Sáng ngày 18/07/2026, Viện Nghiên cứu và Ứng dụng Công nghệ Tế bào, phối hợp cùng Longevity Medical System (LMS) và Báo Sức khỏe và Đời sống tổ chức hội thảo khoa học quốc tế với chủ đề: “Tế bào gốc: Từ nghiên cứu lâm sàng đến ứng dụng thực tiễn”.
Diễn ra trong bối cảnh y học tái tạo đang phát triển mạnh trên thế giới, hội thảo quy tụ nhiều chuyên gia, nhà khoa học và bác sĩ đầu ngành nhằm trao đổi về những tiến bộ mới nhất trong lĩnh vực tế bào gốc, đồng thời thảo luận các điều kiện cần thiết để đưa kết quả nghiên cứu vào ứng dụng lâm sàng một cách an toàn, hiệu quả và đúng chuẩn mực khoa học.
Trên bản đồ y học toàn cầu, công nghệ tế bào và y học tái tạo đang định nghĩa lại khả năng phục hồi chức năng của cơ thể con người thông qua việc sử dụng các tế bào gốc có khả năng tự làm mới và biệt hóa thành các loại tế bào chuyên biệt. Từ các nghiên cứu về tế bào gốc tạo máu trong điều trị ung thư đến những tiến bộ trong nuôi cấy tế bào gốc trung mô từ màng dây rốn để điều trị các bệnh lý tự miễn và thoái hóa, y học tái tạo không còn là khái niệm xa lạ.
Tại Việt Nam, nghiên cứu và ứng dụng tế bào gốc đã bắt đầu khẳng định vai trò trong các bệnh viện chuyên khoa. Những thành tựu trong lĩnh vực ghép tế bào gốc tạo máu đã minh chứng cho năng lực chuyên môn của đội ngũ y tế Việt Nam khi tiếp cận với các kỹ thuật cao của thế giới.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia, khoảng cách giữa kết quả nghiên cứu tiền lâm sàng và hiệu quả điều trị trên thực tế vẫn là một "hố ngăn" đòi hỏi sự khắt khe về khoa học. Một liệu pháp chỉ thực sự được xem là thành công khi vượt qua đầy đủ các thử nghiệm nghiêm ngặt về tính an toàn, hiệu quả và quan trọng nhất là tuân thủ các chuẩn mực về đạo đức nghiên cứu và quản lý khoa học.
Kinh nghiệm từ nhiều quốc gia phát triển như Singapore cho thấy, thành công của y học tái tạo không chỉ đến từ năng lực khoa học mà còn dựa trên một hệ sinh thái liên ngành, nơi các quy trình chuẩn hóa và hồ sơ bằng chứng được kiểm soát chặt chẽ từ khâu thu thập đến điều trị.
Chính vì vậy, hội thảo lần này được tổ chức không chỉ nhằm giới thiệu những thành tựu công nghệ mới mà còn hướng tới việc thiết lập các chuẩn mực.
Chương trình tập trung vào 5 nhóm nội dung trọng tâm, gồm cập nhật các xu hướng nghiên cứu mới nhất trên thế giới như chỉnh sửa gen và liệu pháp thay thế tế bào; chuẩn hóa quy trình điều trị dựa trên bằng chứng nhằm bảo đảm an toàn cho người bệnh; thảo luận các yêu cầu về kiểm soát chất lượng, tiêu chuẩn phòng nuôi cấy, quy trình tách chiết, lưu trữ và kiểm tra an toàn sinh học; phân tích thực trạng hành lang pháp lý và các vấn đề đạo đức trong nghiên cứu, ứng dụng y học tái tạo; đồng thời thúc đẩy hợp tác giữa các viện nghiên cứu, trường đại học, bệnh viện và doanh nghiệp để hình thành hệ sinh thái phát triển bền vững từ nghiên cứu cơ bản đến thương mại hóa.
Sự kiện quy tụ các nhà khoa học uy tín, tạo nên một diễn đàn đối thoại đa chiều. Đặc biệt, sự hiện diện của PGS.TS Phan Toàn Thắng – nhà khoa học có nhiều công trình nghiên cứu được công bố trên các tạp chí danh giá quốc tế – đã mang đến góc nhìn sâu sắc về cách thức chuẩn hóa nghiên cứu để có thể chuyển giao vào lâm sàng theo chuẩn mực toàn cầu.
Bên cạnh đó, các đại diện từ Trung tâm Huyết học - Truyền máu, Bệnh viện 19-8 như TS.BS Hàn Viết Trung và BSCKI Phạm Thị Việt Anh cũng đem đến những kinh nghiệm thực chiến quý giá trong công tác điều trị, chăm sóc và theo dõi bệnh nhân sau ghép tế bào gốc. Những chia sẻ về thực trạng khó khăn, các tình huống lâm sàng cụ thể sẽ giúp người tham dự hiểu rõ hơn về hành trình điều trị đa chuyên khoa – nơi mà tế bào gốc chỉ là một mảnh ghép trong bức tranh điều trị toàn diện.
Phát biểu tại hội thảo, TS.BSCKII Nguyễn Tiến Dũng, Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Ứng dụng Công nghệ Tế bào, khẳng định: "Mục tiêu cuối cùng của hội thảo không nằm ở việc giới thiệu những kỹ thuật hào nhoáng, mà nằm ở việc xây dựng một nền tảng khoa học vững chắc. Chúng tôi muốn tạo ra một diễn đàn nơi sự minh bạch được đặt lên hàng đầu, nơi các bác sĩ lâm sàng có thể an tâm áp dụng các liệu pháp đã được kiểm chứng và nơi người bệnh có thể tin tưởng vào sự phát triển của y học nước nhà".
Hội thảo cũng thẳng thắn nhìn nhận những thách thức mà lĩnh vực nghiên cứu và ứng dụng tế bào gốc đang đối mặt. Đó là nhu cầu về một hành lang pháp lý hoàn thiện hơn để quản lý các ngân hàng tế bào và các cơ sở ứng dụng lâm sàng. Đó là việc chuẩn hóa công nghệ nuôi cấy, lưu trữ và đảm bảo chất lượng tế bào trong các điều kiện môi trường khác nhau.
Các chuyên gia cũng nhấn mạnh cần giúp cộng đồng hiểu đúng về tế bào gốc, không thần thánh hóa đây như một "phép màu" vạn năng có thể chữa mọi bệnh, mà phải xem đó là một công cụ y học hiện đại, chỉ phát huy hiệu quả khi được chỉ định đúng bệnh, đúng đối tượng và tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn khoa học.
“Ghép tế bào gốc dù là tự thân hay từ cuống rốn cũng là kỹ thuật hiện đại, quy trình khắt khe, cơ sở y tế phải đáp ứng nhiều tiêu chí… Không phải cơ sở y tế nào cũng có thể thực hiện, người bệnh cần trực tiếp đi khám tại các cơ sở y tế để được thăm khám và tư vấn cụ thể”, TS.BS Hàn Viết Trung cho biết.
Ánh Lê
