Có những sự kết hợp mà nếu chỉ nhìn qua, ta sẽ nghĩ chúng chẳng liên quan gì đến nhau, thậm chí là "lệch pha" hoàn toàn. Thế nhưng, khi xem Sex Education, tôi đã phải thay đổi hẳn tư duy đó khi nhìn vào bộ ba Otis, Eric và Maeve.
Phải thừa nhận rằng, những khoảnh khắc tuyệt vời nhất của bộ phim chính là khi ba đứa trẻ này cùng hợp sức thực hiện một "nhiệm vụ" nào đó. Sự khác biệt của chúng tạo nên một hiệu quả kỳ lạ, khiến tôi liên tưởng ngay đến bộ ba huyền thoại Harry, Ron và Hermione trong Harry Potter.
Cái bẫy của việc "trông mặt mà bắt hình dong"
Giống như Harry, Otis sở hữu một tài năng thiên bẩm nhưng lại cực kỳ vụng về trong cách thể hiện. "Phép thuật" trị liệu dường như đã nằm sẵn trong máu của cậu nhờ người mẹ Jean. Eric lại mang trong mình lòng trung thành tuyệt đối của một người bạn thân giống như Ron, nhưng cậu rực rỡ, cá tính và đầy màu sắc hơn nhiều. Còn Maeve? Cô ấy đích thị là một Hermione thực thụ với sự nhạy bén và quyết đoán sắc sảo, dù đôi khi sự lạnh lùng của cô ấy khiến người ta phải "sợ phát khiếp".
Ba mảnh ghép tưởng chừng rời rạc ấy khi đứng cạnh nhau lại tạo nên một khối thống nhất hoàn hảo. Người này bù đắp cho thiếu sót của người kia, tạo nên những kỳ tích mà nếu đi một mình, chắc chắn họ sẽ chẳng bao giờ làm được.
Nhìn vào sự phối hợp ăn ý của họ, tôi bất giác giật mình nhìn lại chính mình trong công việc. Đã bao nhiêu lần tôi từ chối một dự án chỉ vì đối tác hay đồng nghiệp trông có vẻ "không cùng gu" với mình? Tôi thường có thói quen đánh giá người khác qua loa qua vẻ bề ngoài hoặc cách giao tiếp ban đầu rồi vội vã khước từ cơ hội hợp tác. Tôi sợ sự "lệch pha" sẽ làm hỏng việc, nhưng thực tế, chính tôi mới là người đang tự thu hẹp cơ hội của chính mình.
Sự định kiến này dường như cũng lây sang cả con trai tôi – một cậu bé đang học lớp 6. Nhiều lần đi học về, con cứ cằn nhằn về việc bị phân nhóm làm việc chung với bạn này, bạn kia. Con đùn đẩy trách nhiệm vì cho rằng: "Thằng này nhìn lù đù lắm mẹ ạ" hay "Bạn kia trông chẳng được việc gì đâu". Con cũng giống như tôi, đang dùng cái lăng kính chủ quan của mình để phán xét năng lực của người khác khi chưa thực sự cùng họ bắt tay vào làm.
Bài học từ "cao thủ PowerPoint" ẩn danh
Cho đến một ngày cách đây không lâu, con trai tôi về nhà với gương mặt đầy kinh ngạc. Con bảo: "Mẹ ơi, con sai rồi. Cái thằng A mà con bảo lù đù ấy, hóa ra nó là 'cao thủ' PowerPoint đấy mẹ! Một mình nó cân hết phần trình bày cho cả nhóm, đẹp đến mức cô giáo cũng phải khen".
Câu chuyện của con và những thước phim về bộ ba Otis - Eric - Maeve như một cái tát nhẹ vào sự bảo thủ của tôi. Hóa ra, thế giới này không vận hành theo cách chúng ta muốn – nơi chỉ toàn những người "cùng tần số" làm việc với nhau. Vẻ bề ngoài hay những ấn tượng đầu tiên thường là một "cú lừa" ngoạn mục. Một người trông có vẻ chậm chạp lại có thể sở hữu một khối óc phân tích sắc sảo; một người trông có vẻ rụt rè lại có thể là một trái tim ấm áp và trung thành nhất.
Đừng bỏ lỡ những "liên minh" tuyệt vời
Tôi nhận ra rằng, bài học lớn nhất mà tôi cần dạy con (và dạy chính mình) là hãy cho người khác một cơ hội để họ thể hiện bản thân. Đừng để sự định kiến tước mất của chúng ta những cộng sự tuyệt vời. Một đội ngũ mạnh không phải là tập hợp của những người giống hệt nhau, mà là nơi những mảnh ghép "lệch pha" dám đứng lại cùng nhau, chấp nhận sự khác biệt để cùng hướng về một mục tiêu chung.
Sự đa dạng chính là sức mạnh. Đôi khi, để "leo lên mặt trăng", bạn không cần những người giỏi nhất thế giới, bạn chỉ cần một người bạn trung thành như Eric, một bộ óc nhạy bén như Maeve và một chút "phép thuật" vụng về của Otis mà thôi.
Từ giờ, tôi sẽ học cách mỉm cười và mở lòng hơn với những lời mời hợp tác "lạ lẫm", và tôi cũng sẽ khích lệ con trai mình khám phá những "cao thủ ẩn danh" trong lớp của con. Bởi vì, biết đâu đấy, đằng sau một vẻ ngoài không mấy ấn tượng lại là một Hermione hay một Harry Potter đang chờ để cùng ta viết nên những chương mới rực rỡ của cuộc đời.
Minh Châu
