Mới đây, trong một cộng đồng chia sẻ kinh nghiệm quản lý tài chính, tâm sự của một cô vợ 28 tuổi về khoản nợ hiện tại của gia đình khiến nhiều người phải đặt câu hỏi. Cô cho biết vợ chồng đã có nhà và ô tô, tuy nhiên cảm giác hiện tại lại là: Sắp vỡ nợ đến nơi rồi.
“Vợ chồng em 28 tuổi, đủ nhà đủ xe. Mọi thứ đều do 2 đứa tự túc cố gắng, nhưng hiện tại đang nợ ngân hàng 2 tỷ, mỗi tháng phải trả 23 triệu cả gốc lẫn lãi. Nhà em kinh doanh buôn bán, từ tháng 8/2025 đến giờ bán gì cũng lỗ, làm gì cũng trục trặc. Em đang mất phương hướng quá, mọi thứ quá tải, cảm giác sắp vỡ nợ đến nơi rồi, mọi người cho em xin lời khuyên với ạ” - Cô viết.
Trong phần bình luận, nhiều người cùng thắc mắc: Nếu khoản nợ 2 tỷ là nợ mua nhà, mua xe thì đâu thể gọi là “đủ nhà, đủ xe” được? Vì còn nợ ngân hàng thì tài sản thế chấp trong ngân hàng. Giờ nếu bí bách quá, không có cách nào kiếm tiền gồng nợ gồng lãi nữa thì bán trước ô tô đi để trả nợ.
Sau đó, cô vợ cũng lên tiếng giải thích về khoản nợ 2 tỷ: “Em vay ngân hàng 600 triệu để xây nhà, vì sau khi mua đất thì thiếu tiền xây nhà. Còn 1,4 tỷ thì em vay để làm ăn mọi người ạ”.
Với tình hình này, nhiều người đồng tình khuyên: Bán ô tô đi để trả bớt tiền vay ngân hàng.
“Thế thì bán ô tô đi mà lấy tiền đập vào nợ ngân hàng, trả được chút nào hay chút đó, nếu trả được đứt khoản 600 triệu thì càng tốt. Dù sao ô tô cũng là tiêu sản, còn nhà cửa đất đai là tài sản, nếu buộc phải bán thì bán ô tô thôi xong cố gắng mà làm ăn. Nợ 2 tỷ không phải con số nhỏ nhưng cũng không quá lớn, chứ để phải bán nhà trả nợ làm ăn thì buồn lắm” - Một người khuyên.
“Giờ trước mắt phải tìm cách giảm nợ, giảm lãi đã. Bán nhà thì không có chỗ ở, lại phải đi thuê nên cố gắng giữ nhà, còn bán ô tô là hợp lý vì chẳng đi ô tô thì đi xe máy, xe đạp cũng chẳng sao. Chứ công việc không thuận lợi, tiền vào không đủ thì làm gì còn cách nào khác” - Một người đồng tình.
“Nhà mình cũng có nhà có xe, mỗi tháng chi tiêu sinh hoạt tầm 30 triệu cố định, thêm 5 triệu trả ngân hàng cả gốc lẫn lãi nữa mà đã đang thấy đuối quá rồi đây. 23 triệu riêng tiền trả nợ không thôi thì căng thật” - Một người bày tỏ.
“Mình cũng từng trải qua năm 30 tuổi ngập trong nợ nần, hồi đấy vay mua nhà nợ hơn 1,4 tỷ. Đúng là lúc chưa mua nhà mua xe thì cứ nghĩ vay nợ mua cho có động lực kiếm tiền và tiết kiệm, nhưng nợ vào mà lỡ không duy trì được dòng tiền ổn định thì áp lực vô cùng. May giờ sau 5 năm cũng tạm ổn rồi dù chưa trả hết nợ, thế nên mọi người có vay thì cân nhắc vay vừa sức thôi. Động lực kiếm tiền mà đến từ nợ nần thì là áp lực kinh khủng lắm, không còn đơn thuần là động lực đâu” - Một người trải lòng.
Vay tiền mua nhà, mua xe hoặc làm ăn: Tính toán thế nào để không rơi vào cảnh vỡ nợ?
1. Đừng vay tối đa hạn mức khi khả năng trả nợ không tương xứng
Nhiều người khi mua nhà, mua xe thường có tâm lý: Ngân hàng duyệt được bao nhiêu thì cố vay bấy nhiêu, nhưng thực tế, khoản vay an toàn không nằm ở hạn mức ngân hàng đưa ra, mà nằm ở khả năng trả nợ đều đặn của bản thân. Vì lúc còn công việc ổn định thì chưa thấy áp lực, nhưng chỉ cần thu nhập giảm là ngay lập tức dòng tiền sinh hoạt, trả nợ, làm ăn,... đều bị gián đoạn theo.
Một nguyên tắc khá dễ nhớ là tổng tiền trả nợ mỗi tháng nên nằm trong khoảng 30-40% thu nhập ở mức trung bình - nghĩa là không phải con số cao nhất. Phần còn lại vẫn phải dành cho sinh hoạt, tiết kiệm và các khoản bất ngờ khác.
2. Luôn tính trước kịch bản xấu nhất
Nhiều quyết định vay tiền được đưa ra vào đúng thời điểm tài chính đẹp nhất: công việc ổn, thu nhập cao, làm ăn có lời. Nhưng vấn đề là khoản vay thường kéo dài vài năm, thậm chí vài chục năm. Không ai chắc được trong khoảng thời gian đó sẽ không có biến cố xảy ra.
Vì vậy trước khi ký hợp đồng vay, bạn nên tự hỏi bản thân: Nếu mất việc, thu nhập giảm thì làm sao trả nợ? Nếu lãi suất tăng thêm vài phần trăm thì áp lực có vượt quá khả năng chịu đựng không?
Nhiều người vỡ nợ không phải vì vay quá nhiều ngay từ đầu, mà vì không chừa đường lui cho những giai đoạn khó khăn. Có một khoản dự phòng đủ sống vài tháng sẽ giúp tâm lý đỡ hoảng hơn rất nhiều khi gặp biến cố. Ít nhất lúc đó mình còn thời gian xoay xở thay vì bị dồn vào cảnh vay chỗ này đắp chỗ kia.
3. Làm gì cũng phải giữ 1 quỹ dự phòng tối thiểu
Một sai lầm khá phổ biến là dùng gần như toàn bộ tiền tích lũy để trả tiền mua nhà, mua xe hoặc dồn hết vốn vào việc làm ăn, sau đó tiếp tục vay thêm một khoản lớn. Nhìn bên ngoài có vẻ hợp lý vì giảm được số tiền phải vay, nhưng thực tế lại khiến tài chính trở nên cực kỳ mong manh.
Vấn đề nằm ở chỗ: Cuộc sống hiếm khi diễn ra đúng kế hoạch. Xe có thể hỏng, công việc có thể phát sinh, người thân có thể cần tiền, việc kinh doanh cũng có lúc chậm dòng tiền. Nếu toàn bộ tiền mặt đã dồn hết vào tài sản hoặc trả nợ, chỉ cần một biến cố nhỏ cũng dễ khiến mọi thứ đảo lộn. Khi đó nhiều người bắt đầu phải vay nóng, quẹt thẻ tín dụng hoặc xoay vòng nợ để cầm cự.
Vì vậy trước khi quyết định vay, điều quan trọng không chỉ là “có đủ tiền trả mỗi tháng hay không”, mà còn là sau khi vay xong vẫn còn bao nhiêu tiền dự phòng trong tay. Một khoản tiết kiệm đủ dùng vài tháng sẽ giúp tài chính linh hoạt hơn rất nhiều khi gặp tình huống bất ngờ.
Ngọc Linh
