Trong những năm gần đây, "no sugar" (không đường) trở thành một trong những xu hướng ăn uống được nhiều người theo đuổi. Không ít người loại bỏ hoàn toàn đường khỏi thực đơn với hy vọng giảm cân nhanh hơn, kiểm soát đường huyết tốt hơn hoặc cải thiện sức khỏe tổng thể.
Tuy nhiên, một nghiên cứu mới được trình bày tại ENDO 2026 - hội nghị thường niên của Hiệp hội Nội tiết Hoa Kỳ - lại đưa ra góc nhìn khác về xu hướng này. Các nhà nghiên cứu cho rằng việc cắt bỏ hoàn toàn đường có thể không mang lại lợi ích như nhiều người vẫn nghĩ.
Điều gì xảy ra khi cơ thể không được cung cấp đường?
Trong nghiên cứu, nhóm khoa học theo dõi tác động của chế độ ăn không đường trong thời gian dài. Kết quả cho thấy những đối tượng áp dụng chế độ ăn này xuất hiện một số thay đổi bất lợi liên quan đến chuyển hóa và hệ vi sinh đường ruột.
Các nhà nghiên cứu ghi nhận tình trạng giảm khả năng kiểm soát đường huyết, thay đổi thành phần vi khuẩn đường ruột và xuất hiện các dấu hiệu viêm trong hệ tiêu hóa. Một số dấu hiệu liên quan đến gan nhiễm mỡ cũng được ghi nhận trong quá trình nghiên cứu.
Kết quả này khiến nhiều chuyên gia đặt dấu chấm hỏi về quan niệm cho rằng càng cắt giảm đường triệt để thì càng tốt cho sức khỏe.
Không phải loại đường nào cũng giống nhau
Theo các chuyên gia dinh dưỡng, một trong những sai lầm phổ biến là đánh đồng tất cả các loại đường.
Đường bổ sung trong nước ngọt, bánh kẹo, đồ uống có đường và thực phẩm siêu chế biến từ lâu đã được chứng minh có liên quan đến nguy cơ béo phì, tiểu đường type 2 và các bệnh tim mạch. Tuy nhiên, đường tự nhiên có trong trái cây, rau củ hay sữa lại đi kèm chất xơ, vitamin và nhiều dưỡng chất khác.
Đây cũng là lý do Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến nghị giảm lượng đường tự do (free sugar), thay vì loại bỏ hoàn toàn các thực phẩm chứa đường tự nhiên.
Vì sao chế độ "không đường" ngày càng phổ biến?
Xu hướng tránh đường phát triển mạnh trong những năm gần đây khi ngày càng nhiều nghiên cứu chỉ ra tác hại của việc tiêu thụ quá nhiều đồ ngọt.
Bên cạnh đó, mạng xã hội cũng góp phần thúc đẩy các thử thách như "30 ngày không đường", "100 ngày không đường" hay các chế độ ăn kiêng cực đoan với mục tiêu giảm cân nhanh chóng.
Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng việc cắt bỏ hoàn toàn một nhóm thực phẩm trong thời gian dài có thể khiến chế độ ăn mất cân bằng và khó duy trì bền vững.
Cách tiếp cận được nhiều chuyên gia khuyến nghị
Thay vì theo đuổi chế độ "không đường" tuyệt đối, nhiều chuyên gia dinh dưỡng cho rằng việc kiểm soát lượng đường bổ sung mới là mục tiêu quan trọng hơn.
Điều này đồng nghĩa với việc hạn chế nước ngọt, trà sữa, bánh kẹo, thực phẩm siêu chế biến và các sản phẩm chứa nhiều đường bổ sung. Trong khi đó, trái cây tươi, sữa và các thực phẩm nguyên bản vẫn có thể là một phần của chế độ ăn lành mạnh.
Các nhà nghiên cứu cũng nhấn mạnh rằng sức khỏe không phụ thuộc vào một thành phần riêng lẻ mà là kết quả của toàn bộ chế độ ăn uống và lối sống. Một thực đơn cân bằng, đa dạng thực phẩm kết hợp vận động thường xuyên vẫn được xem là hướng tiếp cận bền vững hơn so với việc loại bỏ hoàn toàn đường khỏi cuộc sống.
Thanh Tâm (Theo The Times of India)
