Trong công bố số thí sinh đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT theo từng môn thi mới đây của Bộ Giáo dục và Đào tạo, ngoài 2 môn bắt buộc là Toán và Ngữ văn đương nhiên chiếm ưu thế (đều trên 1,2 triệu thí sinh đăng ký dự thi năm 2026), môn thi lựa chọn được nhiều thí sinh chọn dự thi nhất là môn Lịch sử với 570.800 lượt đăng ký, theo VietNamNet.
Giáo viên và học sinh Trường THPT Tây Thạnh, TPHCM trong một tiết học lịch sử (Ảnh: Huyên Nguyễn).
Ông Nguyễn Văn Lực, nguyên giáo viên trường THCS Trịnh Phong (Khánh Hoà), chia sẻ trên báo Dân trí, cho rằng sự thay đổi này không đến từ may mắn, mà là kết quả của một chuỗi hệ quả tất yếu.
Theo ông Lực, việc số lượng học sinh chọn lịch sử tăng mạnh trong kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 là tín hiệu đáng mừng, cho thấy môn học này đang dần lấy lại vị trí trong trường phổ thông. Tuy nhiên, để có được sự thay đổi ấy là cả một quá trình nhìn lại những hạn chế kéo dài nhiều năm trong việc dạy và học lịch sử.
Ông thẳng thắn chỉ ra trước đây, không ít phụ huynh và học sinh xem lịch sử là “môn học không có tương lai”, chủ yếu chỉ phù hợp với những người theo nghề dạy học hoặc nghiên cứu.
Vì vậy, phần lớn sự đầu tư thường dồn vào các môn toán, lý, hóa, tiếng Anh - những môn được cho là có nhiều cơ hội nghề nghiệp hơn.
Bên cạnh đó, chương trình và sách giáo khoa lịch sử trong nhiều năm còn nặng về ghi nhớ sự kiện, ngày tháng, diễn biến chiến dịch, khiến học sinh dễ cảm thấy khô khan và áp lực.
“Nội dung môn học đậm chất báo cáo sự kiện, bắt học sinh phải nhớ quá nhiều chi tiết nên các em rất ngán học sử”, thầy Lực nhận định.
Theo ông Lực, việc kiểm tra đánh giá thời gian trước cũng chủ yếu thiên về học thuộc lòng, nhận biết kiến thức, trong khi môn lịch sử lại được đặt ra quá nhiều yêu cầu về năng lực và phẩm chất. Điều này vô tình khiến học sinh rơi vào tình trạng “học để nhớ” thay vì hiểu và vận dụng.
Thầy giáo này cho rằng cốt lõi của việc đổi mới phải bắt đầu từ phương pháp dạy học.
“Lịch sử suy cho cùng là câu chuyện kể về quá khứ. Điều quan trọng là làm sao để học sinh thích thú lắng nghe, từ đó tinh thần dân tộc, lòng biết ơn tổ tiên và những giá trị lịch sử sẽ tự nhiên lắng đọng trong các em”, ông Lực chia sẻ.
Theo thầy giáo này, để học sinh ngày càng yêu hơn môn học này, giáo viên lịch sử cần giảm lối dạy nặng truyền thụ kiến thức, tăng tính kể chuyện, kết nối cảm xúc và giúp học sinh hiểu bản chất vấn đề thay vì chỉ ghi nhớ số liệu khô khan.
Dù nhìn nhận việc lịch sử hiện nay được nhiều học sinh lựa chọn một phần vì đây là môn có khả năng đạt điểm khá tốt nếu nắm chắc kiến thức cơ bản, ông Lực cho rằng đó không phải điều tiêu cực.
Quan trọng hơn là học sinh không còn quay lưng với môn học này như trước. Theo ông, để học tốt lịch sử, học sinh cần hệ thống hóa kiến thức bằng sơ đồ tư duy, phân chia các giai đoạn lịch sử theo từng “mốc” để tránh nhầm lẫn sự kiện; đồng thời luôn đặt câu hỏi về bối cảnh, nguyên nhân, ý nghĩa của mỗi sự kiện thay vì học thuộc máy móc.
Báo VnExpress cập nhật, kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 diễn ra ngày 11-12/6 với hơn 1,22 triệu thí sinh, cũng là kỷ lục trước nay. Thí sinh làm 4 bài, bắt buộc có Toán và Ngữ văn cùng hai môn lựa chọn.
Năm nay, số thí sinh đăng ký thi cao kỷ lục. 151 thí sinh được miễn thi tốt nghiệp tất cả các môn vì lọt vào vòng chọn đội tuyển Olympic quốc tế, gần 8.000 em được miễn thi môn Ngoại ngữ nhờ có chứng chỉ IELTS 4.0 trở lên và tương đương.
