Trong lịch sử chinh phục không gian của nhân loại, chưa có một thực thể nhân tạo nào sở hữu một hành trình bền bỉ và vĩ đại như Voyager 1. Được phóng lên bầu trời vào năm 1977, chiếc tàu vũ trụ nhỏ bé có kích thước chỉ bằng một chiếc ô tô này đã liên tục bứt phá để trở thành vật thể nhân tạo đầu tiên vượt qua ranh giới nhật quyển, chính thức bước vào không gian liên sao huyền bí. Suốt gần nửa thế kỷ qua, nó vẫn lầm lũi lao đi vào khoảng không vô tận với vận tốc khủng khiếp 61.100 km/giờ.
Thế nhưng, vũ trụ bao la đến mức ngay cả với tốc độ không tưởng đó, Voyager 1 vẫn chưa thể hoàn thành quãng đường dài bằng 1 ngày ánh sáng từ Trái Đất của chúng ta. Tuy nhiên, thời khắc lịch sử ấy đang đến rất gần.
Cột mốc lịch sử sau gần nửa thế kỷ hành trình
Theo tính toán chi tiết và chính xác từ các nhà khoa học tại Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA), thời khắc Voyager 1 đạt đến khoảng cách 1 ngày ánh sáng cách Trái Đất sẽ diễn ra vào lúc 2 giờ 16 phút sáng ngày 18 tháng 11 năm 2026 (theo giờ PST). Lúc này, con tàu sẽ ở cách hành tinh mẹ của chúng ta một khoảng cách không tưởng: 25,9 tỷ km.
Để dễ hình dung về sự bao la của vũ trụ, ánh sáng - thực thể di chuyển nhanh nhất trong vũ trụ với tốc độ gần 300.000 km/giây - chỉ mất vỏn vẹn một ngày để vượt qua quãng đường này. Trong khi đó, chiếc tàu vũ trụ mang theo khát vọng của loài người đã phải mất tới hơn 49 năm miệt mài bay không ngừng nghỉ mới có thể chạm tới cột mốc tương tự.
"Voyager 1 sẽ là vật thể nhân tạo đầu tiên đạt đến khoảng cách này từ Trái Đất, nối dài danh sách những cột mốc đầu tiên mang tính lịch sử của sứ mệnh này", đại diện NASA tự hào chia sẻ trong một tuyên bố chính thức. Hiện tại, Voyager 1 cùng người anh em song sinh của mình là Voyager 2 là những đại diện duy nhất của nhân loại đang hoạt động bên ngoài nhật quyển - bong bóng bảo vệ của các hạt và từ trường do Mặt Trời tạo ra.
Cuộc "hội thoại" xuyên ngày đêm với Trái Đất
Cột mốc 1 ngày ánh sáng không đơn thuần là một con số thống kê khô khan hay một thành tích để trưng bày. Nó trực tiếp phản ánh những thách thức cực kỳ lớn trong việc duy trì liên lạc giữa Trái Đất và con tàu thăm dò cô độc.
Bà Suzy Dodd, Giám đốc dự án Voyager tại Phòng Thí nghiệm Sức đẩy Phản lực (JPL) của NASA, đã chia sẻ một ví dụ đầy hình tượng với hãng tin CNN để mô tả về sự chậm trễ này: "Nếu tôi gửi một lệnh và nói 'chào buổi sáng, Voyager 1' vào lúc 8 giờ sáng ngày Thứ Hai, thì phải đến tận khoảng 8 giờ sáng ngày Thứ Tư tôi mới nhận được phản hồi của Voyager 1 gửi ngược lại Trái Đất". Một cuộc trò chuyện tối giản phải mất tới 48 tiếng đồng hồ để hoàn thành một chu kỳ gửi - nhận.
Sứ mệnh ban đầu của Voyager 1 vô cùng khiêm tốn: con tàu chỉ được thiết kế để bay qua và nghiên cứu Sao Mộc cùng Sao Thổ. Sau khi hoàn thành xuất sắc các mục tiêu này vào năm 1979 và 1980, thay vì dừng lại, Voyager 1 đã nhận được lệnh tiếp tục hành trình lao thẳng vào khoảng không gian sâu thẳm. Trên hành trình độc hành đó, nó đã gửi về Trái Đất những thước phim, hình ảnh vô giá cận cảnh về các hành tinh khí khổng lồ của Hệ Mặt Trời, mở ra những hiểu biết hoàn toàn mới cho ngành thiên văn học.
Những hơi thở cuối cùng bằng năng lượng hạt nhân
Dù kiên cường đến đâu, Voyager 1 cũng không thể chống lại quy luật của thời gian và vật lý. Con tàu được vận hành bằng nguồn điện năng từ sự phân rã của chất phóng xạ plutoni, và nguồn năng lượng này đang cạn kiệt dần theo từng năm.
Để kéo dài sự sống cho "đứa con tinh thần" của mình, trong suốt năm qua, các kỹ sư của NASA đã phải đưa ra những quyết định khó khăn khi lần lượt tắt bỏ từng thiết bị khoa học trên tàu nhằm tiết kiệm chút năng lượng ít ỏi còn lại. Cho đến thời điểm hiện tại, chỉ còn đúng hai thiết bị còn hoạt động: máy đo từ trường và hệ thống sóng plasma. Chúng vẫn đang thầm lặng đo đạc và ghi nhận nhịp đập điện từ yếu ớt của không gian liên sao để gửi về đất mẹ.
Các chuyên gia ước tính rằng nguồn năng lượng của Voyager 1 sẽ hoàn toàn tụt xuống dưới mức tối thiểu vào đầu những năm 2030, khiến con tàu vĩnh viễn rơi vào trạng thái câm lặng. Nó sẽ không thể gửi thêm bất kỳ tín hiệu nào về Trái Đất nữa. Nhưng đó hoàn toàn không phải là sự kết thúc của sứ mệnh.
Ngay cả khi đã "chết" về mặt kỹ thuật và không còn khả năng liên lạc, Voyager 1 và 2 vẫn sẽ tiếp tục hành trình trôi dạt vô định trong vũ trụ bao la. Trên thân của cả hai con tàu đều mang theo một chiếc Đĩa Ghi Vàng (Golden Record) bằng đồng mạ vàng. Đây được ví như "chai thư" chứa đựng tinh hoa của nền văn minh nhân loại gửi vào đại dương vũ trụ.
Bên trong chiếc đĩa khắc họa lời chào bằng hơn 50 ngôn ngữ khác nhau, những âm thanh thân thương của Trái Đất như tiếng mưa rơi, tiếng sóng biển rì rào, các bản nhạc bất hủ của Beethoven và Chuck Berry, cùng một bản đồ chỉ dẫn chi tiết vị trí của Trái Đất dựa trên các sao xung mạch. Đĩa Ghi Vàng còn lưu giữ bức thư đầy xúc động của cựu Tổng thống Mỹ Jimmy Carter gửi đến bất kỳ nền văn minh ngoài hành tinh nào vô tình bắt gặp con tàu trong tương lai:
"Chúng tôi gửi thông điệp này vào vũ trụ. Nó có khả năng tồn tại một tỷ năm trong tương lai của chúng tôi, khi nền văn minh của chúng tôi đã thay đổi sâu sắc và bề mặt Trái Đất có thể đã biến đổi hoàn toàn... Đây là món quà từ một thế giới nhỏ bé xa xôi, một minh chứng cho âm thanh, khoa học, hình ảnh, âm nhạc, suy nghĩ và cảm xúc của chúng tôi. Chúng tôi đang cố gắng tồn tại qua thời đại của mình để có thể sống cùng thời đại của các bạn."
Voyager 1 vẫn đang tiếp tục hành trình đơn độc nhưng đầy kiên cường của mình vào sâu thẳm không gian liên sao. Nhân loại trên Trái Đất vẫn đang và sẽ luôn dõi theo từng tín hiệu nhỏ nhoi cuối cùng của người tiên phong vĩ đại này, trước khi nó hòa mình vào bóng tối vĩnh hằng của dải Ngân Hà.
Tham khảo: Sciencealert
Đức Khương
