Hãng Thông tấn Nhà nước Nga TASS đưa tin ngày 31/3, các nhà nghiên cứu làm việc tại Trạm Sinh học Aniva [đang được xây dựng với sự hỗ trợ của Đại học Quốc gia Lomonosov Moscow] đã phát hiện ra loài giun có nồng độ cao chất độc thần kinh cực mạnh Tetrodotoxin (TTX).
Phát hiện này sẽ giúp giảm chi phí đồng thời "xanh hóa" quá trình sản xuất chất độc này, vốn đang rất cần thiết trong y học, theo thông báo từ bộ phận báo chí của trường đại học gửi tới TASS.
Thành tựu đột phá của Trạm Sinh học Aniva là tin vui đối với Tổng thống Nga Vladimir Putin. Bởi vào đầu năm 2024, ông Putin đã chỉ thị Nội các Bộ trưởng, chính quyền tỉnh Sakhalin và Đại học Quốc gia Lomonosov Moscow chuẩn bị các đề xuất về việc thành lập một trạm nghiên cứu sinh học biển tại Mũi Anastasia trên bán đảo Kuril thuộc đảo Sakhalin, vùng Viễn Đông Nga. Đây là trạm sinh học biển đầu tiên và duy nhất trên đảo Sakhalin tính đến nay.
Mặc dù đang trong quá trình xây dựng và hoàn thiện, Trạm Sinh học Aniva đã có được phát hiện quan trọng này.
Hiện, Trạm nhận được hỗ trợ đồng loạt từ Bộ Giáo dục và Khoa học Nga, chính quyền tỉnh Sakhalin, Đại học Quốc gia Lomonosov Moscow, Quỹ Volnoe Delo của Oleg Deripaska và một số đối tác khác.
Vì sao phát hiện này của Nga quan trọng?
Tetrodotoxin là một trong những chất độc gây tê liệt thần kinh mạnh nhất được sử dụng trong y học và nghiên cứu sinh học thần kinh. Chất này được coi là một chất gây mê và giảm đau đầy triển vọng ở liều lượng cực nhỏ và kiểm soát chặt chẽ.
TTX có hiệu lực mạnh gấp 1.000 lần so với thuốc gây tê cục bộ thông thường và gấp 3.000 lần so với morphin, theo nghiên cứu độc lập của Đại học Alabama (Mỹ) năm 2022.
Theo truyền thống, TTX được chiết xuất từ cá nóc, nhưng việc chiết xuất 1 gram Tetrodotoxin đòi hỏi 1 tấn cá nóc, điều này hạn chế tiềm năng sử dụng trong y học của nó.
"Các nhà khoa học Nga tại Trạm sinh học Aniva đã chứng minh rằng có thể thu được cùng một lượng độc tố từ khoảng vài trăm gram giun biển thuộc loài Cephalothrix simula (thay thế cá nóc). Phát hiện của các tác giả đã được công bố trên các tạp chí Marne Biotechnology và Toxins" - Đại học Quốc gia Lomonosov Moscow thông tin tới hãng thông tấn TASS.
Giun dẹp cái Cephalothrix simula.
Hơn nữa, một phần đáng kể độc tố trong cơ thể con cái nằm trong trứng của chúng. Theo ước tính của các tác giả, một con cái trong quá trình sinh sản có thể sản sinh ra tới 420 microgam Tetrodotoxin.
Do đó, để thu được 1 gram TTX từ trứng của một quần thể giun dẹp hoang dã, cần khoảng 2.400 trứng, tương đương khoảng 360 gam trọng lượng cơ thể.
Một nghiên cứu riêng biệt cho thấy giun cái có thể duy trì độc tính cao trong thời gian dài trong điều kiện phòng thí nghiệm và tiếp tục sản sinh trứng chứa Tetrodotoxin. Trong khi đó, cá nóc được nuôi trong bể cá sẽ mất độc tính sau một thời gian.
"Việc thiếu phương pháp sản xuất độc tố hiệu quả về chi phí vẫn là rào cản chính đối với việc sử dụng Tetrodotoxin rộng rãi. Do đó, khi chúng tôi phát triển công nghệ nuôi cấy giun Cephalothrix simula trong khi vẫn duy trì độc tính cao có thể làm giảm đáng kể chi phí và "xanh hóa" quá trình sản xuất TTX, từ đó giảm sự phụ thuộc vào cá nóc và các chủng vi khuẩn không ổn định" - Timur Magarlamov, trưởng nhóm nghiên cứu, nhận định.
Tầm nhìn thế kỷ của Tổng thống Nga Putin
Ảnh Tổng thống Nga Putin phát biểu tại Diễn đàn Công nghệ Tương lai cuối tháng 2/2026. Ảnh: Evgeny Biyatov/POOL/TASS
Việc chỉ đạo xây dựng Trạm Sinh học Aniva từ đầu năm 2024 (dự kiến sẽ được đưa vào vận hành theo từng giai đoạn từ năm 2026 đến năm 2028) minh chứng cho tầm nhìn chiến lược của Tổng thống Nga Putin.
Tại Diễn đàn Công nghệ Tương lai cuối tháng 2/2026, người đứng đầu nước Nga nhấn mạnh tầm quan trọng của Nền Kinh tế Sinh học (Bioeconomy) đối với Moscow nói riêng và toàn cầu nói chung.
Theo quan điểm của Tổng thống Putin, nền kinh tế sinh học là một trong những lĩnh vực then chốt của thế kỷ 21.
"Những tiến bộ trong sinh học, di truyền học và các ngành khoa học sự sống khác được coi là công nghệ của thế kỷ 21. Cùng với lĩnh vực công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo (AI), chúng đang chuyển đổi nền kinh tế và xã hội, tạo ra những cơ hội mới cho hàng triệu người", Điện Kremlin trích bài phát biểu của Tổng thống Putin.
Nền kinh tế sinh học không chỉ là lĩnh vực khoa học mà còn là nền tảng để hình thành công nghệ và công nghiệp mới, giúp Nga đạt chủ quyền công nghệ, cải thiện chất lượng cuộc sống người dân và bảo vệ môi trường.
Cũng theo người đứng đầu nước Nga, Chính phủ Nga nên đẩy nhanh tiến độ chuẩn bị chiến lược phát triển kinh tế sinh học đến năm 2050.
Nguồn: Điện Kremlin, Hãng thông tấn TASS
Trang Ly
