Tin vui cho 95% dân số Việt Nam
Báo điện tử Chính Phủ cho biết, theo định hướng quy hoạch cảng hàng không được Bộ Xây dựng đề xuất, đến năm 2030, hơn 95% dân số Việt Nam có thể tiếp cận một sân bay trong phạm vi 100km. Đây là tỷ lệ cao hơn mức trung bình của thế giới, hiện khoảng 75%, đồng thời tương đương với nhiều quốc gia trong khu vực như Nhật Bản, Hàn Quốc, Malaysia, Philippines hay Thái Lan.
Trong báo cáo gửi Chính phủ về tình hình thực hiện và đề cương lập điều chỉnh Quy hoạch hệ thống cảng hàng không toàn quốc giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, Bộ Xây dựng cho biết, theo Quyết định số 648/QĐ-TTg ngày 7/6/2023 của Thủ tướng Chính phủ, hệ thống cảng hàng không Việt Nam đến năm 2030 được quy hoạch gồm 30 cảng hàng không. Trong đó có 14 cảng hàng không quốc tế và 16 cảng hàng không nội địa.
Đến năm 2050, mạng lưới này dự kiến được mở rộng lên 33 cảng hàng không, gồm 14 cảng hàng không quốc tế và 19 cảng hàng không nội địa. Ngoài các sân bay đã nằm trong quy hoạch, hiện còn 12 vị trí tiềm năng cần tiếp tục nghiên cứu để xem xét khả năng bổ sung vào hệ thống cảng hàng không quốc gia.
Quang cảnh tại sân bay Nội Bài (Hà Nội) trong một sự kiện. Ảnh: PH
Với những vị trí tiềm năng này, Thủ tướng Chính phủ giao UBND các tỉnh lập đề án quy hoạch cảng hàng không, đánh giá kỹ nhu cầu, điều kiện phát triển, khả năng hình thành sân bay cũng như các tác động liên quan.
Các địa phương cũng được yêu cầu huy động tối đa nguồn vốn ngoài ngân sách, ưu tiên phương thức đối tác công tư PPP, sau đó gửi Bộ Xây dựng xem xét, báo cáo Thủ tướng Chính phủ quyết định việc bổ sung quy hoạch và triển khai đầu tư khi đủ điều kiện.
Bên cạnh đó, thực hiện chủ trương của Bộ Chính trị, lãnh đạo Đảng, Nghị quyết của Chính phủ và chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Xây dựng đã bổ sung Cảng Hàng không quốc tế Gia Bình và Cảng Hàng không Thổ Chu vào quy hoạch hệ thống cảng hàng không theo trình tự, thủ tục rút gọn.
Về quy mô mạng lưới, lãnh đạo Bộ Xây dựng đánh giá số lượng cảng hàng không của Việt Nam hiện tương đương với nhiều quốc gia trong khu vực. Cụ thể, Thái Lan có 39 cảng hàng không, Malaysia có 38, Myanmar có 32, Nhật Bản có 97, còn Hàn Quốc có 15 cảng hàng không.
Đáng chú ý, theo phương án quy hoạch được đề xuất, đến năm 2030, hơn 95% người dân Việt Nam có thể tiếp cận sân bay trong bán kính 100km. Con số này không chỉ vượt mức trung bình toàn cầu, mà còn cho thấy mục tiêu mở rộng hạ tầng hàng không đang hướng trực tiếp tới việc rút ngắn khoảng cách di chuyển, tăng khả năng kết nối giữa các vùng miền.
Về số lượng cảng hàng không quốc tế, quy hoạch của Việt Nam đến năm 2030 dự kiến có 15 cảng hàng không quốc tế trong tổng số 31 cảng hàng không.
Tỷ lệ này tương đương Hàn Quốc, quốc gia có 8 cảng hàng không quốc tế trong tổng số 15 sân bay, và cao hơn một số nước trong khu vực như Thái Lan, Malaysia hay Nhật Bản nếu xét theo tỷ lệ trong tổng mạng lưới.
Sân bay Vân Phong được đề xuất xây dựng tại khu vực xã Vạn Thắng, tỉnh Khánh Hòa (khu vực huyện Vạn Ninh trước đây), cách TP Nha Trang khoảng 65km - (Ảnh minh họa: AI)
Hé lộ thêm về siêu công trình lần đầu tiên xuất hiện
Đáng lưu ý, trong bức tranh hạ tầng hàng không đang được định hình lại, một số dự án mới còn cho thấy kỳ vọng phát triển theo hướng đột phá hơn, trong đó nổi bật nhất là đề xuất xây dựng sân bay Vân Phong trên mặt nước — mô hình chưa từng xuất hiện tại Việt Nam.
Trước đó, vào cuối tháng 4, Bộ Xây dựng đã trình cấp có thẩm quyền xem xét, phê duyệt đề cương điều chỉnh Quy hoạch hệ thống cảng hàng không toàn quốc giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Việc điều chỉnh này nhằm định hình lại mạng lưới hạ tầng hàng không theo hướng đồng bộ, linh hoạt hơn và tiệm cận với xu thế phát triển quốc tế.
Một trong những nội dung trọng tâm của lần điều chỉnh là đề xuất bổ sung hai cảng hàng không mới gồm Măng Đen và Vân Phong vào quy hoạch tổng thể. Đồng thời, Cảng hàng không Quảng Trị cũng được đề xuất nâng cấp từ cấp 4C lên cấp 4E để đáp ứng nhu cầu khai thác trong dài hạn.
Trong số các dự án được nhắc tới, sân bay Vân Phong là điểm nhấn đặc biệt. Dự án được đề xuất xây dựng tại xã Vạn Thắng, tỉnh Khánh Hòa, thuộc khu vực huyện Vạn Ninh trước đây, cách TP Nha Trang khoảng 65km.
Theo phương án nghiên cứu, sân bay này sẽ được xây dựng trên vùng mặt nước ven bờ, với diện tích khoảng 497,1ha. Đây được xem là mô hình hạ tầng hàng không hoàn toàn mới tại Việt Nam.
Dự án sân bay Vân Phong được định hướng đạt tiêu chuẩn cấp 4E. Công suất khai thác dự kiến khoảng 1,5 triệu hành khách mỗi năm vào năm 2030 và tăng lên khoảng 2,5 triệu hành khách mỗi năm vào năm 2050. Tổng mức đầu tư ước tính khoảng 9.214 tỷ đồng. Nếu được triển khai, đây sẽ là sân bay đầu tiên tại Việt Nam được xây dựng hoàn toàn trên mặt nước.
Mục tiêu của dự án là hình thành một cửa ngõ giao thông hàng không quan trọng cho khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên. Sân bay Vân Phong được kỳ vọng sẽ thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, du lịch, logistics và hội nhập quốc tế, đồng thời tạo động lực mới cho Khu kinh tế Vân Phong và các khu vực lân cận.
Theo tỉnh Khánh Hòa, dự án sân bay Vân Phong phù hợp với quy hoạch chung xây dựng Khu kinh tế Vân Phong đến năm 2040, tầm nhìn đến năm 2050, đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt điều chỉnh tại Quyết định số 298/QĐ-TTg ngày 27/3/2023.
Dự án cũng phù hợp với quyết định điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất đến năm 2030 và kế hoạch sử dụng đất năm đầu của huyện Vạn Ninh, được UBND tỉnh Khánh Hòa phê duyệt vào tháng 3/2024.
Việc nghiên cứu phát triển sân bay trên mặt nước tại Vân Phong được kỳ vọng sẽ mở thêm không gian phát triển cho ngành hàng không, đồng thời góp phần hoàn thiện mạng lưới hạ tầng giao thông chiến lược.
Dù vậy, mô hình này cũng đặt ra nhiều yêu cầu khắt khe về công nghệ, chi phí đầu tư và khả năng thích ứng với điều kiện tự nhiên, đòi hỏi quá trình đánh giá phải được thực hiện kỹ lưỡng trước khi triển khai.
Trên thế giới, mô hình sân bay trên biển không còn xa lạ, đặc biệt tại những quốc gia có quỹ đất hạn chế hoặc nhu cầu phát triển hạ tầng lớn.
Một ví dụ tiêu biểu là Sân bay quốc tế Kansai của Nhật Bản, công trình được xây dựng trên đảo nhân tạo giữa vịnh Osaka, cách trung tâm thành phố khoảng 40km, với tổng vốn đầu tư lên tới 20 tỷ USD.
Ngoài Kansai, nhiều sân bay trên mặt nước hoặc khu vực lấn biển khác cũng đã đi vào vận hành, như Sân bay quốc tế Hong Kong của Trung Quốc, Sân bay quốc tế Incheon của Hàn Quốc hay Sân bay quốc tế Hamad của Qatar.
Những công trình này cho thấy xu hướng mở rộng không gian hạ tầng hàng không ra biển đang được nhiều quốc gia lựa chọn, nhằm giảm áp lực đất đai và nâng cao năng lực khai thác trong dài hạn.
Minh Nhật (Tổng hợp)
