giá trị gia tăng.
Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có hoạt động sản xuất, kinh doanh có mức doanh thu năm trên 500 triệu đồng thuộc đối tượng chịu thuế giá trị gia tăng và áp dụng phương pháp tính trực tiếp theo doanh thu bằng tỷ lệ % nhân (x) doanh thu. Tỷ lệ % và doanh thu tính thuế thực hiện theo quy định của Luật Thuế giá trị gia tăng số 48/2024/QH15 và các văn bản hướng dẫn thi hành.
Về thuế thu nhập cá nhân (TNCN), cá nhân cư trú có hoạt động sản xuất, kinh doanh, bao gồm cả cá nhân đăng ký thành lập hộ kinh doanh hoặc người được các thành viên hộ gia đình ủy quyền làm người đại diện hộ kinh doanh (sau đây gọi là cá nhân kinh doanh) có mức doanh thu năm từ 500 triệu đồng trở xuống không phải nộp thuế TNCN.
Cá nhân kinh doanh có doanh thu năm trên 500 triệu đồng thực hiện nộp thuế theo quy định tại Điều 7 Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15.
Đối với cá nhân kinh doanh nộp thuế TNCN theo quy định tại khoản 3 Điều 7 Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15, trường hợp cá nhân có nhiều ngành, nghề kinh doanh áp dụng các mức thuế suất thuế TNCN khác nhau hoặc có nhiều địa điểm kinh doanh thì cá nhân được áp dụng mức trừ 500 triệu đồng trước khi tính thuế TNCN đối với một hoặc một số ngành, nghề kinh doanh hoặc địa điểm kinh doanh do cá nhân lựa chọn theo phương án có lợi nhất, nhưng tổng mức trừ không vượt quá 500 triệu đồng trong một năm đối với doanh thu của toàn bộ hoạt động kinh doanh quy định tại khoản này.
Trường hợp doanh thu từ ngành, nghề kinh doanh hoặc địa điểm kinh doanh được lựa chọn chưa trừ đủ 500 triệu đồng, cá nhân được trừ tiếp mức chưa trừ hết vào doanh thu của một hoặc một số ngành, nghề kinh doanh hoặc địa điểm kinh doanh khác cho đến khi tổng mức trừ đủ 500 triệu đồng, theo báo Vietnamnet.
