Vào ngày 28 tháng 2 sắp tới, những người đam mê thiên văn học sẽ có cơ hội chứng kiến một sự kiện vô cùng đặc biệt được gọi là cuộc diễu hành hành tinh. Theo thông báo chính thức từ cơ quan hàng không và vũ trụ quốc gia Mỹ (NASA), sáu người hàng xóm của hành tinh chúng ta sẽ cùng nhau hiện diện trên bầu trời đêm.
Tuy nhiên, việc quan sát trọn vẹn hiện tượng này sẽ không hề dễ dàng và đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng. Nếu bạn có thể tìm được một vị trí có tầm nhìn quang đãng, không bị cản trở về hướng tây cùng một bầu trời trong trẻo vào ngày thứ bảy, bạn sẽ có cơ hội nhìn thấy hai hành tinh ở vòng trong là sao Kim và sao Thủy nằm sát cạnh sao Thổ. Cùng với đó, sao Hải Vương, sao Thiên Vương và sao Mộc cũng sẽ góp mặt trong bữa tiệc thiên văn này.
Khoảng thời gian để chiêm ngưỡng nhóm hành tinh đầu tiên sẽ rất hẹp. Sao Kim, sao Thủy, sao Thổ và sao Hải Vương sẽ chỉ xuất hiện vô cùng ngắn ngủi ngay sau khi mặt trời lặn. Trong lúc chạng vạng, sao Kim và sao Thủy sẽ nằm ở vị trí thấp nhất, gần sát với đường chân trời, trong khi sao Thổ ngự trị ở vị trí cao hơn một chút.
Cả ba hành tinh này đều có độ sáng đủ để quan sát bằng mắt thường, mặc dù các chuyên gia khuyên rằng một chiếc ống nhòm chuyên dụng để ngắm sao sẽ giúp nâng cao trải nghiệm thị giác. Nằm ngay sát cạnh sao Thổ sẽ là sao Hải Vương. Để có được một góc nhìn rõ nét về hành tinh này, người quan sát bắt buộc phải trang bị một chiếc kính thiên văn có kích thước 6 inch (tương đương 15 centimet).
Dù vậy, ngay cả khi có thiết bị hỗ trợ, việc nhìn thấy sao Hải Vương trong ánh sáng chạng vạng vẫn là một thử thách. Bốn hành tinh này sẽ xuất hiện trên bầu trời vào khoảng nửa giờ sau khi mặt trời lặn và duy trì vị trí của chúng trong vỏn vẹn 45 phút trước khi khuất bóng.
Sau khi đã hoàn thành việc quan sát nhóm bốn hành tinh đầu tiên, người yêu thiên văn hãy hướng ánh nhìn lên khu vực cao ở phía nam để tìm kiếm sao Mộc. Hành tinh khổng lồ này sẽ nằm trong khu vực của chòm sao Song Tử. Nhờ đặc tính tỏa sáng rất rực rỡ, sao Mộc sẽ là một mục tiêu vô cùng dễ dàng để định vị. Nó sẽ hiện ra dưới dạng một đốm sáng màu trắng, phát sáng một cách ổn định và hoàn toàn không có hiện tượng nhấp nháy như các ngôi sao thông thường.
Để dễ dàng xác định vị trí, bạn có thể sử dụng ba ngôi sao thuộc dải thắt lưng của chòm sao Lạp Hộ, chúng sẽ nằm ở khoảng cách xấp xỉ một nửa đoạn đường giữa bốn hành tinh ban đầu và sao Mộc.
Hành tinh thứ bảy trong Hệ Mặt Trời, sao Thiên Vương, cũng sẽ tham gia vào cuộc diễu hành này. Tuy nhiên, để chiêm ngưỡng nó một cách tốt nhất, bạn sẽ cần đến sự hỗ trợ của một chiếc ống nhòm hoặc kính thiên văn cỡ nhỏ. Việc tìm kiếm sao Thiên Vương tiếp tục dựa vào dải thắt lưng của chòm sao Lạp Hộ.
Bằng cách nối ánh nhìn theo ba ngôi sao của dải thắt lưng này - bao gồm Alnitak, Alnilam và Mintaka - hướng lên phía trên, người quan sát sẽ đi đến một khung cảnh lung linh tuyệt đẹp của cụm sao phân tán mang tên Thất Nữ. Cụm sao này còn được biết đến với tên gọi là "bảy chị em" hoặc M45. Khi đã định vị được cụm sao Thất Nữ, bạn sẽ tìm thấy sao Thiên Vương nằm ngay phía dưới nó, ẩn mình trong vùng không gian của chòm sao Kim Ngưu.
Như một phần thưởng tuyệt vời dành cho những người kiên nhẫn quan sát vào ngày 28 tháng 2, mặt trăng cũng sẽ góp mặt trên bầu trời đêm. Với tỷ lệ được chiếu sáng rơi vào khoảng 92%, mặt trăng đang trong pha tròn dần sẽ di chuyển đến rất gần cụm sao Tổ Ong. Cụm sao này còn mang các định danh thiên văn là M44 và NGC 2632, nổi bật như một tập hợp sáng chói của khoảng 1.000 ngôi sao lấp lánh, nằm cách Hệ Mặt Trời của chúng ta một khoảng cách xấp xỉ 577 năm ánh sáng.
Ngay khi cuộc diễu hành của sáu hành tinh khép lại, một sự kiện thiên văn khác ngoạn mục hơn rất nhiều sẽ lập tức thế chỗ. Đó chính là hiện tượng nguyệt thực toàn phần diễn ra vào ngày 3 tháng 3, khi "trăng giun" trong pha trăng rằm đi xuyên qua vùng bóng tối dày đặc của Trái Đất.
Trong suốt quá trình diễn ra sự kiện này, vốn còn được mệnh danh là "trăng máu", toàn bộ bề mặt của mặt trăng sẽ chuyển sang một sắc đỏ đồng rực rỡ trong thời gian 58 phút. Những góc nhìn hoàn hảo nhất để theo dõi toàn bộ chuỗi diễn biến của kỳ nguyệt thực toàn phần này sẽ thuộc về khu vực miền tây nước Mỹ - bao gồm cả hai bang Alaska và Hawaii - cùng với các quần đảo nằm trên Thái Bình Dương, New Zealand, Úc và khu vực Đông Á.
Đức Khương
