Tờ Khaosod English (Thái Lan) ngày 25/2 đưa tin, xuất khẩu gạo của Thái Lan giảm mạnh trong tháng 1, làm dấy lên lo ngại rằng lượng gạo xuất khẩu năm 2026 có thể chạm mức thấp nhất trong 5 năm do đồng baht mạnh và sự cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt.
Chookiat Ophaswongse - Chủ tịch danh dự của Hiệp hội Xuất khẩu Gạo Thái Lan - cho biết lượng gạo xuất khẩu của nước này trong tháng 1 đạt tổng cộng 530.000 tấn, giảm 17,5% so với cùng kỳ năm ngoái, với giá trị xuất khẩu giảm mạnh 30,7% xuống còn 9,7 tỷ baht. Dự kiến lượng gạo xuất khẩu trung bình sẽ đạt khoảng 500.000 tấn/tháng cho đến giữa năm khi ngành này đang phải đối mặt với nhiều khó khăn.
Hiệp hội dự báo tổng lượng gạo xuất khẩu của Thái Lan năm 2026 đạt 7,03 triệu tấn, giảm 11% so với 7,9 triệu tấn năm 2025, đánh dấu mức thấp nhất trong 5 năm. Giá trị xuất khẩu dự kiến đạt 130-140 tỷ baht, giảm 12,3%.
Các nhà xuất khẩu gạo Thái Lan đã nêu ra năm yếu tố rủi ro chính.
Quan trọng nhất là đồng baht mạnh lên, dao động quanh mức 31 baht/USD, khiến gạo Thái Lan đắt hơn so với các đối thủ cạnh tranh. Gạo thơm Thái Lan hiện có giá khoảng 1.200 USD/tấn, cao nhất thế giới, so với khoảng 970 USD của gạo basmati Ấn Độ và 800-830 USD của các loại gạo tương tự từ Việt Nam và Campuchia. Gạo trắng 5% của Thái Lan cũng có giá cao hơn so với các đối thủ chính.
Các áp lực khác bao gồm thuế nhập khẩu tạm thời của Mỹ theo Điều 122, áp đặt mức thuế 15% trong 150 ngày, có khả năng làm suy giảm xuất khẩu gạo của Thái Lan sang Mỹ từ 15-20%. Mỹ là thị trường gạo thơm lớn nhất của Thái Lan, chiếm khoảng một nửa tổng lượng gạo thơm xuất khẩu.
Tình trạng dư cung toàn cầu (bao gồm sản lượng kỷ lục ở Ấn Độ), các hạn chế nhập khẩu từ các khách hàng chính như Indonesia, và các chính sách an ninh lương thực khuyến khích tự cung tự cấp cũng đang gây áp lực lên nhu cầu về gạo Thái Lan.
Các nhà xuất khẩu gạo Thái Lan kêu gọi nước này nhanh chóng thành lập chính phủ mới và đưa ra các biện pháp khẩn cấp để giải quyết vấn đề đồng tiền mạnh, cho rằng đồng baht yếu hơn ở mức 33-34 baht/USD sẽ cải thiện khả năng cạnh tranh. Trong trung hạn, họ nhấn mạnh sự cần thiết phải phát triển các giống lúa mới phù hợp với nhu cầu thế giới và giảm chi phí sản xuất.
Duy Nguyễn
Theo Khaosod English
