Tối muộn, khi cả nhà đã ăn xong cơm, ông Lưu (Trung Quốc) - một người đàn ông U50 vô tình lướt TV thấy đang chiếu lại phim Bao Thanh Thiên. Vốn chỉ định xem vài phút cho đỡ buồn, nhưng khi nghe Bao Công nghiêm giọng nói “Pháp bất vị thân”, ông lại ngồi thẳng dậy. Ở tuổi ngũ tuần, làm cha của hai đứa con, một đang học đại học, một học cấp ba, ông Lưu bỗng thấy câu nói đó như dành cho chính mình. Bên cạnh, cậu con trai út tò mò hỏi: “Cha xem phim cổ trang làm gì chán lắm”. Ông chỉ cười: “Xem để học làm người con ạ”.
Nhiều năm qua, ông Lưu vẫn luôn tự nhận là người cha tốt. Ông lo cho con từng bữa ăn, từng lớp học thêm, luôn muốn con có điều kiện tốt hơn những gì mình từng có. Con làm sai, ông thường bỏ qua. Con làm bài kém, ông lại mắng thầy cô dạy không nghiêm. Ông nghĩ rằng, nếu luôn đứng về phía con, con sẽ cảm nhận được tình thương. Nhưng càng lớn, con trai ông càng dễ nổi nóng, cãi lại cha mẹ, luôn cho rằng mình đúng. Đến khi con nói một câu: “Cha lúc nào chẳng bênh con, con sợ gì sai?”, ông Lưu mới sững người.
Đúng lúc đó, trên màn hình, Bao Thanh Thiên đang xử một vụ án mà người phạm tội là con trai của quan đại thần. Cảnh ông nghiêm nghị nói: “Làm sai phải chịu phạt, dù là con của ai cũng vậy” khiến ông Lưu lặng người. Ông chợt hiểu ra, có lẽ mình thương con quá, nhưng lại thương không đúng cách. Tình thương thiếu công bằng chẳng khác nào làm con hư thêm.
Từ hôm ấy, ông Lưu bắt đầu thay đổi. Khi con trai gây gổ với bạn cùng lớp, ông không còn gọi điện cho giáo viên xin xỏ, mà bảo con tự giải thích và chịu phạt nếu cần. Khi con gái nằng nặc đòi mua điện thoại mới, ông bình tĩnh nói: “Nếu con đạt kết quả tốt, cha sẽ mua, còn không thì đợi lần sau”. Lúc đầu, hai đứa con đều giận, cho rằng cha “không thương con nữa”. Nhưng ông chỉ nói nhẹ: “Cha thương, nên mới muốn công bằng với con”. Một thời gian sau, hai đứa bắt đầu hiểu. Khi làm sai, chúng tự xin lỗi. Khi được khen, chúng không khoe khoang. Ông Lưu thấy mình không cần la mắng, chỉ cần kiên định.
Trước đây ông Lưu chỉ nghĩ đó là câu nói sáo rỗng, nhưng giờ ông mới hiểu sâu sắc. Một đứa trẻ được nuôi bằng tình thương mà thiếu nguyên tắc sẽ dễ biến thành người ích kỷ. Ngược lại, nếu được dạy biết đúng sai, công bằng và tôn trọng người khác, dù không quá xuất sắc, con vẫn sẽ sống ngay thẳng và biết chịu trách nhiệm.
Trong phim, Bao Thanh Thiên không chỉ là vị quan chính trực, mà còn như một người cha nghiêm khắc của cả dân thiên hạ. Ông không sợ bị ghét, chỉ sợ người khác không biết sợ sai. Ông Lưu nhận ra rằng, làm cha mẹ cũng vậy. Có lúc, “dạy con giỏi” chỉ là mong con đạt điểm cao hay vào trường tốt, còn “dạy con công bằng” mới là giúp con học được cách làm người tử tế.
Sau khi xem hết tập phim, ông Lưu tắt TV, nhìn sang con trai vẫn còn đang cắm cúi làm bài. Ông khẽ nói: “Con ạ, sau này dù con có giỏi đến đâu, cha chỉ mong con sống ngay thẳng”. Cậu con trai ngẩng lên, ngạc nhiên vì cha bỗng trầm giọng khác thường, rồi khẽ gật đầu. Câu chuyện tưởng như nhỏ ấy, nhưng với ông Lưu, đó là khoảnh khắc làm cha thật sự - khoảnh khắc ông biết rằng, tình thương phải đi cùng sự công bằng.
Bao Thanh Thiên là người của lịch sử nhưng nguyên tắc của ông vẫn còn nguyên giá trị ai sai thì phạt, ai đúng thì khen, không thiên vị. Có lẽ vì thế mà dù thời thế đổi thay, người Trung Quốc vẫn gọi ông bằng cái tên đầy kính trọng. Và cũng nhờ xem lại phim ấy, một người cha như ông Lưu đã học được điều mà nhiều bậc phụ huynh ngày nay dễ quên dạy con công bằng đôi khi quan trọng hơn dạy con giỏi.
Đông
