Ukraine phản công bằng chiến dịch Vivaldi
Theo Reuters, ngày 15/9, Chuẩn tướng Andrii Biletskyi, Tư lệnh Quân đoàn 3 Ukraine, lần đầu công khai chiến dịch "Vivaldi" ở phía bắc Donetsk.
Theo ông, lực lượng Ukraine đã đẩy lùi các nhóm binh lính Nga xâm nhập khỏi 75 km² và giành lại thêm 10 km². Ukraine cũng tuyên bố phá vỡ các tuyến hậu cần của Nga, giành lại 3 ngôi làng và kiểm soát hoàn toàn Serednie.
Đến ngày 20/9, tướng Biletskyi thông báo giai đoạn tiếp theo của chiến dịch đã giúp Ukraine giành thêm khoảng 40 km², đồng thời tuyên bố kiểm soát Shandryholove và Derylove, hoàn toàn kiểm soát Drobysheve.
ISW đánh giá chiến dịch Vivaldi cho thấy Ukraine đang lấy lại một phần khả năng cơ động chiến thuật vốn rất khó thực hiện trong điều kiện chiến trường phủ dày UAV.
Điểm đáng chú ý là khu vực này nằm ở phía bắc tuyến phòng thủ gồm Sloviansk và Kramatorsk, hai thành phố được xem là những vị trí phòng thủ quan trọng của Ukraine tại Donetsk. Theo đánh giá của Critical Threats/ISW, Biletskyi cho rằng chiến dịch Vivaldi đã phá vỡ thế tiến công từ phía bắc của Nga, vốn nhằm gây sức ép lên tuyến phòng thủ này từ hướng Lyman và Sviatohirsk.

Ukraine đánh lừa bộ chỉ huy Nga
Điểm đáng chú ý nhất của Vivaldi nằm ở cách Ukraine chuẩn bị chiến dịch.
Theo ISW, Ukraine đã tạo được yếu tố bất ngờ bằng cách giữ kín thông tin về chiến dịch. Ngày 16/9, Thiếu tướng Maksym Zhorin, Phó tư lệnh Quân đoàn 3 Ukraine, cho biết việc kiểm soát chặt thông tin khiến Nga không có báo cáo đầy đủ về cuộc phản công đang diễn ra. Điều này đã đánh lừa giới lãnh đạo quân sự Nga, khiến họ khó xác định Ukraine sẽ tấn công ở đâu và với quy mô thế nào cho đến khi chiến dịch bắt đầu.
Phía Ukraine cũng cho rằng hệ thống tác chiến điện tử có tên "Protective Drone" góp phần giữ bí mật cho chiến dịch. Theo Zhorin, hệ thống này đã giúp vô hiệu hóa khoảng 20.000 UAV Nga trong khu vực. Tuy nhiên, đây là con số do phía Ukraine công bố và chưa được xác minh độc lập.
Song song với việc giữ bí mật, Ukraine tiến hành các đòn đánh tầm trung nhằm vào hậu cần của Nga tại vùng Luhansk do Nga kiểm soát. Theo ISW, mục tiêu bao gồm nguồn cung nhiên liệu cho lực lượng Nga ở tiền tuyến.
Điều này có ý nghĩa đặc biệt trong một chiến trường mà tác chiến điện tử phụ thuộc lớn vào nguồn điện từ máy phát diesel: Khi nguồn nhiên liệu bị ảnh hưởng, khả năng duy trì các hệ thống gây nhiễu và chống UAV cũng có thể bị suy giảm.
Một chi tiết đặc biệt đáng chú ý xuất hiện trong giai đoạn mới của chiến dịch: Quân đoàn 3 Ukraine cho biết họ đã sử dụng UAV mang các robot mặt đất cảm tử để đưa chúng sâu hơn 10 km vào phía sau tuyến Nga.
Các robot được sử dụng trước khi bộ binh tiến vào, trong khi hệ thống tác chiến điện tử và phòng không được triển khai để "làm mù" UAV trinh sát Nga. Phía Ukraine mô tả đây là một cách giúp các đơn vị tiến công giảm nguy cơ bị phát hiện.

Ông Zelensky lên kế hoạch về các chiến dịch tầm xa mới để đáp trả các cuộc tấn công của Nga. Ảnh: Interfax
Nga vẫn ép mạnh ở Kostiantynivka và Pokrovsk
Theo ISW, chiến dịch Vivaldi đã cản trở nỗ lực của Nga nhằm tiến về tuyến phòng thủ gồm Sloviansk và Kramatorsk từ phía bắc. Tuy nhiên, chưa có dấu hiệu cho thấy Vivaldi đã làm thay đổi hoàn toàn kế hoạch tiến công của Nga tại Donetsk.
Trong 24 giờ tính đến sáng 21/9, Ukraine ghi nhận 238 cuộc đụng độ trên toàn chiến trường. Giao tranh dữ dội nhất diễn ra ở Kostiantynivka, với 24 cuộc tấn công của Nga, tiếp đến là Pokrovsk với 19 cuộc. Tại Lyman, nơi Ukraine đang tiến hành chiến dịch Vivaldi, Nga mở 15 cuộc tấn công.
Một diễn biến khác cho thấy vai trò ngày càng lớn của UAV trong chiến sự Donetsk là việc Ukraine tuyên bố một đơn vị máy bay không người lái đã tiêu diệt Thiếu tướng Nga Anton Grunis trong cuộc tập kích ngày 12/9. Reuters cho biết tướng Grunis từng được Tổng thống Vladimir Putin biểu dương.
Ở cấp cao hơn, Ukraine cũng đang mở rộng cách đánh ra ngoài chiến tuyến.
Theo Interfax Ukraine, ngày 19/9, Tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết ông đã phê duyệt các chiến dịch tầm xa mới nhằm đáp trả các cuộc tấn công của Nga. Sau cuộc họp với Bộ trưởng Quốc phòng Yevhen Khmara và Tổng tư lệnh Mykhailo Drapatyi, ông nói Ukraine đang chuẩn bị mở rộng khả năng tấn công tầm xa.
An An (Theo Reuters, ISW, Interfax)
