Trong nhiều năm, thị trường xe điện Trung Quốc được biết đến như 'lãnh địa' của những cuộc chiến về giá cả của xe ô tô điện, nơi các hãng xe liên tục hạ giá để giành thị phần, bất chấp biên lợi nhuận ngày càng mỏng. Nhưng đến tháng 5 năm 2026, cục diện đó đang đảo chiều với tốc độ đáng kinh ngạc.
Theo thông tin từ Jiemian News (một trong những tờ báo kinh tế uy tín tại Trung Quốc), hơn 15 nhà sản xuất xe năng lượng mới (NEV) đã đồng loạt thông báo tăng giá trong vòng chưa đầy một tháng. Danh sách này bao gồm nhiều tên tuổi lớn như BYD, Xiaomi cùng nhiều liên doanh quốc tế đang hoạt động tại thị trường Trung Quốc.
Một trong những động thái gây chú ý nhất đến từ BYD. Ngày 28/4, hãng thông báo gói hỗ trợ lái thông minh “God’s Eye B” sử dụng cảm biến LiDAR dành cho các dòng Dynasty, Ocean và Fangchengbao sẽ tăng giá từ 9.900 nhân dân tệ lên 12.000 nhân dân tệ, tương đương khoảng 43 triệu đồng theo tỷ giá hiện tại. Mức giá mới bắt đầu áp dụng từ ngày 1/5/2026.
Ngay sau đó, thương hiệu Changan Nevo cũng xác nhận phiên bản Q07 SDA Intelligent Laser Edition sản xuất sau ngày 7/5 sẽ tăng thêm 3.000 nhân dân tệ. Trong cùng thời gian, GAC Group điều chỉnh giá nhiều mẫu xe thuộc thương hiệu Aion, với mức tăng dao động từ 3.000 tới 6.000 nhân dân tệ.
Ở phân khúc xe điện công nghệ cao, mẫu SU7 của Xiaomi cũng không nằm ngoài xu hướng. Chỉ sau ít lâu kể từ khi ra mắt vào tháng 3, cả ba phiên bản Standard, Pro và Max của mẫu xe này đều tăng thêm 4.000 nhân dân tệ.
Không chỉ các hãng xe nội địa Trung Quốc chịu áp lực chi phí, nhiều liên doanh quốc tế cũng bắt đầu điều chỉnh giá bán. Dòng ID. của Volkswagen tăng từ 4.000 tới 7.000 nhân dân tệ tùy phiên bản, trong khi mẫu bZ4X của Toyota tăng thêm khoảng 6.000 nhân dân tệ.
Trước đó, thị trường từng xuất hiện tin đồn Tesla sẽ tăng mạnh giá bán Model Y tại Trung Quốc, với mức tăng lên tới 20.000 nhân dân tệ cho phiên bản Performance. Tuy nhiên, Tesla China đã chính thức bác bỏ thông tin này vào ngày 15/5 và gọi đây là “tin giả”.
Dù vậy, Tesla vẫn âm thầm điều chỉnh các chính sách tài chính theo hướng khiến chi phí sở hữu xe thực tế cao hơn. Chương trình vay ưu đãi lãi suất thấp kéo dài 7 năm đã hết hiệu lực từ cuối tháng 4. Thay vào đó, hãng giới thiệu gói vay mới với thời hạn 5 năm nhưng yêu cầu lãi suất và khoản thanh toán cuối kỳ cao hơn.
Không riêng Tesla, nhiều hãng xe điện cao cấp khác như Zeekr hay Avatr cũng bắt đầu cắt giảm các chương trình vay không lãi suất từng được dùng để kích cầu trong giai đoạn cạnh tranh khốc liệt trước đây.
Theo giới phân tích, nguyên nhân sâu xa của đợt tăng giá lần này nằm ở cuộc khủng hoảng chi phí chuỗi cung ứng đang lan rộng trong ngành công nghiệp xe điện.
Giá lithium carbonate cấp pin, nguyên liệu quan trọng nhất trong sản xuất pin xe điện, đã tăng phi mã chỉ trong chưa đầy một năm. Nếu vào tháng 7/2025, giá mặt hàng này chỉ ở mức khoảng 75.000 nhân dân tệ mỗi tấn thì đến giữa tháng 5/2026, giá hợp đồng tương lai đã lên gần 194.000 nhân dân tệ mỗi tấn, tương đương gần gấp ba lần.
Bên cạnh pin, ngành xe điện còn chịu thêm sức ép lớn từ thị trường chip bán dẫn. Sự bùng nổ của AI tạo sinh khiến nhiều nhà sản xuất chip chuyển ưu tiên sang các máy chủ AI, dẫn tới nguồn cung chip nhớ dành cho ô tô bị thu hẹp nghiêm trọng.
Trong ba tháng gần đây, giá chip nhớ dùng cho xe hơi đã tăng khoảng 180%. Riêng dòng bộ nhớ DDR5 cao cấp thậm chí tăng hơn 300%. Theo ước tính của UBS được truyền thông Trung Quốc dẫn lại, riêng chi phí chip đã khiến giá thành một mẫu xe thông minh tăng thêm từ 3.000 tới 7.000 nhân dân tệ.
Ngoài pin và chip, giá các kim loại công nghiệp quan trọng như nhôm và đồng cũng leo lên mức cao mới. Giá nhôm hiện vượt 25.000 nhân dân tệ mỗi tấn, trong khi đồng đã chạm mốc 100.000 nhân dân tệ mỗi tấn. Điều này khiến chi phí nguyên liệu cho một mẫu xe điện cỡ trung tăng thêm khoảng 1.800 nhân dân tệ.
Áp lực chi phí xuất hiện trong bối cảnh ngành ô tô Trung Quốc vốn đã kiệt sức sau nhiều năm chạy đua giảm giá để giành khách hàng. Dữ liệu từ Hiệp hội Xe du lịch Trung Quốc cho thấy biên lợi nhuận toàn ngành trong quý I/2026 chỉ còn 3,2%. Thậm chí giai đoạn tháng 1-2 ghi nhận mức thấp nhất trong vòng một thập kỷ, chỉ đạt 2,9%.
Tổng lợi nhuận của toàn ngành ô tô Trung Quốc trong quý đầu năm 2026 giảm 18% so với cùng kỳ, xuống còn khoảng 78,4 tỷ nhân dân tệ.
Ông Cui Dongshu, Tổng thư ký Hiệp hội Xe du lịch Trung Quốc, cho biết các hãng xe điện cao cấp với biên lợi nhuận trên 20% vẫn có khả năng chống chịu tương đối tốt trước biến động chi phí. Tuy nhiên, nhiều hãng xe tầm trung và giá rẻ đang hoạt động sát ngưỡng hòa vốn và chịu áp lực cực lớn.
Theo các nguồn tin trong ngành, nhiều thương hiệu khác như Leapmotor cũng đang cân nhắc điều chỉnh giá bán trong thời gian tới.
Dù khả năng toàn bộ thị trường cùng tăng giá đồng loạt vẫn còn thấp do cạnh tranh quá khốc liệt, giới chuyên gia nhận định giai đoạn “đốt tiền” để giảm giá mạnh có thể đã đi tới hồi kết. Thay vào đó, thị trường xe điện Trung Quốc đang bước sang thời kỳ mới, nơi chi phí nguyên liệu và công nghệ sẽ quyết định mặt bằng giá bán trong tương lai.
Đức Khương
