Tỷ phú đi lên từ game online
Trần Thiên Kiều sinh năm 1973 trong một gia đình nghèo ở thành phố Thiệu Hưng, tỉnh Chiết Giang (Trung Quốc). Từ đời cha ông, câu nói “nghèo vật chất nhưng không nghèo ý chí" đã trở thành kim chỉ nam cho cả nhà.
Cha Trần Thiên Kiều từng là học sinh xuất sắc, thi đỗ đại học ở Hàng Châu và sau đó trở thành kỹ sư làm việc tại Thượng Hải.
Từ nhỏ, Trần Thiên Kiều quen với hình ảnh người cha tất bật từ sáng đến tối. Ông luôn tin rằng con đường học vấn là chìa khóa để đổi đời. Khi còn đi học, Trần Thiên Kiều luôn nỗ lực gấp nhiều lần bạn bè cùng trang lứa.
Năm 17 tuổi, Trần Thiên Kiều thi đỗ Đại học Phúc Đán, một trong những trường danh giá nhất Trung Quốc. Chỉ trong 3 năm, Trần Thiên Kiều hoàn thành toàn bộ chương trình đại học, trở thành một trong số ít sinh viên tốt nghiệp vượt cấp trong lịch sử nhà trường.
Năm 1995, Trần Thiên Kiều, khi đó mới 22 tuổi, đã là thư ký văn phòng chủ tịch của Tập đoàn Lục Gia Chủy, một trong mười công ty bất động sản có giá niêm yết hàng đầu Trung Quốc.
Năm 1999, với sự hỗ trợ của vợ và người em trai yêu thích trò chơi trực tuyến, Trần Thiên Kiều đăng ký và thành lập Công ty Phát triển Mạng Shanda, thu hút một lượng đầu tư đáng kể và bắt đầu thăng tiến trong ngành Internet.
Năm 2001, Trần Thiên Kiều mua bản quyền tựa game “Truyền kỳ” của Hàn Quốc. Tháng 11 cùng năm, “Truyền kỳ” ra mắt và thu về lãi lớn. Chỉ sau một năm, doanh thu từ tựa game này đã đạt tới 680 triệu tệ (khoảng 2,3 nghìn tỷ VND).
Năm 2004, ở tuổi 31, Trần Thiên Kiều trở thành tỷ phú trẻ nhất Trung Quốc trên bảng xếp hạng Forbes, với tài sản 8,8 tỷ NDT.
Đại địa chủ nước Mỹ
Đáng tiếc, dù có nhiều ý tưởng đi trước thời đại, số phận trớ trêu, ông không trở thành "người dẫn đầu" trong ngành Internet, mà lại là "người tiên phong dọn đường" cho các thương hiệu khác thành công.
Sự thành công quá nhanh chóng mang theo hệ lụy. Truyền thông gọi game online là “thuốc phiện tinh thần” và đăng tải những vụ án học sinh sát hại bạn chỉ vì tranh chấp đồ ảo. Các bậc phụ huynh bao vây trụ sở Shanda, tố cáo Thiên Kiều là “thủ phạm hủy hoại thế hệ trẻ”.
Từ năm 2009, Shanda xuống dốc, các lãnh đạo cấp cao và nhân tài cốt cán của công ty cũng lần lượt ra đi.
Áp lực tâm lý, vị tỷ phú trẻ bán Shanda Games cho Alibaba vào năm 2012, bỏ túi gần 90 tỷ NDT. Ông rời Trung Quốc, sang Singapore rồi định cư tại Mỹ. "Cha đẻ game online" dường như bốc hơi khỏi trần gian.
Đến Mỹ, Trần Thiên Kiều đặc biệt thích mua đất, ông trở thành một trong những “đại địa chủ” nước ngoài lớn nhất nước Mỹ. Vị tỷ phú công nghệ này sở hữu gần 198.000 mẫu Anh rừng (tương đương 80.172ha) tại bang Oregon, theo Tạp chí The Land Report.
Điều này giúp ông đứng thứ 82 trong danh sách các chủ đất lớn nhất Mỹ và đồng thời là người nước ngoài sở hữu đất đai lớn thứ hai tại Mỹ. Không chỉ dừng lại ở đất rừng, Trần Thiên Kiều còn âm thầm thu gom nhiều tài sản khác trên đất Mỹ như tòa nhà Vanderbilt trị giá gần 300 triệu USD hay điền trang Seeley Mudd được định giá khoảng 160 triệu USD.
Tại Canada, ông cũng được cho là sở hữu khoảng 500.000 mẫu đất ở tỉnh Ontario, theo truyền thông Trung Quốc.
Không được quê hương đón nhận
Năm 2016, Trần Thiên Kiều "tái xuất", lần này là thân phận một nhà đầu tư tư nhân toàn cầu, tích cực ủng hộ sự phát triển của nghiên cứu khoa học não bộ.
Vợ chồng ông và Viện Công nghệ California đã cùng nhau thành lập Viện Nghiên cứu Khoa học Não bộ Thiên Kiều, quyên góp một tỷ USD Mỹ cho nghiên cứu khoa học não bộ toàn cầu.
Ông giải thích rằng muốn chữa trị căn bệnh của chính mình, đồng thời khẳng định: “Khoa học không có biên giới. Ai làm tốt, tôi tài trợ”.
Năm 2017, ông tiếp tục đầu tư thêm 500 triệu USD vào việc thành lập Trung tâm Chuyển giao Công nghệ não bộ (TCCI) tại Thượng Hải.
Từ 2020, Trần Thiên Kiều bắt đầu đầu tư vào các công ty giao diện não-máy (brain-machine interface), cạnh tranh với Elon Musk. Công ty hướng tới mục tiêu phát triển công nghệ kết nối trực tiếp sóng não và máy tính nhằm giúp người dùng điều khiển thiết bị bằng suy nghĩ. Công ty của ông cũng có tham vọng phát triển một thiết bị đặc biệt có thể nhận diện và giải mã sóng não của người nói tiếng Trung.
Năm 2022, Thiên Kiều trở về Trung Quốc, hợp tác với Đại học Phục Đán để nghiên cứu trầm cảm và rối loạn ám ảnh cưỡng chế (OCD).
Tuy vậy, một bộ phận không nhỏ cư dân Trung Quốc mạng chế giễu: “Lúc tổ quốc cần thì anh đi. Giờ anh cần tổ quốc, anh quay về”. Trên các diễn đàn, những game thủ thế hệ 8x, 9x vẫn đăng lại ảnh “Đao đồ long” và bình luận: “Ký ức tuổi thơ giờ quay về thành... thiết bị cấy não”.
Giờ đây, ở tuổi 51, Trần Thiên Kiều vẫn chọn sống kín tiếng. Dù các dự án công nghệ não bộ tiên phong của ông tại Trung Quốc đang dần được ghi nhận, nhưng khoảng cách giữa ông và lòng tin của công chúng vẫn chưa thể xóa nhòa.
Nguyễn Phượng (Tổng hợp)
