Đã 12 năm kể từ đêm máy bay MH370 biến mất khỏi màn hình kiểm soát không lưu, nhưng hành trình cuối cùng của chiếc Boeing 777 chở 239 người vẫn là một trong những bí ẩn lớn nhất lịch sử hàng không hiện đại.
Hơn một thập kỷ qua, hàng trăm nghìn km² đáy biển đã được khảo sát, nhiều mảnh vỡ được tìm thấy dọc các bờ biển Ấn Độ Dương và dữ liệu vệ tinh được phân tích nhiều lần. Tuy nhiên, những gì được xác nhận về MH370 vẫn ít hơn rất nhiều so với vô số giả thuyết xuất hiện trong suốt 12 năm qua.
Những giờ cuối cùng của MH370
Rạng sáng 8/3/2014, chuyến bay MH370 của Malaysia Airlines cất cánh từ Kuala Lumpur đến Bắc Kinh. Chiếc Boeing 777-2H6ER mang số đăng ký 9M-MRO chở 239 người, gồm 227 hành khách và 12 thành viên phi hành đoàn.
Máy bay cất cánh lúc 00h42. Đến 01h06, hệ thống truyền dữ liệu ACARS ngừng gửi thông tin. Lúc 01h19, cơ trưởng Zaharie Ahmad Shah thực hiện liên lạc thoại cuối cùng với kiểm soát không lưu.
Chưa đầy 2 phút sau, bộ phát đáp của máy bay cũng ngừng hoạt động khi MH370 đang tiến gần khu vực chuyển giao giữa không phận Malaysia và Việt Nam.
Tuy nhiên, chiếc Boeing 777 không biến mất ngay sau đó. Radar quân sự Malaysia ghi nhận một mục tiêu bay quay đầu, bay ngược trở lại qua bán đảo Malaysia, đi qua khu vực Penang rồi tiếp tục hướng ra biển Andaman. Tín hiệu radar cuối cùng được ghi nhận vào lúc 02h22.
Dấu vết quan trọng tiếp theo đến từ vệ tinh Inmarsat. Sau khi biến mất khỏi radar, thiết bị đầu cuối vệ tinh trên máy bay vẫn tiếp tục trao đổi tín hiệu trong nhiều giờ. Đây không phải dữ liệu GPS, nhưng thời gian và đặc điểm của các lần "bắt tay" giúp các chuyên gia ước tính khoảng cách giữa máy bay và vệ tinh.
Từ đó, khu vực tìm kiếm được hướng về phía nam Ấn Độ Dương. Lần liên lạc cuối cùng do mặt đất khởi xướng diễn ra lúc 08h10. Khoảng 9 phút sau, hệ thống nhận được một yêu cầu đăng nhập mới từ máy bay. Tín hiệu này được cho là có thể liên quan đến việc hệ thống khởi động lại sau khi nguồn điện bị gián đoạn. Sau đó, máy bay MH370 hoàn toàn im lặng và biến mất.
Mảnh vỡ đã xuất hiện, nhưng bí ẩn vẫn chưa được giải mã
Gần 17 tháng sau ngày MH370 biến mất, mảnh vỡ đầu tiên được xác nhận thuộc về chiếc máy bay xuất hiện trên đảo Réunion, thuộc Ấn Độ Dương.
Ngày 29/7/2015, một phần cánh lái phụ được phát hiện trên bãi biển. Các nhà điều tra Pháp sau đó xác nhận mảnh vỡ này chắc chắn thuộc về chiếc Boeing 777 mang số đăng ký 9M-MRO.
Trong những năm tiếp theo, nhiều mảnh vỡ khác tiếp tục được phát hiện dọc theo bờ biển phía tây Ấn Độ Dương.
Đến tháng 10/2017, tổng cộng 20 mảnh vỡ đã được thu hồi. Cơ quan An toàn Giao thông Australia đánh giá 18 mảnh trong số này rất có khả năng hoặc gần như chắc chắn thuộc về MH370. Hai mảnh còn lại cũng có khả năng liên quan đến chiếc máy bay mất tích.
Các mô hình trôi dạt của những mảnh vỡ phù hợp với giả thuyết MH370 đã kết thúc hành trình ở khu vực phía nam Ấn Độ Dương. Tuy nhiên, các mảnh vỡ chỉ giúp củng cố hướng tìm kiếm. Chúng không thể chỉ ra chính xác vị trí chiếc máy bay nằm dưới đáy biển.
Đây cũng là lý do nhiều giả thuyết tiếp tục xuất hiện. Một giả thuyết cho rằng MH370 đã bị điều khiển có chủ đích rời khỏi đường bay ban đầu. Cảnh sát Malaysia từng thu giữ thiết bị mô phỏng bay tại nhà cơ trưởng Zaharie Ahmad Shah và phát hiện một số tọa độ được nhập thủ công tạo thành đường bay hướng về phía nam Ấn Độ Dương.
Tuy nhiên, báo cáo điều tra chính thức không tìm thấy bằng chứng cho thấy bất kỳ thành viên phi hành đoàn nào có vấn đề bất thường về tâm lý hoặc hành vi.
Giả thuyết khác cho rằng tình trạng thiếu oxy khiến những người trên khoang mất khả năng điều khiển máy bay, trong khi chiếc Boeing 777 tiếp tục bay trên chế độ tự động.
Khả năng hỏa hoạn hoặc sự cố kỹ thuật cũng từng được xem xét. Tuy nhiên, các nhà điều tra không tìm thấy bằng chứng đủ mạnh để xác nhận bất kỳ kịch bản nào.
Sau nhiều năm điều tra, không có giả thuyết nào được chứng minh hoàn toàn. Năm 2018, Malaysia công bố báo cáo điều tra an toàn dài gần 500 trang cùng khoảng 1.500 trang phụ lục.
Báo cáo cho rằng việc máy bay quay đầu được thực hiện bằng thao tác thủ công. Các hệ thống liên lạc cũng được xác định là đã bị vô hiệu hóa bằng thao tác thủ công.
Tuy nhiên, nhóm điều tra không thể xác định ai đã thực hiện những thao tác này, vì sao MH370 thay đổi hành trình hay điều gì thực sự xảy ra trong những giờ cuối cùng. Vì vậy, câu hỏi lớn nhất về sự biến mất của chiếc máy bay vẫn chưa có lời giải.
Hơn 200.000 km² đáy biển đã được rà soát và cuộc tìm kiếm vẫn tiếp diễn
Vụ mất tích MH370 đã dẫn đến một trong những chiến dịch tìm kiếm dưới nước lớn và tốn kém nhất lịch sử.
Chiến dịch do Australia dẫn đầu đã khảo sát khoảng 120.000 km² đáy biển với chi phí khoảng 155 triệu USD. Sau đó, Ocean Infinity tiếp tục tìm kiếm trên diện tích hơn 112.000 km² theo hình thức "không tìm thấy, không tính phí".
Năm 2025, Malaysia tiếp tục ký hợp đồng mới với Ocean Infinity để tìm kiếm trong khu vực ưu tiên rộng khoảng 15.000 km².
Theo thông tin được công bố ngày 8/3/2026, sau 28 ngày tìm kiếm qua hai giai đoạn, khoảng 7.571 km² đã được khảo sát. Đến tháng 6/2026, Chính phủ Malaysia tiếp tục gia hạn hợp đồng đến ngày 30/6/2027 để hoàn tất phần diện tích ưu tiên còn lại.
Sau 12 năm, các nhà điều tra đã ghép nối được một phần hành trình cuối cùng của MH370 là máy bay rời khỏi tuyến bay Kuala Lumpur - Bắc Kinh, quay đầu, tiếp tục bay nhiều giờ và để lại những tín hiệu vệ tinh cuối cùng hướng về phía nam Ấn Độ Dương.
Những mảnh vỡ được tìm thấy đã củng cố hướng điều tra về phía nam Ấn Độ Dương. Tuy nhiên, mảnh ghép quan trọng nhất vẫn còn thiếu là điều gì đã khiến MH370 thay đổi hành trình, ai đã vô hiệu hóa các hệ thống liên lạc và những tín hiệu cuối cùng từ vệ tinh thực sự dẫn đến đâu?
Nguồn: migflug, ndtv
Hân Ly
