Từ vẻ đẹp biến ảo theo mùa, những con số tăng trưởng du lịch ấn tượng cho đến nền ẩm thực đậm bản sắc vùng cao, đây là tất cả những gì cần biết trước khi đặt chân đến Cao Bằng.
Giữa vùng non nước Cao Bằng hùng vĩ, thác Bản Giốc từ lâu đã trở thành biểu tượng du lịch tự nhiên của Việt Nam. Không chỉ ghi dấu ấn trên bản đồ du lịch trong nước, thác Bản Giốc còn được vinh danh bởi các tạp chí du lịch quốc tế danh tiếng. Năm 2024, tạp chí Travel+Leisure của Mỹ bình chọn thác Bản Giốc vào top 21 thác nước đẹp nhất thế giới, xếp thứ 17. Ngoài ra, tạp chí National Geographic bình chọn thác Bản Giốc vào top 7 kỳ quan thiên nhiên ở châu Á.
Thác Bản Giốc tọa lạc tại xã Đàm Thủy, tỉnh Cao Bằng, cách trung tâm Hà Nội khoảng 331km về phía Đông Bắc. Với chiều cao hơn 60m và đoạn dốc lớn nhất lên tới 30m, dòng thác đổ qua nhiều tầng đá vôi nối tiếp nhau, trải rộng hàng trăm mét. Điểm đặc biệt là ở giữa dòng chảy có những mô đất phủ xanh cây cối, chia thác thành ba nhánh nước riêng biệt, tạo nên cấu trúc đa tầng độc đáo hiếm nơi nào có được.
Vẻ đẹp biến ảo theo mùa
Nét cuốn hút riêng của Bản Giốc nằm ở cách dòng nước đổ xuống: thay vì chảy thẳng một dải, nước uốn lượn quanh những mô đất, phân tầng như bậc thang, tạo thành nhiều dải nước trắng xóa đan xen với sắc xanh của núi rừng. Vào mùa thu, nước sông chuyển sang màu xanh ngọc bích, hòa cùng làn sương mỏng và ánh nắng tạo nên khung cảnh huyền ảo như chốn tiên cảnh.
Nằm trong vùng khí hậu cận nhiệt đới ẩm với hai mùa mưa - khô rõ rệt, cảnh sắc Bản Giốc thay đổi rõ rệt theo từng thời điểm trong năm. Từ tháng 6 đến tháng 9, khi lượng mưa dồi dào, thác đạt trạng thái hùng vĩ nhất với dòng chảy mạnh mẽ, bọt nước tung trắng xóa. Sang tháng 9, thời tiết mát mẻ và khô ráo hơn, thích hợp cho những chuyến du lịch trải nghiệm. Đặc biệt, đầu tháng 10 hằng năm diễn ra lễ hội thác Bản Giốc, thu hút đông đảo du khách gần xa. Đến cuối thu, đầu đông, khu vực bước vào mùa lá đổi màu, khoác lên mình sắc đỏ vàng rực rỡ.
Nhiều du khách cho rằng thời điểm đẹp nhất để chiêm ngưỡng Bản Giốc là từ tháng 9 đến tháng 12, khi thác đầy nước và trong xanh nhất. Còn vào mùa hè, đây lại là điểm đến lý tưởng để giải nhiệt nhờ không khí trong lành và làn nước mát lạnh. Với mức giá chỉ khoảng 50.000 đồng, du khách có thể trải nghiệm 15 phút ngồi thuyền dạo quanh chân thác, phóng tầm mắt ngắm trọn vẻ đẹp hùng vĩ từ dưới lên.
Thác Bản Giốc không chỉ là một thắng cảnh đơn lẻ mà còn là điểm nhấn quan trọng trong vùng Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng - danh hiệu được UNESCO chính thức trao 2018, đưa Cao Bằng trở thành công viên địa chất toàn cầu thứ hai của Việt Nam sau Cao nguyên đá Đồng Văn.
Nếu như phần lớn các điểm di sản trong công viên thiên về giá trị nghiên cứu địa chất, đòi hỏi con mắt chuyên môn để cảm nhận, thì Bản Giốc lại là nơi hiếm hoi mà vẻ đẹp choáng ngợp có thể cảm nhận ngay bằng mắt thường - chính điều này giúp thác trở thành gương mặt đại diện, cửa ngõ đưa du khách đến gần hơn với toàn bộ vùng di sản rộng lớn phía sau.
Vẻ đẹp của Bản Giốc cũng là nơi hội tụ rõ nét nhất sự hòa quyện giữa hai thái cực tưởng chừng đối lập của cảnh quan Cao Bằng. Một bên là nét hùng vĩ, dữ dội của khối nước khổng lồ đổ từ độ cao hơn 60m, cuộn trào qua các tầng đá vôi, tạo thành âm thanh ầm ào và những cột bọt trắng xóa tung lên như sương mù. Chính sự đan xen giữa động và tĩnh, giữa sức mạnh nguyên sơ của tự nhiên và nét trữ tình thanh bình đã tạo nên một bức tranh sơn thủy hoàn chỉnh, khiến Bản Giốc không đơn thuần là một thác nước để chiêm ngưỡng trong chốc lát, mà là một không gian cảnh quan để người ta có thể ngồi lặng hàng giờ mà không thấy nhàm chán.
Gắn liền với thác còn là câu chuyện tình yêu mang màu sắc huyền thoại của đôi trai gái miền sơn cước, khiến hành trình khám phá Bản Giốc không chỉ là chuyến đi ngắm cảnh mà còn là dịp để du khách đắm mình trong văn hóa, truyền thuyết của vùng cao Cao Bằng.
Đến Cao Bằng, nhất định phải thử những món này
Không chỉ chinh phục du khách bằng cảnh sắc thiên nhiên, Cao Bằng còn giữ chân người ta bằng một nền ẩm thực miền núi phía Bắc đậm đà bản sắc, mộc mạc mà khó quên.
Nhắc đến ẩm thực Cao Bằng, trước tiên phải kể đến phở chua, món ăn được xem là linh hồn của vùng đất này. Sợi phở dẻo dai được trộn cùng thịt lợn chiên giòn hoặc thịt vịt quay, gan lợn, măng chua, lạc rang và nước mắm chua ngọt, tạo nên hương vị hài hòa, béo mà không ngán. Bên cạnh đó, vịt quay 7 vị cũng là món đặc sản trứ danh, được tẩm ướp bằng bảy loại gia vị bí truyền của người Tày rồi quay trên than hồng đến khi lớp da vàng giòn, thơm lừng mùi mắc mật.
Một trải nghiệm khác không thể bỏ qua là bánh cuốn canh, phiên bản bánh cuốn rất riêng của Cao Bằng, ăn cùng bát nước dùng ninh xương nóng hổi thay vì chấm nước mắm như những nơi khác. Với những ai thích hương vị đậm đà, thịt lợn chua- thịt lợn bản ủ lên men trong ống nứa hay lạp sườn được tẩm ướp cùng mắc mật, gừng và rượu trắng cũng là những món nhất định phải nếm thử, rất hợp để nhâm nhi cùng rượu ngô của người vùng cao.
Nếu ghé Cao Bằng vào khoảng tháng 4 - 5, du khách có cơ hội thưởng thức bánh trứng kiến, món ăn độc đáo của người Tày làm từ trứng kiến non gói trong lá vả. Còn vào mùa thu, từ tháng 9 đến tháng 10, đừng bỏ lỡ hạt dẻ Trùng Khánh bùi béo, chỉ Cao Bằng mới có nhờ điều kiện thổ nhưỡng đặc biệt. Đặc biệt, khi đến ngay khu vực thác Bản Giốc, du khách còn có thể thưởng thức cá trầm hương - loại cá sông đặc trưng của vùng, được nướng nguyên con cùng rau thơm và gia vị, thịt ngọt và thơm rất riêng.
Ngoài ra, các món như xôi trám, miến dong đen, bánh khảo hay trà giảo cổ lam cũng là những gợi ý thú vị để mang về làm quà sau chuyến đi, giúp hành trình khám phá Cao Bằng thêm phần trọn vẹn từ cảnh sắc đến hương vị.
Bên cạnh thác Bản Giốc, Cao Bằng còn sở hữu nhiều danh thắng nổi tiếng khác đáng để du khách kết hợp khám phá trong cùng một hành trình, như động Ngườm Ngao với hệ thống thạch nhũ kỳ vĩ, khu du lịch sinh thái Phia Oắc, quần thể hồ Thang Hen thơ mộng, Phia Đén trong lành cùng các làng nghề truyền thống mang đậm bản sắc vùng cao. Tất cả tạo nên một Cao Bằng vừa hùng vĩ, vừa nên thơ, xứng đáng là điểm đến không thể bỏ lỡ trên hành trình khám phá vẻ đẹp Việt Nam.
NGỌC ÁNH
