Tôi từng nghĩ mình là kiểu người “ổn định”.
5 năm làm việc tại cùng một công ty, mức lương đủ sống, đồng nghiệp không quá tệ, sếp cũng không hẳn độc đoán. Mỗi sáng tôi thức dậy lúc 6h30, chen chúc trong dòng người đi làm, ngồi trước màn hình máy tính đến tối rồi trở về căn hộ nhỏ với cảm giác cạn năng lượng.
Tôi vẫn luôn tự nhủ: “Người lớn ai chẳng sống như thế”.
Cho đến khi tôi xem phim Sex and the City.
Bộ phim nổi tiếng với thời trang xa hoa và những cuộc tình rối rắm ấy hóa ra lại khiến tôi suy nghĩ nhiều nhất về công việc. Đặc biệt là nhân vật Carrie Bradshaw – một người viết lách tự do luôn vật lộn với tiền bạc nhưng vẫn kiên quyết theo đuổi cuộc sống mà cô thực sự muốn.
Có một cảnh khiến tôi ngồi chết lặng.
Carrie nói rằng cô không muốn sống một cuộc đời chỉ để “chịu đựng từ thứ Hai đến thứ Sáu rồi chờ cuối tuần”. Câu thoại ấy như đâm thẳng vào tôi. Bởi suốt nhiều năm, tôi đã sống đúng như vậy.
Theo tạp chí Vogue, Sex and the City không chỉ là series về tình yêu mà còn phản ánh khát vọng tự do nghề nghiệp và bản sắc cá nhân của phụ nữ hiện đại. Carrie Bradshaw được xem là hình mẫu cho việc dám lựa chọn cuộc sống đúng với mong muốn của bản thân, kể cả khi điều đó không an toàn hay dễ dàng.
Khoảnh khắc tỉnh thức
Tôi nhận ra mình đã không còn yêu công việc từ rất lâu.
Mỗi lần mở laptop vào buổi sáng, tôi thấy nặng nề. Những cuộc họp kéo dài vô nghĩa, những email trả lời lúc nửa đêm, những KPI tăng liên tục khiến tôi kiệt sức. Nhưng điều đáng sợ nhất là tôi đã quen với cảm giác đó đến mức xem nó là bình thường.
Một báo cáo năm 2024 của Gallup cho thấy có tới gần 60% người lao động trên toàn cầu rơi vào trạng thái “quiet quitting” – làm việc trong tình trạng mất kết nối cảm xúc, không còn động lực hay hứng thú thật sự với công việc. Nhiều người tiếp tục ở lại chỉ vì sự ổn định hoặc nỗi sợ thay đổi.
Tôi đọc mà thấy mình trong đó.
5 năm qua, tôi luôn cố chứng minh rằng mình chăm chỉ. Tôi nhận thêm việc, tăng ca, trả lời tin nhắn công việc cả cuối tuần. Nhưng đổi lại, tôi ngày càng mất đi cảm giác mình đang sống.
Có lần tôi đang ăn tối với gia đình thì sếp gọi. Tôi đứng ngoài ban công hơn 40 phút chỉ để sửa một bản báo cáo “cần gấp”. Có lần tôi sốt gần 39 độ nhưng vẫn mở máy họp online vì sợ bị đánh giá thiếu trách nhiệm.
Tôi từng nghĩ đó là sự chuyên nghiệp.
Nhưng rồi Sex and the City khiến tôi nhận ra một điều: công việc không nên nuốt trọn cuộc đời mình.
Dám thay đổi
Theo Harvard Business Review, tình trạng kiệt sức nghề nghiệp (burnout) thường không đến từ việc làm quá nhiều trong vài ngày, mà đến từ cảm giác kéo dài rằng công việc đang lấy đi toàn bộ năng lượng và bản sắc cá nhân. Các chuyên gia cho rằng dấu hiệu nguy hiểm nhất là khi một người không còn cảm thấy bất kỳ niềm vui hay ý nghĩa nào trong những việc mình từng yêu thích.
Đó chính xác là tôi.
Tôi từng thích viết ý tưởng, thích sáng tạo, thích cảm giác hoàn thành một dự án. Nhưng dần dần, tôi chỉ còn đếm giờ tan làm và chờ ngày nghỉ phép.
Sau hôm xem bộ phim ấy, tôi bắt đầu tự hỏi: “Nếu mình cứ tiếp tục thêm 5 năm nữa thì sao?”.
Câu trả lời khiến tôi sợ.
Tôi hình dung mình ở tuổi 35, vẫn ngồi đúng chiếc ghế ấy, vẫn mệt mỏi mỗi sáng thứ Hai, vẫn nói câu “cố thêm chút nữa” với bản thân. Và tôi nhận ra điều khiến mình sợ nhất không phải thất nghiệp, mà là sống mãi trong trạng thái không còn cảm xúc.
Theo khảo sát của McKinsey & Company, ngày càng nhiều người trẻ ưu tiên sức khỏe tinh thần và sự cân bằng cuộc sống hơn việc gắn bó lâu dài với một công việc khiến họ kiệt sức. Sau đại dịch Covid-19, khái niệm “làm việc để sống” thay vì “sống để làm việc” trở nên phổ biến hơn ở nhiều quốc gia.
Hai tuần sau, tôi nộp đơn xin nghỉ việc.
Sếp tôi khá bất ngờ. Anh ấy hỏi liệu công ty có thể tăng lương hoặc đổi vị trí cho tôi không. Nhưng lần đầu tiên sau rất lâu, tôi biết rõ mình muốn gì.
Tôi không muốn tiếp tục sống trong cảm giác trống rỗng thêm nữa.
Ngày rời công ty, tôi không khóc như mình tưởng. Tôi chỉ thấy nhẹ người.
Có thể sau này tôi vẫn phải đối mặt với áp lực, với những bất ổn tài chính hay những lần nghi ngờ bản thân. Nhưng ít nhất, tôi biết mình đã dừng lại trước khi công việc bào mòn hoàn toàn cuộc sống của mình.
Và thật kỳ lạ, một bộ phim cũ về bốn người phụ nữ ở New York lại là thứ khiến tôi đủ can đảm để bước ra khỏi chiếc lồng an toàn mà mình mắc kẹt suốt 5 năm.
Ngọc Hân (ghi)
