Liên quan đến vụ gần 300 trẻ ngộ độc vì cơm trưa chứa lượng chì cao gấp 400 nghìn lần mức cho phép, xảy ra tại trường mẫu giáo tư thục Heshi Peixin, huyện Tây Hà, thành phố Thiên Thủy, tỉnh Cam Túc (Trung Quốc). Đến nay, cơ quan cảnh sát đã bắt giữ 6 người, bao gồm hiệu trưởng và tiến hành điều tra kỷ luật đối với gần 30 người khác liên quan. Trong đó có quan chức địa phương, 10 lãnh đạo cấp cao. Danh tính các đối tượng không được công khai.
Các cơ quan chống tham nhũng hàng đầu của Trung Quốc đã đệ trình hồ sơ để xem xét và điều tra đối với các quan chức chính phủ ở nhiều cấp bậc, đồng thời mở cuộc điều tra đối với ban lãnh đạo tại bệnh viện Nhân dân số 2 Thiên Thủy, The Guardian đưa tin.
"Ban Chấp hành Tỉnh ủy và Chính quyền tỉnh vô cùng đau lòng trước vấn đề nồng độ chì trong máu bất thường tại trường mẫu giáo và xin gửi lời xin lỗi sâu sắc nhất đến các em nhỏ và phụ huynh", báo cáo cho biết.
Toàn cảnh vụ ngộ độc chì rúng động Trung Quốc
Vụ việc bắt đầu từ cuối tháng 6/2025, hàng loạt phụ huynh đưa con đi khám sau khi phát hiện các dấu hiệu bất thường như buồn nôn, đau bụng, mệt mỏi, sút cân, răng đổi màu. Đầu tháng 7, hơn 273 trẻ cùng 28 nhân viên nhà trường được xác nhận nhiễm độc chì, gây hoang mang và phẫn nộ trong cộng đồng.
Theo CCTV, một cuộc điều tra quy mô nhanh chóng được mở ra. Kết quả khiến dư luận cả nước rúng động. Bếp trưởng họ He của trường đã hai lần mua bột màu công nghiệp các màu vàng, đỏ và xanh lá vào năm 2024 và đầu năm 2025, với giá khoảng 6 nhân dân tệ (tương đương 23 nghìn đồng) cho mỗi 100 gram.
Dù trên bao bì có ghi rõ “không dùng trong thực phẩm”, nhân viên nhà bếp vẫn sử dụng loại bột này để pha vào các món làm từ bột mì như nem ngô, bánh táo đỏ để tăng độ hấp dẫn đối với các em nhỏ. Những món ăn này được chế biến và phục vụ cho học sinh cũng như nhân viên của trường với tần suất 6 lần mỗi tháng. Hiệu trưởng Zhu cũng từng ăn các món này, kết quả xét nghiệm cho thấy nồng độ chì trong máu của bà là 169,3 microgam/lít.
Báo cáo công bố ngày 20/7 của chính quyền cho thấy phẩm màu có nồng độ chì lên tới 209.890 mg/kg, cao hơn 400.000 lần so với giới hạn cho phép. Chẳng hạn, chiếc bánh chà là có hàm lượng chì là 1.052 mg/kg, bánh ngô cuộn có hàm lượng chì là 1.340 mg/kg, trong khi giới hạn chì cho phép trong lúa mỳ và tinh bột là 0,5 mg/kg. Toàn bộ hành vi cho bột màu vào thực phẩm đã được camera an ninh ghi lại.
Lập tức, một cuộc điều tra quy mô lớn được tiến hành. Đoàn công tác bao gồm lãnh đạo tỉnh, thanh tra kỷ luật, đại diện các cơ quan giáo dục, y tế, môi trường, cùng chuyên gia từ Bộ Sinh thái và Môi trường, và Ủy ban Y tế Quốc gia.
Điều khiến dư luận bức xúc chính là kết quả xét nghiệm máu trước đó tại bệnh viện địa phương lại cho thấy chỉ số trong giới hạn an toàn, khiến nhiều phụ huynh chủ quan. Tuy nhiên, khi xét nghiệm lại ở các cơ sở y tế khác, mức độ nhiễm độc nghiêm trọng mới được phát hiện.
Sự phẫn nộ càng được đẩy lên cao trào khi kết luận điều tra sau đó khẳng định đã có sự che giấu và sai phạm nghiêm trọng từ phía nhiều cơ quan chức năng.
Nhiều sai phạm khủng khiếp được hé lộ
Cuộc điều tra cũng làm rõ hành vi gian lận tại Bệnh viện Nhân dân số 2 Thiên Thủy, nơi dữ liệu xét nghiệm chì trong máu đã bị can thiệp.
Nhân viên y tế bị phát hiện đã điều chỉnh kết quả xét nghiệm của ít nhất hai trẻ từ mức 440,14 và 292,37 μg/L xuống còn 103 và 42,37 μg/L. Dù có nhiều ca xét nghiệm bất thường, thậm chí lặp lại tới 6 lần, bệnh viện không báo cáo tình trạng rủi ro sức khỏe cộng đồng hay cảnh báo nhà trường.
Theo truyền thông trong nước, Bệnh viện Nhân dân số 2 Thiên Thủy hiện đã được chuyển giao cho Bệnh viện Nhân dân tỉnh Cam Túc quản lý. Đơn vị này đã lắp đặt thiết bị xét nghiệm chì hiện đại và cử chuyên gia đến giám sát hoạt động chuyên môn.
Tác động của vụ việc đã lan rộng đến các cấp lãnh đạo. Ủy ban Kiểm tra Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc đã mở cuộc điều tra nhằm làm rõ trách nhiệm của các quan chức thuộc Ủy ban Y tế tỉnh Cam Túc, chính quyền thành phố Thiên Thủy và huyện liên quan. Hiện có 10 quan chức cấp cao bị xử lý kỷ luật.
Báo cáo cũng cho thấy Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh tỉnh Cam Túc đã vi phạm nghiêm trọng quy trình xét nghiệm. Khi thực hiện xét nghiệm 267 mẫu máu vào ngày 2 và 3/7, các mẫu đã bị để lắng hơn hai giờ mà không được lắc kỹ, dẫn đến sai lệch kết quả.
Một số quan chức tại trung tâm này bị xác định đã vi phạm quy trình chuyên môn hoặc cố tình né tránh trách nhiệm trong suốt quá trình điều tra. Cơ quan chức năng đã khởi động các cuộc xem xét kỷ luật chính thức.
Vụ việc cũng hé lộ tình trạng tham nhũng tại chính quyền địa phương Thiên Thủy. Một số quan chức thuộc phòng giáo dục và phòng giám sát thị trường bị cáo buộc nhận hối lộ từ nhà đầu tư họ Li.
Trường mẫu giáo này được cấp phép hoạt động dù chưa có đủ hồ sơ pháp lý. Các đợt kiểm tra an toàn thực phẩm địa phương được tiến hành một cách qua loa. Giám đốc phòng giáo dục quận He Xu và giám đốc phòng quản lý thị trường Zhang Haibin nằm trong số 5 quan chức bị điều tra chính thức.
Tác hại lâu dài đối với sức khỏe trẻ nhỏ
Các chuyên gia cảnh báo việc ngộ độc chì có thể để lại hậu quả lâu dài cho sức khỏe trẻ nhỏ. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) từ lâu đã nhấn mạnh không có mức phơi nhiễm chì nào là an toàn, đặc biệt với trẻ em. Việc phơi nhiễm có thể gây tổn thương vĩnh viễn đến não bộ và hệ thần kinh trung ương, làm suy giảm trí tuệ, thay đổi hành vi và ảnh hưởng đến sự phát triển toàn diện.
Ở người lớn, tiếp xúc lâu dài với chì làm tăng nguy cơ cao huyết áp, bệnh tim mạch, tổn thương thận. Phụ nữ mang thai nếu nhiễm độc chì có thể khiến thai chậm phát triển, sinh non hoặc ảnh hưởng lâu dài đến thai nhi.
Sau khi xâm nhập vào cơ thể, chì phân bố tới nhiều cơ quan như não, gan, thận và được tích trữ lâu dài trong xương và răng. Trẻ em có nguy cơ cao hơn người lớn vì cơ thể có thể hấp thụ chì nhiều gấp 4-5 lần từ cùng một lượng phơi nhiễm.
Nguyễn Phượng
Theo The Guardian, Times, SCMP
