Từng bị xem là ý tưởng "khó thành hiện thực", dự án tái chế nhựa của hai người đàn ông ngoại quốc tại Việt Nam nay đã tạo ra vòng đời mới cho hàng trăm tấn rác thải, biến chúng thành bàn ghế, quầy bar, sàn nhà và vật liệu xây dựng xuất hiện trong nhiều không gian nổi tiếng.
Năm 2019, Nestor Catalan đến từ Tây Ban Nha và Mariano 'Nano' Morante từ Argentina hai người nước ngoài sống tại Việt Nam quyết định theo đuổi một mô hình khởi nghiệp mà ngay cả bạn bè của họ cũng cho là "điên rồ": tái chế những loại nhựa gần như vô giá trị.
Trong khi phần lớn doanh nghiệp tái chế chỉ chọn các loại nhựa dễ xử lý, có giá trị thương mại cao, bộ đôi này lại lao vào những thứ bị xem là "nhựa chết" như túi nylon, bao bì nhiều lớp, hộp sữa giấy, nhựa dùng một lần hay các loại phế thải hỗn hợp rất khó tái chế.
Mỗi năm, con người thải ra 350 triệu tấn nhựa. Chỉ 15% được thu gom và tái chế, 85% còn lại bị vứt ra các bãi rác và đại dương, phá hủy môi trường và giải phóng vi nhựa.
Rời bỏ công việc ổn định để theo đuổi rác thải
Theo giới thiệu từ doanh nghiệp, Nestor Catalan từng có hơn 15 năm làm việc trong lĩnh vực sáng tạo và thiết kế trước khi quyết định rẽ hướng sang tái chế. Trong khi đó, Mariano Morante tới Việt Nam với số tiền không nhiều nhưng lại bị ám ảnh bởi lượng rác nhựa khổng lồ xuất hiện khắp nơi.
Họ nhận ra rằng phần lớn rác nhựa tại Việt Nam không thực sự được tái chế hiệu quả. Nhiều loại bị chôn lấp, đốt bỏ hoặc trôi ra môi trường vì quá khó xử lý.
Ý tưởng của họ là tạo ra một hệ thống có thể "hồi sinh" chính những loại nhựa bị bỏ mặc đó.
Rác sau khi thu gom sẽ được phân loại, làm sạch, nghiền nhỏ rồi ép nhiệt thành các tấm vật liệu cứng. Những tấm này tiếp tục được gia công thành bàn ghế, mặt quầy, vách trang trí, sàn nhà hoặc vật liệu nội thất.
Điều khiến nhiều người bất ngờ là sản phẩm cuối cùng không mang dáng vẻ của "đồ tái chế" thông thường mà có màu sắc, hoa văn và tính thẩm mỹ khá cao.
Một số quán cà phê, nhà hàng và thương hiệu lớn sử dụng vật liệu tái chế này cho nội thất, quầy bar hoặc sàn nhà. Có dự án dùng tới hàng trăm nghìn hộp sữa giấy để tạo thành vật liệu xây dựng và trang trí.
Theo thông tin doanh nghiệp công bố, hàng trăm tấn rác nhựa đã được xử lý theo mô hình này. Điều đáng nói là nhiều loại trong số đó vốn gần như không có giá trị thu mua trên thị trường tái chế truyền thống.
Không chỉ bán sản phẩm, startup này còn hợp tác với trường học, doanh nghiệp và cộng đồng để xây dựng mạng lưới thu gom rác nhựa, hướng tới mô hình kinh tế tuần hoàn nơi rác thải được xem như nguồn tài nguyên mới.
Theo các nhà sáng lập, trở ngại lớn nhất không nằm ở máy móc hay công nghệ, mà ở cách nhìn của con người với sản phẩm tái chế.
Nhiều người mặc định đồ tái chế phải xấu, kém bền hoặc chỉ mang tính phong trào môi trường. Vì vậy, họ chọn hướng đi khác: sản phẩm tái chế phải đủ đẹp để khách hàng muốn sử dụng lâu dài.
Trong bối cảnh Việt Nam đang đối mặt áp lực ngày càng lớn từ rác nhựa dùng một lần, mô hình của startup này được xem như một thử nghiệm đáng chú ý: biến thứ từng bị coi là vô dụng thành sản phẩm có giá trị kinh tế thực sự.
Từ một ý tưởng từng bị cho là "điên rồ", hai người đàn ông ngoại quốc đã tạo ra vòng đời mới cho những mảnh nhựa bị bỏ quên – ngay tại Việt Nam.
Thông tin và số liệu theo: Plasticpeople
Ngọc Minh
