Có những cảnh phim không chỉ để xem, mà còn để soi lại chính mình. Với tôi, đó là cảnh Otis đứng trước bố và hỏi: “Tại sao bố bỏ con? Tại sao bố không ở đó khi con cần?”.
Tôi xem Sex Education nhiều phân đoạn gây cười, gây tranh luận, nhưng đến cảnh này thì ngồi im lặng thật lâu. Otis chất vấn bố mình không phải vì giận, mà vì cả tuổi thơ cậu ấy đã đi trong màn sương: lạc hướng, không biết trở thành người đàn ông tử tế thì phải bắt đầu từ đâu, cũng chẳng có ai đồng hành để chỉ cho mình.
Tôi nhìn Otis, lại thấy thấp thoáng chính tuổi thơ của mình. Bố mẹ tôi ly hôn khi tôi còn nhỏ. Bạn bè cùng lớp thường nghĩ rằng bố mẹ ly hôn là điều gì đó rất nặng nề, rất thiếu hụt. Nhưng tôi thì ngược lại, tôi lại thấy mình may mắn.
Dù bố mẹ không còn sống chung, họ chưa bao giờ để tôi “bị bỏ rơi” trong hôn nhân thất bại của họ. Mẹ tôi chăm sóc tôi từng chút một, còn bố, dù đi làm tận nước ngoài ba năm trời vẫn gọi điện cho tôi mỗi tuần. Không phải những cuộc gọi xã giao, mà là những cuộc gọi kèm bài tập ngoại ngữ, hỏi tôi đang đọc cuốn sách nào, đang gặp khó khăn gì ở lớp.
Tôi còn nhớ những tối mất điện, tôi ngồi trong bóng tối nói chuyện với bố qua điện thoại. Bố bảo: “Không sao, con nói chuyện với bố, coi như nhà mình vẫn có ánh sáng”. Lúc đó tôi nhỏ quá, không hiểu hết ý nghĩa câu nói. Sau này lớn lên mới hiểu: bố sợ tôi cảm thấy cô độc, và ông đã làm mọi cách để cho tôi biết rằng dù bố mẹ không còn là vợ chồng, nhưng họ vẫn luôn là một gia đình với tôi.
Có lẽ vì vậy mà khi bố mẹ có gia đình mới, có thêm con, tôi không thấy tị nạnh hay chạnh lòng. Tôi chưa bao giờ thiếu thốn tình yêu, nên trong lòng tôi không có chỗ cho cảm giác bị thay thế. Bố mẹ đã cho tôi nền tảng vững đến mức tôi có thể bình tĩnh bước vào các mối quan hệ mới trong gia đình mà không thấy bất công với bản thân.
Khi xem lại cảnh Otis khóc mà nói “Con không biết trở thành đàn ông tốt như thế nào”, tôi mới giật mình nghĩ: Ở những gia đình ly hôn, nỗi đau lớn nhất của con cái không phải là bố mẹ rời nhau, mà là bố mẹ rời… con.
Và điều đó vẫn đang diễn ra ngoài đời thật. Tôi có những người bạn lớn lên cùng tôi, cũng bố mẹ ly hôn. Có đứa may mắn như tôi. Nhưng cũng có đứa lớn lên trong lặng thinh, trong những cuộc gọi hiếm hoi, trong những lời hứa không bao giờ thành hiện thực. Chúng học cách mạnh mẽ bằng nỗi buồn, học cách trưởng thành bằng sự hụt hẫng.
Tôi thì khác. Tôi tin mình có được lòng kiên nhẫn, sự tử tế và sự bình tĩnh hôm nay chính là nhờ bố mẹ chưa từng để tôi cảm thấy lẻ loi.
Và khi tôi trở thành bố, tôi tự nhắc mình một điều: Con cái không cần một gia đình hoàn hảo, chỉ cần một sự hiện diện trọn vẹn. Sự hiện diện đó có thể qua một bữa cơm, một cuộc gọi, hay chỉ là câu hỏi “Hôm nay của con thế nào?” nhưng nó quan trọng hơn bất kỳ thứ gì.
Nhìn lại Otis, tôi thấy thương cậu ấy, nhưng cũng thấy biết ơn cho tuổi thơ của mình. Và tôi hiểu rằng: trong bất kỳ hoàn cảnh nào, đứa trẻ luôn xứng đáng được yêu và được quan tâm đủ đầy dù bố mẹ còn ở bên nhau hay không.
Minh Châu
