Theo Sở Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) TPHCM, năm học 2025-2026, toàn thành phố có 169.602 học sinh lớp 9 tốt nghiệp THCS. Trong đó, 151.269 học sinh đăng ký dự thi lớp 10 công lập.
Thí sinh dự thi 3 môn bắt buộc gồm Ngữ văn, Toán và Ngoại ngữ. Trong đó, môn Ngữ văn và Toán có thời gian làm bài 120 phút, Ngoại ngữ 90 phút.
Trong ba môn thi bắt buộc, ngữ văn thường là môn khiến nhiều học sinh vừa kỳ vọng vừa áp lực bởi không chỉ kiểm tra kiến thức mà còn đánh giá khả năng đọc hiểu, tư duy, cảm nhận và trình bày quan điểm cá nhân.
Theo thông báo của Sở GD&ĐT TPHCM về cấu trúc, yêu cầu đánh giá và bảng năng lực, cấp độ tư duy đề tuyển sinh vào lớp 10 năm học 2026-2027, đề thi môn ngữ văn tiếp tục bám sát định hướng của Chương trình giáo dục phổ thông 2018.
Các yêu cầu cần đạt về đọc hiểu và viết trong Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 - môn ngữ văn cấp THCS, chủ yếu là lớp 8 và lớp 9.
Thí sinh dự thi lớp 10 năm 2026 cùng phụ huynh. Ảnh minh họa
Đề thi được chia thành hai phần:
- Phần 1 là đọc hiểu văn bản văn học và viết đoạn văn (5 điểm). Trong đó, câu 1 đọc hiểu (3 điểm) và câu 2 viết đoạn văn (2 điểm).
- Phần 2 là đọc hiểu văn bản nghị luận hoặc văn bản thông tin và viết bài văn nghị luận xã hội (5 điểm). Phần này được bố cục câu 1 đọc hiểu (1 điểm) và câu 2 viết bài văn nghị luận xã hội (4 điểm).
Đề thi được xây dựng theo định hướng tích hợp giữa năng lực đọc hiểu và năng lực viết. Nội dung phần viết sẽ có sự liên hệ với văn bản ở phần đọc hiểu. Điều này đòi hỏi học sinh không chỉ hiểu văn bản mà còn phải biết kết nối, phân tích và đưa ra quan điểm cá nhân.
Thí sinh cần lưu ý gì?
Một trong những điểm thí sinh cần lưu ý là phần đọc hiểu sử dụng ngữ liệu ngoài sách giáo khoa. Việc sử dụng ngữ liệu ngoài sách giáo khoa đồng nghĩa học sinh không thể học thuộc lòng hay "đoán tủ", mà cần chú trọng rèn kỹ năng đọc hiểu, phân tích, nhận diện vấn đề và vận dụng kiến thức đã học.
Trong đề có 1 câu hỏi về tiếng Việt trong phần đọc hiểu văn bản văn học. Một số kiến thức tiếng Việt cần lưu ý gồm: Đặc điểm và tác dụng của biện pháp tu từ ẩn dụ, hoán dụ, nói quá, nói giảm nói tránh, đảo ngữ, câu hỏi tu từ, điệp thanh, điệp vần; Đặc điểm và tác dụng của từ tượng hình và từ tượng thanh; Đặc điểm và chức năng của thành phần biệt lập trong câu; Nghĩa tường minh và nghĩa hàm ẩn của câu; Đặc điểm và chức năng của câu khiến, câu cảm, câu rút gọn và câu đặc biệt.
Học sinh cũng cần lưu ý về sự khác nhau giữa cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp; cách dùng dấu câu khi dẫn trực tiếp và gián tiếp.
Ở phần viết đoạn văn khoảng 200 chữ, thí sinh có thể gặp một trong hai dạng: Ghi lại cảm nghĩ về một bài thơ hoặc đoạn thơ hoặc phân tích nội dung chủ đề, những nét đặc sắc về nghệ thuật và hiệu quả thẩm mỹ của tác phẩm.
Đối với bài văn nghị luận xã hội, đề có thể yêu cầu nghị luận về một vấn đề đời sống hoặc nghị luận về một vấn đề cần giải quyết và đề xuất giải pháp.
Theo cấu trúc này, học sinh cần tránh cách viết chung chung, kể lể dài dòng. Bài viết cần thể hiện rõ quan điểm đồng tình hoặc phản đối, có lý lẽ và dẫn chứng phù hợp.
Theo kế hoạch của Sở GDĐT TPHCM, toàn thành phố có 242 điểm thi, gồm 226 điểm thi lớp 10 thường và 16 điểm thi chuyên. Thí sinh sẽ đến điểm thi để sinh hoạt quy chế vào ngày 31.5 trước khi bước vào các buổi thi chính thức.
Năm nay, tổng chỉ tiêu tuyển sinh lớp 10 công lập của TPHCM là hơn 118.000 học sinh.
Thành phố cũng bổ sung thêm 5 trường THPT công lập mới vào hệ thống tuyển sinh lớp 10 năm nay nhằm tăng chỗ học cho học sinh, gồm: Trường THPT Phan Văn Hớn (phường Đông Hưng Thuận), Trường THPT Thoại Ngọc Hầu (phường Tân Phú), Trường THPT Võ Nguyên Giáp (phường Phú Mỹ), Trường THPT Hà Huy Tập (phường Dĩ An) và Trường TH, THCS và THPT Lê Thị Riêng (phường Thới An).
Năm nay TPHCM có 1.515 học sinh được tuyển thẳng vào lớp 10 công lập. Trong đó gồm học sinh đạt giải cấp quốc gia, quốc tế; học sinh dân tộc thiểu số rất ít người; học sinh khuyết tật và học sinh trường phổ thông dân tộc nội trú theo quy định của Bộ GDĐT.
