Dự báo tăng trưởng 2026
Sau một năm đầy biến động đối với nền kinh tế toàn cầu, tăng trưởng GDP của Việt Nam năm 2025 đạt 8,02%, chủ yếu nhờ vào ngành dịch vụ và sản xuất công nghiệp.
Hồi đầu tháng 1 năm nay, Ngân hàng UOB (Singapore) đã nâng dự báo tăng trưởng GDP của Việt Nam năm 2026 lên 7,5% và động lực thúc đẩy sẽ tiếp tục đến từ xuất khẩu và đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI).
Về việc Việt Nam tiếp tục duy trì được thành tích xuất khẩu, GS David Dapice, Giáo sư danh dự về Kinh tế tại Đại học Tufts cho rằng Việt Nam đã có những bước đi khôn ngoan khi từ mức thuế 46% ban đầu của Tổng thống Mỹ Donald Trump, Việt Nam đã đạt được mức thuế suất chỉ chênh lệch 1% so với các đối thủ cạnh tranh chính trong ASEAN và thấp hơn mức thuế áp dụng cho Ấn Độ hay Trung Quốc. Dòng vốn FDI cũng tăng lên, và xuất khẩu tăng 16% trong năm 2025.
Theo GS Dapice, 4 nghị quyết quan trọng của Bộ Chính trị được cho là "bốn trụ cột" đã được ban hành, bao gồm tầm quan trọng và quyền của khu vực tư nhân, nhu cầu về sự năng động công nghệ, cải cách pháp luật và hội nhập quốc tế sâu rộng hơn. Những nghị quyết này khi đi và cuộc sống có thể tạo điều kiện cho tốc độ tăng trưởng nhanh hơn.
Hai mốc quan trọng cho động lực của Việt Nam
Trong nhiều thập kỷ qua, Việt Nam duy trì tốc độ tăng trưởng cao trong nhóm các nền kinh tế lớn ASEAN, nhờ các cải cách cơ cấu nhất quán và dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) mạnh mẽ. FDI đóng vai trò trung tâm trong quá trình chuyển đổi của Việt Nam sang nền kinh tế định hướng xuất khẩu.
Kể từ năm 2019, các mặt hàng điện tử và máy móc đã vượt dệt may để trở thành nhóm xuất khẩu lớn nhất, khi các tập đoàn công nghệ toàn cầu tiếp tục mở rộng hoạt động sản xuất và R&D tại Việt Nam.
Sự chuyển dịch này đã củng cố vai trò của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu, đồng thời giúp duy trì thặng dư thương mại liên tục từ năm 2018. Nhờ đó, nền kinh tế đạt được mức ổn định vĩ mô cao hơn, thể hiện qua thâm hụt ngân sách và nợ công ở mức tương đối thấp so với các nước ASEAN mới nổi.
Theo Ngân hàng Thế giới, GDP bình quân đầu người của Việt Nam năm 2024 ước đạt 4.717 USD, cao hơn Philippines và đang tiệm cận mức của Indonesia.
Trong giai đoạn 10 năm kết thúc năm 2024, tăng trưởng GDP bình quân của Việt Nam đạt 6,1% mỗi năm – mức cao nhất trong số các nền kinh tế lớn ASEAN – cho thấy khả năng duy trì tăng trưởng cao ngay cả trong bối cảnh kinh tế toàn cầu suy giảm.
Động lực tăng trưởng dài hạn của Việt Nam bắt nguồn từ các cải cách liên tục kể từ công cuộc Đổi mới năm 1986, giúp nền kinh tế chuyển sang mô hình định hướng thị trường, mở cửa cho FDI, thúc đẩy khu vực tư nhân và giảm vai trò bao cấp của doanh nghiệp nhà nước.
Trong hơn ba thập kỷ qua, Việt Nam ghi nhận mức FDI bình quân theo tỷ lệ GDP cao nhất ASEAN, với dòng vốn duy trì ổn định quanh mức 4% GDP trong thập kỷ gần đây, trái ngược với xu hướng suy giảm FDI tại nhiều nền kinh tế trong khu vực.
Việt Nam cũng đã chuyển đổi từ một nước xuất khẩu chủ yếu dệt may sang trung tâm sản xuất điện tử và máy móc, qua đó làm sâu sắc hơn sự tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Tổng thể, quỹ đạo phát triển của Việt Nam phản ánh một bước chuyển mang tính quyết định. Với cải cách bền bỉ, FDI mạnh mẽ, hội nhập sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu và nền tảng vĩ mô ngày càng vững chắc, Việt Nam đã đạt tốc độ tăng trưởng cao nhất trong nhóm các nền kinh tế lớn ASEAN trong thập kỷ qua.
Minh Khôi (Theo The East Asia)
