Khi Tổng thống Mỹ Donald Trump phát động cuộc tấn công vào Iran, ông hứa hẹn sẽ giành một chiến thắng nhanh chóng. Chỉ mười ngày sau khi cuộc xung đột bắt đầu, ông tuyên bố Mỹ "đã giành chiến thắng trong cuộc chiến trên nhiều phương diện".
Tuy nhiên, theo CNN, dù hai tháng trôi qua, giao tranh đã tạm ngừng nhưng một kết thúc dứt khoát cho xung đột vẫn chưa thể thấy trước mắt. Washington vẫn chưa đạt được những lợi ích chiến lược rõ ràng, trong khi một cuộc xung đột từng được coi là có giới hạn giờ đây đang kéo phần lớn thế giới vào một vũng lầy ngày càng rộng lớn – với rất ít, nếu không muốn nói là không ai, có thể giành được lợi thế.
“Không có ai thực sự là người chiến thắng trong cuộc chiến này, nhưng có một số quốc gia có Theo Melanie Sisson, một chuyên gia cấp cao tại Viện Brookings, không có ai thực sự là người chiến thắng trong cuộc chiến này nhưng đã xuất hiện những bên thua cuộc.
Người dân Iran
Trong bất kỳ cuộc xung đột nào trên thế giới, người dân thường luôn là những người chịu thiệt hại nhiều nhất – và điều này càng đúng hơn ở Iran.
Người dân Iran đang phải hứng chịu sự tấn công từ cả bên ngoài lẫn bên trong. Mỹ và Israel đã tấn công hàng nghìn mục tiêu ở Iran – bao gồm cả một số cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng dân sự – khiến hơn 3.600 người thiệt mạng, trong đó có hơn 1.700 thường dân, theo tổ chức vận động nhân quyền Human Rights Activists in Iran.
Nền kinh tế Iran cũng chịu một cú sốc nặng nề , dẫn đến tình trạng mất việc làm và nghèo đói gia tăng.
Người dân Lebanon
Người dân Lebanon đã bị cuốn vào cuộc xung đột giữa Hezbollah, nhóm vũ trang Lebanon được Iran hậu thuẫn, và Israel trong nhiều thập kỷ. Một thỏa thuận ngừng bắn mong manh đã được thiết lập cho đến tháng Hai, khi sau khi Israel ám sát lãnh đạo tối cao của Iran, Ayatollah Ali Khamenei, Hezbollah bắt đầu nổ súng vào Israel.
Israel đã đáp trả bằng cách phát động một loạt các cuộc không kích chết người và một cuộc tấn công trên bộ sâu rộng hơn nhằm mục đích tiêu diệt Hezbollah. Bộ Y tế Lebanon cho biết hôm thứ Ba rằng hơn 2.500 người đã thiệt mạng do các cuộc tấn công của Israel ở Lebanon kể từ khi chúng bắt đầu vào ngày 2/3.
Phân tích hình ảnh vệ tinh của CNN cho thấy Israel đã áp dụng chiến lược tương tự ở Lebanon như họ từng sử dụng ở Gaza, và hiện đang san bằng toàn bộ các làng mạc. Israel tuyên bố rằng 600.000 người dân bị di dời ở miền nam Lebanon sẽ không được phép trở về nhà cho đến khi Hezbollah không còn đe dọa miền bắc Israel nữa.
Các quốc gia vùng Vịnh
Các quốc gia vùng Vịnh đã bị ảnh hưởng sâu sắc bởi một xung đột mà họ không hề mong muốn và đã cố gắng hết sức để ngăn chặn.
Mặc dù nằm gần nhiều cuộc xung đột tàn khốc nhất trong những năm gần đây, họ đã được hưởng nhiều thập kỷ ổn định và thịnh vượng – cho đến khi Iran bắt đầu trả đũa Mỹ và Israel bằng cách tấn công họ.
Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) là quốc gia chịu thiệt hại nặng nề nhất, bị nhắm mục tiêu bởi nhiều tên lửa và máy bay không người lái của Iran hơn bất kỳ quốc gia nào khác, kể cả Israel. Mặc dù phần lớn đã bị đánh chặn, nhưng thiệt hại đã xảy ra, đe dọa vị thế của UAE như một trung tâm kinh doanh và du lịch khu vực.
Trong khi đó, việc Iran đóng cửa eo biển Hormuz đã gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến Iraq, Qatar và Kuwait, những quốc gia phụ thuộc vào tuyến đường hàng hải hẹp này để bán dầu mỏ, khí đốt tự nhiên và các mặt hàng xuất khẩu khác.
Quỹ Tiền tệ Quốc tế đã cắt giảm dự báo tăng trưởng kinh tế cho các quốc gia này và dự kiến nền kinh tế của Iraq, Qatar và Kuwait sẽ suy giảm trong năm nay.
Người dân Mỹ
Xung đột đã gây thiệt hại nặng nề cho người Mỹ và túi tiền của họ. Họ đã phải trả nhiều tiền hơn cho xăng dầu và vé máy bay cũng như một số dịch vụ khác khi nhiều doanh nghiệp bắt đầu thêm phụ phí nhiên liệu vào giá cả. Lạm phát hàng năm đã tăng lên 3,3% trong tháng 3, tăng từ 2,4% trong tháng 2. Tâm lý người tiêu dùng đang giảm mạnh.
“Không có cách nào nói giảm nói tránh: tình hình hiện tại của Mỹ không tốt,” Sisson, thuộc Viện Brookings, cho biết. “Nền kinh tế Mỹ phụ thuộc rất nhiều vào dầu mỏ để vận chuyển người và hàng hóa, đồng thời lại đầu tư chưa đủ vào năng lượng tái tạo.”
Nền kinh tế toàn cầu và người tiêu dùng ở khắp mọi nơi
Người tiêu dùng trên toàn thế giới đang phải chịu ảnh hưởng nặng nề từ cuộc chiến.
Tình hình đặc biệt nghiêm trọng ở châu Á, nơi nhiều quốc gia phụ thuộc vào nhập khẩu dầu mỏ và các sản phẩm hóa dầu khác dùng trong sản xuất. Người dân ở Mỹ Latinh đang phải vật lộn để đối phó với giá năng lượng và thực phẩm tăng cao . Cuộc khủng hoảng đang gây áp lực lên các nền kinh tế vốn đã khó khăn trên khắp châu Phi. Và có những cảnh báo về một “cú sốc lớn” từ Ngân hàng Trung ương châu Âu.
Trước xung đột, Quỹ Tiền tệ Quốc tế dự báo lạm phát toàn cầu sẽ giảm xuống 3,8% trong năm nay so với mức 4,1% năm ngoái. Giờ đây, quỹ này dự báo giá cả sẽ tăng 4,4%.
Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cũng đã cắt giảm dự báo tăng trưởng kinh tế hồi đầu tháng này, cho biết hiện họ dự kiến nền kinh tế toàn cầu sẽ tăng trưởng 3,1% trong năm nay, so với mức 3,3% mà họ dự báo hồi tháng Giêng.
Quỹ này cảnh báo rằng các nước nghèo nhất sẽ bị ảnh hưởng nặng nề nhất, một phần do giá phân bón tăng vọt. Người dân ở những quốc gia này phụ thuộc nhiều hơn vào nông nghiệp và chi một tỷ lệ lớn hơn trong tổng thu nhập của họ cho thực phẩm.
An An (Theo CNN)
