Giá xe điện (EV) bình quân trên toàn cầu trong năm qua đã giảm xuống thấp hơn so với xe hybrid (xe lai xăng - điện). Kết quả này có được nhờ chi phí pin ngày càng rẻ, kết hợp với đòn bẩy quy mô sản xuất giúp các hãng xe Trung Quốc mở rộng tầm ảnh hưởng tại các thị trường mới nổi.
Theo dữ liệu từ đơn vị phân tích ngành ô tô Mobility Global, được tính toán dựa trên giá niêm yết (chưa trừ trợ cấp) và bình quân theo sản lượng bán ra: Giá xe điện trung bình đạt khoảng 37.000 USD, giảm 9% so với năm 2020. Trái lại, giá xe hybrid lại tăng 16% trong cùng kỳ, lên mức 39.000 USD.
Rào cản giá cao từng kìm hãm đà phổ cập của xe điện tại nhiều nơi trên thế giới. Tuy nhiên, ở các quốc gia mà giá xe điện đã ngang bằng hoặc rẻ hơn xe xăng như Trung Quốc hay Na Uy, tốc độ chuyển đổi sang xe điện diễn ra nhanh hơn đáng kể. Các thị trường mới nổi dự kiến cũng sẽ sớm ghi nhận xu hướng tương tự.
Xe điện đang hưởng lợi lớn từ đà sụt giảm giá thành của pin lithium-ion - bộ phận vốn chiếm tới 30% - 40% chi phí sản xuất một chiếc ô tô. Nguyên nhân xuất phát từ tình trạng dư thừa công suất tại Trung Quốc, quốc gia hiện chi phối khoảng 80% thị trường pin toàn cầu. BloombergNEF ước tính giá pin dành cho xe du lịch đã giảm 37% trong giai đoạn từ năm 2020 đến 2025.
Bên cạnh đó, các hãng xe cũng đang tăng cường ứng dụng pin lithium sắt phosphate (LFP) - dòng pin không sử dụng kim loại coban đắt đỏ. Dù từng bị đánh giá là có mật độ năng lượng thấp hơn so với pin tiêu chuẩn, hiệu suất của pin LFP hiện đã được cải thiện vượt bậc. Cả Renault và Volkswagen trong năm qua đều xác nhận sẽ đưa pin LFP vào sản xuất.
Làn sóng mở rộng ra thị trường quốc tế của các nhà sản xuất xe điện Trung Quốc - vốn phải đối mặt với cuộc chiến giá cả khốc liệt trong nước - cũng góp phần kéo giá xe xuống thấp. Các tập đoàn như BYD đã tôi luyện được lợi thế cạnh tranh về chi phí nhờ chuỗi cung ứng tích hợp dọc, tự chủ sản xuất từ viên pin cho đến khung gầm.
Hiệp hội Các nhà sản xuất Ô tô Trung Quốc (CAAM) báo cáo nước này đã xuất khẩu 1,64 triệu xe điện trong năm 2025, tăng vọt so với con số chưa đầy 100.000 chiếc của năm 2020. Người tiêu dùng tại các thị trường xuất khẩu hàng đầu như Thái Lan và Mexico đặc biệt ưa chuộng xe điện Trung Quốc nhờ mức giá hợp lý. Tính riêng tại Thái Lan, các thương hiệu Trung Quốc đã chiếm gần 30% tổng doanh số xe mới.
Xét theo mức giá trung bình tại từng quốc gia, xe điện hiện đã rẻ hơn xe hybrid ở nhiều nước Đông Nam Á và Nam Mỹ. Thái Lan đang nỗ lực thu hút các hãng xe điện để phát triển ngành công nghiệp nội địa, trong đó BYD và Great Wall Motor đều đã xây dựng nhà máy tại đây.
"Các hãng xe Trung Quốc ban đầu gia tăng thị phần bằng cách tập trung vào các dòng xe điện cỡ nhỏ có sản lượng bán ra lớn. Tuy nhiên, họ đã nhanh chóng mở rộng dải sản phẩm sang các dòng xe cỡ lớn và cao cấp nhằm tối ưu hóa biên lợi nhuận," ông Yoshiaki Kawano, Giám đốc khối tại Mobility Global, phân tích.
Thế cờ thay đổi buộc các nhà sản xuất ô tô Nhật Bản, vốn từng đặt cược vào xe hybrid với lợi thế giá đầu tư ban đầu thấp và quãng đường di chuyển dài, phải tính toán lại chiến lược.
Toyota Motor đang tiếp tục theo đuổi tiếp cận "đa lộ trình" (multi-pathway), cung cấp song song cả xe điện lẫn xe hybrid tùy thuộc vào nhu cầu của người tiêu dùng tại từng thị trường. Trong khi đó, Nissan Motor lựa chọn đi theo dấu chân của các đối thủ Trung Quốc: sản xuất xe điện ngay tại Trung Quốc để xuất khẩu sang các thị trường khác.
Doanh số xe điện đã bùng nổ mạnh mẽ trong những tháng gần đây khi các cuộc xung đột kéo dài tại Trung Đông đẩy giá xăng lên cao. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) dự báo xe điện thuần và xe hybrid cắm sạc (PHEV) sẽ chiếm khoảng 30% tổng doanh số ô tô toàn cầu trong năm 2026.
Theo: Nikkei Asia
Vũ Anh
