Lịch sử nhân loại từng chứng kiến không ít cuộc hành quân bi tráng, nhưng sự biến mất hoàn toàn của một quân đoàn khổng lồ giữa sa mạc mênh mông vẫn luôn là một dấu hỏi lớn thách thức mọi quy luật nhận thức thông thường.
Năm 522 trước Công nguyên, dưới sự trị vì của vị vua đầy tham vọng Cambyses II, đế quốc Ba Tư hùng mạnh đã vươn vòi bạch tuộc thôn tính Ai Cập - vùng đất vốn chỉ là một liên minh lỏng lẻo giữa các tiểu bang thời bấy giờ.
Không dừng lại ở thắng lợi ban đầu, vị hoàng đế đầy mưu lược này tiếp tục phóng tầm mắt về phía tây, nhắm thẳng vào nhà nước Ammon nằm sâu trong lòng sa mạc Bắc Phi.
Trước sức mạnh bách chiến bách thắng của kỵ binh Ba Tư, Ammon chỉ là một vùng đất nhỏ yếu và dường như không có khả năng kháng cự. Một đạo quân viễn chinh tinh nhuệ gồm 50.000 binh sĩ được lệnh lên đường, mang theo trọng trách mở rộng bờ cõi đế quốc. Sự chênh lệch lực lượng quá lớn khiến bất cứ ai cũng tin rằng một chiến thắng tuyệt đối chỉ còn là vấn đề thời gian.
Thế nhưng, thảm kịch bí hiểm nhất thế giới cổ đại đã bất ngờ giáng xuống. Sau chặng đường dài hành quân, 50.000 binh lính đã đặt chân tới một thị trấn ốc đảo trù phú trên lãnh thổ Ammon để dừng chân nghỉ ngơi, chuẩn bị cho trận đánh quyết định kế tiếp.
Dưới ánh nắng sa mạc, các chiến binh vẫn còn nói cười rộn rã bên doanh trại ngập tràn quân lương và vũ khí sắc bén. Vậy mà, chỉ trong một khoảnh khắc yên bình ngắn ngủi, một biến cố quái dị đã khiến toàn bộ đạo quân này bốc hơi sạch sẽ khỏi mặt đất.
Điều gây chấn động tột cùng nằm ở chỗ, sự biến mất này diễn ra triệt để đến mức phi lý. Dù là những người lính còn sống hay những thi thể binh sĩ tử trận, từ gươm giáo, giáp trụ cho đến từng bao lương thảo đều hoàn toàn biến mất như thể chưa từng tồn tại trên cõi đời. Nhận được hung tin, hoàng đế Cambyses II ngập tràn trong nỗi hoang mang tột độ.
Ông không thể lý giải nổi vì sao một lực lượng quân sự quy mô lớn, được huấn luyện bài bản và sở hữu sĩ khí ngút trời lại có thể tan biến vào hư không mà không để lại một lời trăn trối hay bất kỳ tín hiệu cảnh báo nào. Tại Ai Cập, sự kiện này lập tức trở thành nguồn gốc cho những câu chuyện thần bí lưu truyền suốt nhiều thế hệ.
Để lý giải cho vụ việc, người ta từng hình dung về một hiện tượng thiên nhiên thảm khốc. Giữa trưa nắng, mây trời bỗng nhiên biến sắc, cuồng phong gầm rú và cát bụi sa mạc cuộn lên như những con rồng vàng khổng lồ nuốt chửng cả bầu trời. Một cơn bão cát hung bạo như ngày tận thế ập xuống thị trấn ốc đảo.
Thế nhưng, khi phong ba lắng xuống, người ta chỉ thấy một khoảng trống rùng mình. Nếu đơn thuần chỉ là một trận thiên tai, dù cát bụi có dày đặc đến đâu cũng không thể xóa sạch toàn bộ dấu tích kim loại, vũ khí và thi thể của 5 vạn con người. Sự sạch bách đến kỳ dị ấy hoàn toàn nằm ngoài tầm giải thích của lẽ thường.
Nhiều năm trôi qua, bí ẩn lịch sử này đã thôi thúc hai nhà nghiên cứu lịch sử người Ý dấn thân vào một cuộc hành trình tìm kiếm kéo dài ròng rã suốt tám năm.
Tuy nhiên, mọi nỗ lực đào bới và nghiên cứu thực địa đều chỉ mang lại kết quả là con số không tròn trĩnh. Chính sự bế tắc tuyệt đối của các giả thuyết khoa học thông thường đã làm dấy lên một phỏng đoán đầy táo bạo: phải chăng đạo quân 50.000 người của Ba Tư đã rơi vào một vụ xuyên không tập thể chấn động thời cổ đại?
Bí ẩn về sự biến mất của đạo quân viễn chinh Ba Tư năm 522 trước Công nguyên cho đến nay vẫn là một khoảng trống khổng lồ chưa có lời đáp. Dù thực hư ra sao, câu chuyện về 50.000 con người tan biến giữa sa mạc Bắc Phi vẫn tiếp tục tỏa ra một sức hút kỳ bí, nhắc nhở hậu thế về những góc khuất bất khả tri mà con người vẫn đang miệt mài kiếm tìm chân lý.
Đức Khương
