Từ thị trường tiếp nhận tới đối tác đổi mới, vị thế mới của Việt Nam

Nhắc đến Việt Nam trên bản đồ công nghệ toàn cầu, hình ảnh quen thuộc trong một thời gian dài luôn là một thị trường năng động với quy mô dân số hơn 100 triệu người và được mặc định là điểm đến lý tưởng để các sản phẩm công nghệ mới được giới thiệu, thử sức và nhanh chóng tìm thấy tệp người dùng khổng lồ. 

Tuy nhiên, bằng việc đặt ra một góc nhìn hoàn toàn mới, chủ đề của Better Choice Awards 2026 đã phản ánh một cách chân thực sự chuyển mình mạnh mẽ của nền kinh tế. Đó chính là lớp nghĩa thứ hai, sâu sắc và mang tầm vóc quốc gia: Việt Nam đang thực sự đổi vai trên bản đồ đổi mới sáng tạo toàn cầu, chuyển hóa từ một quốc gia thuần túy tiếp nhận xu hướng sang một đối tác quan trọng, trực tiếp tham gia đồng kiến tạo nên những giá trị mới.

Bước chuyển mình lịch sử từ tiêu thụ đến mắt xích hệ sinh thái toàn cầu

Sự thay đổi vĩ đại ấy không phải là một phép màu diễn ra trong một sớm một chiều, mà là trái ngọt của một quá trình dài nỗ lực chuyển mình. 

Nếu như trước đây, phần lớn những công nghệ tiên tiến nhất, đột phá nhất đều được nghiên cứu, phát triển và sản xuất ở các nước phát triển rồi mới được đưa tới Việt Nam, thì ngày nay, cấu trúc của chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu đã ghi nhận những biến chuyển đáng kinh ngạc. Việt Nam không còn chỉ đóng vai trò là một nơi tiêu dùng thụ động hay một công xưởng chuyên lắp ráp thiết bị cho các tập đoàn đa quốc gia. Thay vào đó, chúng ta ngày càng tham gia sâu hơn, can thiệp mạnh mẽ hơn vào các khâu mang tính cốt lõi như nghiên cứu, phát triển, sản xuất và xuất khẩu.

Sự dịch chuyển mang tính bước ngoặt này được thúc đẩy bởi sự cộng hưởng của rất nhiều yếu tố. Nổi bật nhất là việc chính phủ đã quyết liệt xác định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số chính là những động lực tăng trưởng mới, mang tính sống còn của nền kinh tế. 

Song song đó, hệ sinh thái doanh nghiệp công nghệ trong nước đang dần trưởng thành, phát triển với một tốc độ nhanh chóng và táo bạo hơn. Quan trọng hơn cả là đội ngũ kỹ sư Việt Nam, những người đang từng ngày khẳng định năng lực xuất chúng ở những lĩnh vực đòi hỏi hàm lượng chất xám cực cao như trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ bán dẫn, điện toán đám mây hay an ninh mạng.

Đặt doanh nghiệp Việt vào thế chủ động đóng góp thay vì chỉ đứng nhận

Điểm nhấn quan trọng nhất trong bước chuyển mình này và cũng là tư tưởng trọng tâm của chủ đề năm nay chính là việc các doanh nghiệp Việt Nam đã được đặt vào thế chủ động. Sự hài lòng với việc chỉ phục vụ thị trường nội địa đã lùi lại phía sau, nhường chỗ cho khát vọng mang sản phẩm đi cạnh tranh trực tiếp ở những thị trường nước ngoài, sẵn sàng vượt qua mọi rào cản về địa lý để khẳng định vị thế công nghệ.

Nhắc đến những doanh nghiệp Việt đang góp phần thay đổi vị thế quốc gia, không thể không kể đến VinFast. Nếu chỉ vài năm trước, việc một thương hiệu ô tô Việt Nam xuất hiện tại các triển lãm quốc tế chỉ dừng lại ở việc tạo nên sự tò mò, thì đến năm 2026, câu chuyện đã mang một tầm vóc hoàn toàn khác biệt. 

Xe điện VinFast không chỉ là những mô hình trưng bày mà đã được chính thức bàn giao đến tay khách hàng tại nhiều thị trường cực kỳ khó tính như Bắc Mỹ, cũng như các thị trường lân cận gồm Ấn Độ, Indonesia, Philippines, Thái Lan. Đồng thời, hãng tiếp tục mở rộng sự hiện diện một cách mạnh mẽ tại khu vực Trung Đông và châu Âu. 

VinFast đang cạnh tranh trực tiếp bằng chính công nghệ cốt lõi, ngôn ngữ thiết kế, phần mềm thông minh, hệ sinh thái toàn diện và trải nghiệm người dùng do tự mình phát triển. Đây là một minh chứng hùng hồn cho việc một thương hiệu công nghệ Việt Nam đã bước vào cuộc cạnh tranh toàn cầu với tư cách là một nhà sáng tạo sản phẩm.

Tương tự ở lĩnh vực công nghệ số, FPT cũng đang chứng minh một hướng đi vươn tầm đầy mạnh mẽ. Từ một doanh nghiệp chuyên về phần mềm, FPT đã vươn tầm hoạt động tới hàng chục quốc gia, trở thành đối tác chuyển đổi số chiến lược của nhiều tập đoàn lớn trên thế giới. Các khoản đầu tư khổng lồ vào hệ thống AI Factory, các chương trình đào tạo nhân lực AI chuyên sâu, nghiên cứu công nghệ bán dẫn hay việc hợp tác với các tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới đã cho thấy doanh nghiệp Việt đang tham gia vào những tầng giá trị cao nhất của ngành công nghệ toàn cầu.

Trong khi đó, Viettel lại đại diện cho một hướng phát triển vững chắc khác. Từ nền tảng cốt lõi là viễn thông, doanh nghiệp này đã từng bước xây dựng một hệ sinh thái công nghệ "Make in Vietnam" đúng nghĩa. Hàng loạt sản phẩm do chính đội ngũ kỹ sư trong nước nghiên cứu - từ thiết bị 5G, hạ tầng mạng, nền tảng số cho tới các giải pháp phục vụ chính phủ số, doanh nghiệp và cả lĩnh vực quốc phòng công nghệ cao đã được triển khai tại nhiều quốc gia. 

Ba cái tên, ba lĩnh vực khác nhau nhưng tựu trung lại đều đang cùng nhau đưa Việt Nam bước vào một giai đoạn phát triển mới: cạnh tranh bằng chính tri thức, công nghệ và các giải pháp do người Việt làm chủ.

Sự chuyển mình hiện diện trong đời sống và tư duy người dùng

Sự thay đổi vĩ mô ấy không hề xa rời thực tế, mà nó đang được neo chặt vào đời sống thông qua góc nhìn của cả doanh nghiệp và người dùng trong nước những người đang ngày càng tham gia sớm hơn vào các xu hướng công nghệ của thế giới.

• Tư duy người dùng thay đổi: Nếu như trước đây, những câu hỏi cửa miệng khi mua một thiết bị mới chỉ quẩn quanh ở việc cấu hình có mạnh không, pin có trụ được lâu không hay giá bán có thực sự hợp lý không, thì nay mọi thứ đã khác. Người tiêu dùng bắt đầu đặt ra những bài toán sâu sắc hơn: AI có giúp xử lý công việc hiệu quả hơn không? Hệ sinh thái kết nối giữa điện thoại, máy tính và các thiết bị gia đình có đủ độ liền mạch không? Dữ liệu cá nhân được bảo vệ an toàn ra sao? Hay một chiếc xe điện sẽ trở thành một phần của cuộc sống thông minh như thế nào? Người dùng Việt không còn mua sắm theo kiểu "bắt trend", mà kỳ vọng công nghệ phải thực sự giải quyết những nhu cầu cốt lõi trong học tập, công việc, chăm sóc gia đình và nâng cao chất lượng sống.
• Chiến lược của các hãng công nghệ toàn cầu: Ở chiều ngược lại, các tập đoàn công nghệ quốc tế cũng ngày càng coi Việt Nam là một thị trường ưu tiên hàng đầu. Hàng loạt sản phẩm mới được đưa về từ rất sớm, nhiều tính năng hỗ trợ tiếng Việt được phát triển một cách tinh tế hơn. Không dừng lại ở đó, các trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D) tại Việt Nam cũng được mở rộng với sự tham gia ngày càng sâu rộng của đội ngũ kỹ sư trong nước.

Khoảng cách giữa người dùng Việt Nam với những xu hướng công nghệ mới nhất của thế giới chưa bao giờ gần như hiện nay, và khoảng cách giữa doanh nghiệp Việt với những sân chơi công nghệ toàn cầu cũng đang được rút ngắn từng ngày.

Better Choice Awards 2026: Tinh thần xuyên suốt của một mùa giải kiến tạo

Tất cả những chuyển động mang tính thời đại đó chính là tinh thần xuyên suốt của mùa giải Better Choice Awards 2026. Một giải thưởng không sinh ra chỉ để tạo nên xu hướng, mà giá trị đích thực của nó nằm ở khả năng nhìn thấu những chuyển động quan trọng nhất và ghi nhận những cá nhân, tổ chức đang góp phần tạo nên sự chuyển động ấy. 

Chủ đề năm nay không được xây dựng đơn thuần từ những xu hướng nổi bật, mà phản chiếu trọn vẹn một giai đoạn khi quốc gia đang từng bước khẳng định vị thế trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo toàn cầu.

Tinh thần ấy càng được khắc họa rõ nét qua sự xuất hiện của Nation Builders Awards - trục giải thưởng hoàn toàn mới hướng tới việc tôn vinh những nền tảng phát triển bền vững cho tương lai. Điều giải thưởng tìm kiếm không phải là thành tích ngắn hạn, mà là những sáng kiến đổi mới, những cá nhân và tổ chức kiên trì xây dựng năng lực AI, bán dẫn, dữ liệu và hạ tầng số, giúp Việt Nam vững bước trong kỷ nguyên tiếp theo.

Vừa chủ động đón nhận tương lai, vừa tự tin góp phần tạo nên tương lai, đó là lời khẳng định mạnh mẽ nhất của Better Choice Awards 2026. Khái niệm "lựa chọn tốt hơn" giờ đây chính là lựa chọn của một quốc gia quyết tâm tạo ra giá trị mới. 

Đức Khương