Ghi nhận thực tế trên báo Sức khỏe & Đời sống, chủ đề "IELTS còn giá trị đến đâu trong mùa tuyển sinh mới?" đang trở nên nóng hơn bao giờ hết trên các diễn đàn giáo dục và trong các cuộc thảo luận gia đình. Nỗi lo ngại là có cơ sở, khi chi phí đầu tư cho việc ôn luyện và thi chứng chỉ quốc tế thường không nhỏ, trong khi biên độ lợi thế điểm cộng theo quy định mới được dự báo sẽ bị siết chặt hơn đáng kể.
Siết chặt quy định về điểm cộng
Điểm nhấn quan trọng nhất trong dự thảo Quy chế tuyển sinh 2026 là việc thiết lập các giới hạn cụ thể đối với điểm cộng và quy đổi điểm.
Thứ nhất, tổng mức điểm cộng (bao gồm cả điểm ưu tiên và điểm khuyến khích) sẽ bị khống chế không vượt quá 10% thang điểm xét tuyển. Cụ thể, mỗi loại điểm cộng tối đa chỉ được 1,5 điểm trên thang điểm 30 (tương đương 0,5 điểm trên thang điểm 10).
Thứ hai, dự thảo quy định rõ nguyên tắc "một mục đích duy nhất" đối với chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế. Thí sinh chỉ được chọn một trong hai phương án: hoặc quy đổi sang điểm môn ngoại ngữ, hoặc sử dụng làm điểm thưởng/điểm khuyến khích; tuyệt đối không được áp dụng đồng thời cả hai.
Bộ GD&ĐT mới công bố dự thảo Quy chế tuyển sinh 2026. Ảnh minh họa
Trao đổi về vấn đề này trên báo Pháp luật TP.HCM, Thạc sĩ Phạm Thái Sơn, Giám đốc Trung tâm Tuyển sinh và Truyền thông Trường Đại học Công Thương TP.HCM, bày tỏ đặc biệt đồng tình với các quy định liên quan đến chứng chỉ ngoại ngữ.
Dự thảo nêu rõ trọng số điểm môn ngoại ngữ sau khi quy đổi từ chứng chỉ quốc tế không được vượt quá 1/3 tổng điểm xét tuyển, đồng thời yêu cầu các trường đại học phải xây dựng bảng quy đổi với tối thiểu năm mức điểm chênh lệch. So với năm trước, khi phần lớn các trường chỉ áp dụng ba đến bốn mức quy đổi, quy định mới được đánh giá là chi tiết hơn, góp phần hạn chế sự chênh lệch quá lớn giữa các mức điểm và bảo đảm công bằng cho thí sinh.
Đáng chú ý, ông Sơn hoàn toàn ủng hộ quy định chứng chỉ ngoại ngữ chỉ được sử dụng theo một trong hai cách: Quy đổi sang điểm môn tiếng Anh; dùng làm điểm thưởng hoặc điểm khuyến khích. Việc không cho phép “vừa quy đổi, vừa cộng điểm” được xem là giải pháp quan trọng nhằm chấm dứt tình trạng thí sinh được hưởng lợi hai lần từ cùng một loại chứng chỉ, như đã xảy ra ở một số cơ sở đào tạo trước đây.
Theo ông, quy định này giúp xác định rõ giới hạn điểm tối đa mà thí sinh có thể đạt được từ chứng chỉ ngoại ngữ trong tổng điểm xét tuyển.
IELTS là nền tảng năng lực, không phải "phao cứu sinh"
Trước những thay đổi mang tính bước ngoặt này, báo Sức khỏe & Đời sống dẫn lời Thạc sĩ Phạm Thị Hương, giảng viên Khoa Ngoại ngữ - Trường Đại học Hàng hải Việt Nam nhận định, những điều chỉnh trong dự thảo không làm mất đi giá trị của IELTS, nhưng buộc phụ huynh và học sinh cần nhìn nhận lại vai trò của chứng chỉ này một cách thận trọng và thực tế hơn.
"Với các quy định mới, IELTS không nên chỉ được xem là công cụ để cộng điểm khi xét tuyển đại học. Quan trọng hơn, đây là nền tảng năng lực ngoại ngữ phục vụ cho quá trình học tập ở bậc đại học và làm việc lâu dài", Thạc sĩ Phạm Thị Hương cho biết.
Theo các chuyên gia, quy định này cho thấy ngoại ngữ vẫn là yếu tố quan trọng trong đào tạo đại học, song không thể thay thế vai trò của các môn học nền tảng trong quá trình xét tuyển.
Những điều chỉnh trong dự thảo Quy chế tuyển sinh 2026 không làm mất đi giá trị của IELTS. Ảnh minh họa
Từ góc độ người trực tiếp giảng dạy, Thạc sĩ Phạm Thị Hương cho rằng học sinh không nên coi IELTS là "phao cứu sinh" để bù đắp cho kết quả học tập chưa tốt ở các môn khác. "Ngoại ngữ cần được đầu tư song song với các môn học nền tảng, phục vụ cho việc học đại học, đặc biệt là các chương trình chất lượng cao, chương trình giảng dạy bằng tiếng Anh và hội nhập quốc tế. Nếu chỉ học IELTS để cộng điểm xét tuyển, học sinh rất dễ hụt hẫng khi chính sách thay đổi".
Theo Thạc sĩ Phạm Thị Hương, các điều chỉnh trong dự thảo Quy chế tuyển sinh đại học 2026 không làm giảm giá trị của việc học IELTS, mà giúp phụ huynh và học sinh điều chỉnh kỳ vọng cho phù hợp với thực tế tuyển sinh hiện nay. Trong bối cảnh nhiều trường đại học mở rộng đào tạo bằng tiếng Anh và các chương trình liên kết quốc tế, năng lực ngoại ngữ thực chất vẫn là yêu cầu quan trọng đối với sinh viên sau khi trúng tuyển.
