Mới đây nhất, một địa điểm ở Việt Nam vừa được UNESCO công nhận là Khu Dự trữ sinh quyển thế giới. Đây là dấu mốc mới trên hành trình khẳng định giá trị quốc tế của một trong những vùng di sản thiên nhiên đặc biệt nhất Việt Nam.
Theo TTXVN/VietnamPlus, quyết định công nhận được thông qua ngày 5/6 tại Kỳ họp lần thứ 38 Hội đồng Điều phối quốc tế Chương trình Con người và Sinh quyển của UNESCO, diễn ra tại thành phố Hernandarias, Paraguay. Đó chính là Phong Nha - Kẻ Bàng. Với danh hiệu này, Phong Nha - Kẻ Bàng trở thành Khu Dự trữ sinh quyển thế giới thứ 12 của Việt Nam.
Theo hồ sơ được UNESCO phê duyệt, khu dự trữ sinh quyển này có tổng diện tích 515.830 ha, gồm vùng lõi 123.326 ha, vùng đệm 220.055 ha và vùng chuyển tiếp 172.449 ha. Khu vực trải rộng trên 15 xã, là nơi sinh sống của hơn 159.300 người.
Ảnh Cục Du lịch Quốc gia
Đây cũng là lần thứ ba Phong Nha - Kẻ Bàng được UNESCO vinh danh ở tầm quốc tế. Trước đó, nơi này được ghi danh là Di sản thiên nhiên thế giới năm 2003 nhờ giá trị địa chất, địa mạo; đến năm 2015 tiếp tục được công nhận dựa trên tiêu chí sinh thái và đa dạng sinh học.
Đặc điểm hiếm nơi nào có trên thế giới
Điểm làm nên vị thế đặc biệt của Phong Nha - Kẻ Bàng không chỉ nằm ở những danh hiệu quốc tế, mà còn ở cấu trúc tự nhiên hiếm có. Theo UNESCO, khu vực Phong Nha - Kẻ Bàng của Việt Nam và Hin Nậm Nô của Lào là một trong những cảnh quan karst đá vôi và hệ sinh thái nguyên vẹn, nổi bật nhất thế giới.
Karst là dạng địa hình hình thành qua quá trình hòa tan đá vôi trong thời gian rất dài, tạo nên núi đá, hang động, sông ngầm, hố sụt và các cấu trúc địa chất phức tạp. Tại Phong Nha - Kẻ Bàng, quá trình kiến tạo kéo dài hàng trăm triệu năm đã tạo nên một “vương quốc hang động” với cảnh quan khó trùng lặp.
Bên trong một hang động thuộc VQG Phong Nha - Kẻ Bàng (Ảnh Doanh nghiệp & Tiếp thị)
Du khách khi tới đây có thể bắt gặp nhiều tầng giá trị trong cùng một điểm đến: rừng nhiệt đới, núi đá vôi, sông ngầm, thạch nhũ, măng đá, các thung lũng và hệ thống hang động quy mô lớn. Trong đó, hang Sơn Đoòng là cái tên góp phần đưa Phong Nha - Kẻ Bàng trở thành điểm đến được truyền thông quốc tế đặc biệt chú ý. Nhiều chuyên trang du lịch quốc tế từng nhắc tới Sơn Đoòng như hang động tự nhiên lớn nhất thế giới, với không gian rộng lớn, hệ sinh thái riêng và cảnh quan kỳ vĩ bên trong lòng núi đá vôi.
Không chỉ có Sơn Đoòng, Phong Nha - Kẻ Bàng còn nổi tiếng với động Phong Nha, động Thiên Đường, hang Én, hệ thống Tú Làn và nhiều tuyến khám phá thiên nhiên khác. Tùy thể lực và nhu cầu, du khách có thể chọn hành trình nhẹ nhàng như đi thuyền vào động Phong Nha, tham quan động Thiên Đường, hoặc các tour trekking, bơi sông ngầm, cắm trại trong rừng.
Bên cạnh địa chất, Phong Nha - Kẻ Bàng còn có giá trị lớn về đa dạng sinh học. Hệ sinh thái rừng nhiệt đới trên núi đá vôi là môi trường sống của nhiều loài động, thực vật quý hiếm, trong đó có những loài đặc hữu và bị đe dọa toàn cầu. Chính sự kết hợp giữa giá trị địa chất, cảnh quan và sinh học đã khiến nơi này nhiều lần được thế giới công nhận.
Hang động Sơn Đoòng nổi tiếng thế giới (Ảnh Báo Lao Động/ST)
Không chỉ một lần được thế giới vinh danh
Danh hiệu Khu Dự trữ sinh quyển thế giới tiếp tục nối dài chuỗi vinh danh quốc tế của Phong Nha - Kẻ Bàng.
Theo Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, Phong Nha - Kẻ Bàng được UNESCO công nhận là Di sản thiên nhiên thế giới lần đầu vào năm 2003. Đến năm 2015, nơi này tiếp tục được ghi danh lần hai nhờ các giá trị về sinh thái và đa dạng sinh học. Đây là mốc quan trọng, cho thấy Phong Nha - Kẻ Bàng không chỉ nổi bật bởi hang động, mà còn là khu vực có ý nghĩa bảo tồn toàn cầu.
Đặc biệt, Phong Nha - Kẻ Bàng của Việt Nam cùng Vườn quốc gia Hin Nậm Nô của Lào đã hình thành Di sản thiên nhiên thế giới liên biên giới đầu tiên tại Đông Nam Á, mở ra hướng hợp tác bảo tồn xuyên biên giới trong khu vực.
Ở lĩnh vực du lịch, Phong Nha - Kẻ Bàng cũng nhiều lần được gọi tên. World Travel Awards từng vinh danh nơi này là “Vườn quốc gia hàng đầu châu Á năm 2025” và “Điểm đến thiên nhiên hàng đầu Việt Nam năm 2025”.
Ảnh: Du lịch Quảng Bình
Với du khách, Phong Nha - Kẻ Bàng không chỉ là nơi để ngắm cảnh, mà còn là hành trình bước vào một vùng thiên nhiên hiếm có, nơi các giá trị địa chất, sinh thái và văn hóa cộng đồng cùng tồn tại. Danh hiệu mới từ UNESCO vì vậy không chỉ là niềm tự hào, mà còn đặt ra yêu cầu phát triển du lịch có trách nhiệm, bảo tồn cảnh quan và sinh kế bền vững cho người dân địa phương.
