Tờ Washington Post đưa tin, Ukraine đang tăng cường các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) vào các cơ sở dầu mỏ của Nga, tấn công một nhà máy lọc dầu quan trọng ở Biển Đen bốn lần trong hai tuần và gây ra một vụ cháy kéo dài nhiều ngày mà các nhà môi trường cho rằng là một trong những thảm họa sinh thái tồi tệ nhất của nước này kể từ khi Liên Xô tan rã.
Một cột khói đen cay nồng lại bốc lên trên thành phố Tuapse thuộc vùng Krasnodar bên bờ Biển Đen của Nga vào ngày 1/5 sau khi Ukraine tấn công nhà máy lọc dầu và kho chứa dầu ở đó vào đêm trước đó. Đây là vụ tấn công thứ tư trong một loạt các vụ tấn công đều gây ra hiện tượng "mưa đen" dầu nhớt trút xuống và làm ô nhiễm khoảng 50 km bờ biển khi vệt dầu loang lan rộng.
Lực lượng cứu hỏa Nga đã nỗ lực suốt nhiều ngày để dập tắt các đám cháy lớn tại nhà máy lọc dầu và các cơ sở lưu trữ kể từ cuộc tấn công đầu tiên của Ukraine diễn ra vào ngày 16/4, nhưng các đám cháy lại bùng phát trở lại do các cuộc tấn công bằng UAV liên tiếp.
Các cuộc tấn công của Ukraine, vốn cũng gây thiệt hại và hỏa hoạn hồi tuần trước tại một nhà máy lọc dầu và trạm bơm dầu ở Perm gần dãy núi Ural, cho thấy năng lực của Ukraine trong việc tấn công sâu hàng nghìn km vào lãnh thổ Nga cũng như né tránh hệ thống phòng không Nga ngày càng tăng.
Một UAV của Ukraine thậm chí còn bay xa hơn vào thủ đô Moscow hôm 4/5, tấn công một tòa nhà chung cư cao tầng cách Điện Kremlin khoảng 10 km.
"Dường như không có mối đe dọa nghiêm trọng nào"
Tuần trước, Tổng thống Nga Vladimir Putin lần đầu tiên thừa nhận các cuộc tấn công sau vụ tấn công thứ ba bằng UAV của Ukraine, gây ra một đám cháy kéo dài thêm hai ngày nữa, nhưng ông nói rằng "dường như không có mối đe dọa nghiêm trọng nào". Những phát biểu của Tổng thống Putin được đưa ra sau khi ông trao đổi với Veniamin Kondratyev - Thống đốc vùng Krasnodar.
Vào ngày 6/5, Anna Popova - người đứng đầu cơ quan giám sát người tiêu dùng Nga Rospotrebnadzor - cho biết rằng "không có rủi ro về sức khỏe" đối với người dân bất chấp đám cháy đang diễn ra.
Chính quyền địa phương đã đóng cửa trường học, hủy bỏ sự kiện liên quan đến các ngày lễ công cộng hàng năm trong tháng 5, và kêu gọi người dân ngừng uống nước máy và ở trong nhà đóng kín cửa sổ.
Các nhà bảo vệ môi trường cho rằng chính quyền địa phương lẽ ra nên ra lệnh sơ tán toàn bộ thành phố Tuapse để bảo vệ người dân khỏi tác động độc hại của các đám cháy dữ dội, mà họ cho rằng đang thải các hợp chất gây ung thư vào không khí, bao gồm cả benzen, có thể gây bệnh bạch cầu.
Thay vào đó, sau vụ tấn công thứ ba, các quan chức địa phương chỉ ra lệnh sơ tán cư dân sống trên một số con phố gần nhà máy lọc dầu nhất đến một trường học gần đó vì lo sợ lửa có thể lan sang nhà họ.
“Chính quyền Nga buộc phải bắt đầu sơ tán toàn bộ thành phố ngay khi nhận ra đó là một đám cháy lớn và họ sẽ không thể dập tắt nó trong thời gian ngắn”, Vladimir Slivyak - người đứng đầu nhóm bảo vệ môi trường Ecodefense của Nga - nói.
“Những cơn mưa đen này xảy ra là do ô nhiễm không khí cực kỳ cao. Đó là sự ô nhiễm không khí nghiêm trọng, và cực kỳ nguy hiểm cho sức khỏe. Có những hạt gây ô nhiễm trong không khí có thể gây ung thư.” Ông cho biết thêm, ô nhiễm có thể gây hại ngay lập tức cho người già, trẻ nhỏ và những người đã mắc bệnh tim hoặc phổi.
Cư dân và các nhà bảo vệ môi trường cũng đã cảnh báo về một thảm họa sinh thái ngày càng nghiêm trọng trên bờ biển Biển Đen khi vệt dầu loang lan rộng, gây ra cái chết cho nhiều loại cá.
Vụ cháy tại nhà máy lọc dầu ở thành phố Tuapse, vùng Krasnodar, Nga, vào ngày 28/4/2026. Ảnh: Supernova+
Ukraine tăng cường tấn công - Doanh thu xuất khẩu dầu mỏ của Nga vẫn tăng
Theo Michael Kofman - chuyên gia cao cấp thuộc chương trình Nga và Á Âu tại Quỹ Carnegie vì Hòa bình Quốc tế, người theo dõi sát sao các diễn biến xung đột Nga-Ukraine, Kyiv đã tăng cường các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Nga trong những tháng gần đây.
“Ukraine không chỉ cho thấy rằng họ đã gia tăng đáng kể số lượng các cuộc tấn công tầm xa, mà còn có một bước tiến vượt bậc về chất lượng công nghệ được sử dụng và cách thức tổ chức các cuộc tấn công này”, Kofman nói. “Đó là lý do tại sao họ đạt được hiệu quả cao hơn.”
Washington Post đưa tin, kể từ đầu năm nay, Ukraine đã tấn công cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Nga hơn 20 lần, bao gồm các nhà máy lọc dầu, cảng xuất khẩu và đường ống dẫn dầu, làm gia tăng thiệt hại đối với hoạt động kinh doanh dầu mỏ của Nga vào thời điểm nước này có thể thu được lợi nhuận từ giá dầu kỷ lục do ảnh hưởng từ cuộc xung đột giữa Mỹ-Israel với Iran.
Theo Borys Dodonov - người đứng đầu Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Khí hậu thuộc Trường Kinh tế Kyiv, một loạt các cuộc tấn công vào các cảng dầu lớn của Nga, bao gồm Ust-Luga và Primorsk trên Biển Baltic và Novorossiysk trên Biển Đen, vào cuối tháng 3 và đầu tháng 4 đã khiến Nga thiệt hại khoảng 2,2 tỷ USD doanh thu sau khi các cuộc tấn công khiến cho các cảng dầu này phải đóng cửa nhiều tuần, làm suy giảm tạm thời khối lượng xuất khẩu.
Chuyên gia này cho biết, các cuộc tấn công gần đây vào các nhà máy lọc dầu của Nga sẽ làm tăng thêm chi phí, đồng thời nói thêm rằng các cuộc tấn công vào nhà máy lọc dầu của Rosneft ở Tuapse đã gây ra thiệt hại nghiêm trọng đến mức Nga có thể buộc phải xây dựng lại toàn bộ nhà máy, với chi phí dự tính lên tới 5 tỷ USD.
Bất chấp chi phí ngày càng lớn, doanh thu xuất khẩu dầu mỏ của Nga vẫn tăng lên nhờ giá dầu tăng vọt do ảnh hưởng của cuộc xung đột tại Iran, tăng từ mức 9,8 tỷ USD vào tháng 2 lên 19 tỷ USD vào tháng 3. Doanh thu dầu mỏ của Nga “gần như tăng gấp đôi do việc đóng cửa eo biển Hormuz và xung đột tại Iran”, Dodonov nói.
Duy Nguyễn
Theo Washington Post
