Tàu ngầm hạt nhân Yasen-M
Nhà máy đóng tàu Sevmash — cơ sở đóng tàu lớn nhất của Nga nằm ở vùng tây bắc đất nước — vừa chính thức đặt phiến đá khởi đóng (một tàu ngầm hạt nhân đa năng thuộc lớp Yasen-M mang tên Murmansk. Đây là chiến hạm thứ chín thuộc lớp này được bắt đầu chế tạo.
Bình luận về năng lực của dòng tàu ngầm mới, Đô đốc Không quân Alexander Moiseyev, Tổng Tư lệnh Hải quân Liên bang Nga, phát biểu: "Không phải quốc gia nào cũng có đủ tiềm lực để chế tạo những con tàu như vậy, cụ thể là tàu ngầm hạt nhân... Chúng ta đang đóng những chiến hạm tốt nhất, những tàu ngầm hạt nhân xuất sắc nhất. Đây là thành quả từ sự nỗ lực tập thể to lớn mang tính cách mạng của toàn thể đất nước chúng ta."
Hiện tại, Hải quân Nga đang vận hành 5 tàu ngầm lớp Yasen, trong khi 4 chiếc khác đang ở các giai đoạn chế tạo khác nhau. Trước đó vào tháng 3, Đô đốc Moiseyev đã xác nhận rằng lực lượng này sẽ chuyển đổi sang biên chế một hạm đội tàu ngầm tấn công hạt nhân hoàn toàn bao gồm các tàu ngầm lớp Yasen và Yasen-M trong vòng 10 năm tới.
Đi sâu vào chi tiết về các tính năng vượt trội của lớp Yasen-M, Đô đốc Moiseyev nhận định: "Các tàu ngầm thuộc Dự án này tích hợp những thành tựu tiên tiến nhất của nền khoa học, công nghệ trong nước cùng các giải pháp thiết kế độc nhất vô nhị. Đây là những hệ thống chiến đấu trên biển tối tân và hiệu quả, có khả năng tự lực hoàn thành toàn bộ các mục tiêu của Hải quân hoặc phối hợp trong đội hình tác chiến hợp chủng quân của hạm đội tại hầu như bất kỳ khu vực nào trên Đại dương Thế giới, trong khi vẫn duy trì trạng thái hoàn toàn tàng hình trước đối phương."
Trước đó, vị Đô đốc cũng từng nhấn mạnh khả năng tìm kiếm, tấn công và phòng thủ vượt trội cùng hệ thống vũ khí cực kỳ mạnh mẽ của dòng tàu ngầm này. "Về cơ số đạn, chúng được trang bị tất cả các loại vũ khí tên lửa hiện đại nhất của Hải quân hiện nay – bao gồm Kalibr, Oniks, Zircon, cũng như các vũ khí dưới nước của hải quân. Các tàu ngầm này có thể hoạt động bí mật và dài ngày ở hầu như bất kỳ vùng biển nào trên đại dương, và hiển nhiên, chúng là mối đe dọa đại diện cho các biên đội tàu hải quân cũng như các mục tiêu trên đất liền của bất kỳ đối thủ nào", ông khẳng định vào tháng 3.
Sức mạnh hạt nhân hải quân Nga
Hiện tại, Hải quân Nga đang duy trì hoạt động của 5 tàu ngầm tấn công hạt nhân lớp Oscar II được đưa vào biên chế trong giai đoạn từ năm 1990-1996. Những con tàu có lượng giãn nước 19.400 tấn này có kích thước lớn hơn đáng kể và tốn kém chi phí vận hành hơn so với các tàu thuộc lớp Yasen, trong khi tiềm năng chiến đấu lại hạn chế hơn. Dự kiến, toàn bộ 5 tàu ngầm lớp này sẽ được thay thế bằng các tàu ngầm lớp Yasen-M.
Mặc dù lĩnh vực quốc phòng của Nga đã bị tụt lại phía sau Trung Quốc và Mỹ trên nhiều phương diện kể từ sau khi Liên Xô tan rã, ngành công nghiệp tàu ngầm hạt nhân của nước này vẫn duy trì vị thế dẫn đầu thế giới.
Lớp Yasen-M hiện được đánh giá là ứng cử viên nặng ký cho danh hiệu tàu ngầm tấn công hạt nhân sở hữu năng lực tác chiến mạnh mẽ nhất hành tinh. Vị thế này được dự báo sẽ tiếp tục duy trì cho đến khi tàu ngầm lớp Type 095 của Trung Quốc chính thức đi vào hoạt động — chiếc đầu tiên thuộc lớp này đã được xác nhận hạ thủy vào đầu năm 2026.
Các đặc tính đáng chú ý trên lớp Yasen-M bao gồm hệ thống máy móc đặt trên bệ giảm chấn, thiết kế hệ thống đẩy cải tiến, lớp phủ hấp thụ âm thanh và hàng loạt biện pháp giảm tiếng ồn khác. Những cải tiến này được đánh giá là đã biến dòng tàu ngầm này trở thành một trong những lớp tàu chạy êm nhất và khó bị phát hiện nhất trên thế giới.
Khả năng tàng hình đỉnh cao này được kết hợp với kho vũ khí đồ sộ và các hệ thống cảm biến tối tân — những trang bị có thể tích hợp gọn gàng nhờ vào hiệu suất thiết kế tối ưu cùng kích thước khổng lồ lên tới 14.000 tấn.
Với tư cách là tàu ngầm tấn công lớn nhất thế giới, chiến hạm lớp Yasen-M sở hữu một hệ thống định vị thủy âm mạnh mẽ hiếm thấy; trong đó hệ thống định vị hình cầu khổng lồ đặc trưng ở phần mũi chiếm phần lớn không gian phía trước, mang lại phạm vi phát hiện mục tiêu xa một cách vượt trội.
Nếu như trước đây lớp Yasen-M đã dẫn đầu thế giới về mặt tính năng, thì việc tích hợp tên lửa hành trình siêu vượt âm 3M22 Zircon từ năm 2025 đã nâng cao đáng kể hiệu suất chiến đấu của nó trong việc tập kích các mục tiêu có giá trị cao trên biển và đất liền.
Những tàu ngầm được trang bị tên lửa Zircon có thể đe dọa các biên đội tàu sân bay chiến đấu của đối phương, các chiến hạm cỡ lớn, các trung tâm chỉ huy cũng như các mục tiêu chiến lược khác từ khoảng cách xa hơn rất nhiều, đi kèm khả năng xuyên thủng các hệ thống phòng thủ tên lửa được cải thiện rõ rệt.
Quốc Vinh (Theo Military Watch)
