Vào lớp 6 các trường chất lượng cao ở Hà Nội là mong muốn của rất nhiều phụ huynh. Có gia đình cho con bắt đầu ôn luyện từ rất sớm, học thêm nhiều môn, làm hết đề này đến đề khác với hy vọng con có thể giành được một suất vào môi trường học tập mà cha mẹ cho là phù hợp và tốt nhất. Khi đã dành nhiều thời gian, tiền bạc và công sức cho một kỳ thi nhưng cuối cùng con không đỗ, không ít phụ huynh cảm thấy hụt hẫng, thậm chí xem đó là một thất bại.
Thế nhưng, nhìn từ một góc độ khác, quá trình ôn luyện chưa bao giờ chỉ có giá trị ở kết quả đỗ hay trượt. Đôi khi, những gì một đứa trẻ học được, sự trưởng thành trong tư duy hay cách cả gia đình cùng nhau vượt qua một giai đoạn căng thẳng mới là điều đáng giá nhất.
Mới đây, câu chuyện của một bà mẹ Hà Nội chia sẻ về hành trình một năm đồng hành cùng con ôn thi vào lớp 6 chất lượng cao đã nhận được sự quan tâm của nhiều phụ huynh. Điều đặc biệt là con chị trượt tất cả các trường đã đăng ký dự thi.
Từng buồn bã đến mức rời khỏi nhóm phụ huynh từ cuối tháng 6, nhưng khi nhìn lại cả hành trình, bà mẹ này nhận ra hai mẹ con đã thu hoạch được nhiều điều hơn mình tưởng. Và với chị, trượt không có nghĩa là thất bại.
Nhiều kinh nghiệm đáng giá
Bà mẹ cho biết đây là lần đầu tiên gia đình có con thi vào lớp 6 chất lượng cao. Sau khi con không đỗ bất kỳ trường nào, chị đã không theo dõi nhóm phụ huynh từ cuối tháng 6 cho đến gần đây. Tuy nhiên, khi bình tĩnh nhìn lại một năm đã qua, chị cho rằng trải nghiệm này giúp bản thân rút ra rất nhiều bài học.
Nên ôn luyện sớm
Điều đầu tiên, theo chị, là nếu đã xác định cho con thi vào các lớp, trường chất lượng cao, việc ôn luyện nên được bắt đầu từ năm lớp 4.
Gia đình chị bắt đầu cho con ôn từ lớp 5. Nhưng chỉ trong một năm, việc vừa phải học kiến thức mới, vừa ôn luyện một lượng kiến thức lớn để thi là điều không hề đơn giản. Đặc biệt, cuối năm lớp 5, học sinh còn phải hoàn thành chương trình cuối cấp, chia tay trường tiểu học và tham gia nhiều hoạt động. Vì thế, rất khó để trẻ có thể tập trung hoàn toàn cho việc ôn thi.
Thực tế, con chị chỉ thực sự tập trung ôn luyện nghiêm túc nhất trong khoảng 3 tuần cuối cùng sau khi kết thúc năm học ở trường. Chị nhận ra một năm là quá gấp để con vừa học kiến thức mới, vừa ôn luyện thành thạo. Nếu bắt đầu sớm hơn từ lớp 4 thì mọi thứ có lẽ sẽ chủ động hơn rất nhiều.
Không phải cứ thi càng nhiều trường càng tốt
Bài học thứ hai mà chị rút ra là phụ huynh cần nghiên cứu kỹ và lựa chọn trường phù hợp với năng lực của con. Ban đầu, chị đăng ký cho con thi tới 6 trường với suy nghĩ “lọt sàng xuống nia”, cứ thi nhiều nơi, vừa thi vừa trải nghiệm thì kiểu gì cũng sẽ có ít nhất một trường phù hợp.
Thế nhưng, sau khi trực tiếp trải qua các kỳ thi, chị nhận ra đề thi giữa các trường có sự khác biệt khá lớn. Có những nơi có dạng đề riêng và mức độ khó cao hơn hẳn so với những trường khác. Nhìn vào năng lực thực tế của con, bà mẹ cho rằng con mình chỉ nên tập trung thi một nhóm trường phù hợp thay vì đăng ký quá nhiều.
Điểm cao khi học thêm chưa chắc đã hiểu bản chất kiến thức
Một điều khác khiến bà mẹ này thay đổi cách nhìn về việc học là điểm số cao không đồng nghĩa với việc trẻ đã thực sự nắm chắc kiến thức. Trong quá trình ôn thi, chị cho con học thêm các môn phục vụ cho kỳ thi và học thêm tiếng Anh hai buổi mỗi tuần.
Riêng môn tiếng Anh, điểm số của con ở trường gần như lúc nào cũng đạt 9 hoặc 10 điểm. Việc học tại nơi học thêm cũng có kết quả tốt nên chị từng khá yên tâm.
Thế nhưng, càng ôn luyện, bà mẹ càng nhận ra con thực sự chưa hiểu bản chất của nhiều kiến thức. Trẻ chưa phân biệt rõ các thì, chưa nắm chắc cấu trúc câu và vẫn còn những phần ngữ pháp hổng kiến thức. Ở trường điểm cao, đi học thêm cũng điểm cao nên chị chủ quan. Đến khi nhận ra con chưa hiểu bản chất vấn đề, chị cho con nghỉ học thêm và cùng con tự học ở nhà.
Trải nghiệm này khiến chị nhận ra rằng, điểm số chỉ là một phần. Điều quan trọng hơn là cha mẹ cần quan sát xem con có thực sự hiểu điều mình đang học hay không.
Điều khiến bà mẹ này nhớ nhất trong hành trình ôn thi không phải là những buổi học thêm mà là khoảng thời gian hai mẹ con cùng nhau học tập. Chị bắt đầu học cùng con từ đầu năm lớp 5. Đúng nghĩa là mẹ học để có thể đồng hành với con.
Với môn Toán, chị tự tìm hiểu các dạng bài, cách giải và cố gắng hiểu bản chất vấn đề trước. Sau đó, chị giải thích lại cho con theo cách mà trẻ có thể hiểu.
Môn Văn chị không giỏi nên không thể dạy con viết hay. Chịchỉ hướng dẫn con lập dàn ý. Gặp một dạng bài văn nào thì trước tiên cứ viết ra những ý chính, sau đó từ các ý chính đó phát triển thành câu chữ cho mượt mà hơn.
Đối với tiếng Anh, bà mẹ cho con ôn luyện bằng các bộ bài tập từ cơ bản đến nâng cao, trong đó có những dạng bài dành cho học sinh tham gia các cuộc thi học thuật. Khi làm bài, con được yêu cầu điền đáp án vào những câu mà mình chắc chắn. Với những câu chưa biết, trẻ có thể để trống thay vì đánh bừa. Sau khi kiểm tra đáp án, hai mẹ con sẽ cùng xem lại những câu làm sai hoặc những câu chưa làm được, sau đó tìm hiểu nguyên nhân.
Những phần kiến thức mà con thường xuyên mắc lỗi sẽ được chị ghi nhận lại. Để giúp con luyện tập thêm, bà mẹ còn sử dụng công cụ AI để tạo ra các câu hỏi trắc nghiệm tập trung đúng vào những nội dung trẻ còn yếu.
Theo chị, cách học này giúp hai mẹ con không chỉ làm thật nhiều bài mà còn biết con đang yếu ở đâu và cần bổ sung điều gì.
Thi trượt không có nghĩa là thất bại
Điều khiến bà mẹ thay đổi nhiều nhất sau một năm là cách nhìn về kết quả của kỳ thi. Con không đỗ bất kỳ trường nào đã đăng ký. Nhưng chị không còn cảm thấy toàn bộ công sức của một năm qua là vô ích. Bởi những kiến thức mà con đã ôn luyện đã trở thành hành trang cho trẻ khi bước vào cấp THCS.
Mới đây, khi con hỏi một bài Toán, bà mẹ bất ngờ trước sự thay đổi của con. Nếu là trước đây, gặp dạng bài này con sẽ nói ngay: Con không biết làm, mẹ hướng dẫn con đi. Nhưng bây giờ con nói: Con định làm như này, mẹ xem có đúng không?. Chị lắng nghe cách giải của con và nhận ra trẻ đã bắt đầu chủ động hơn, tư duy logic cũng tiến bộ rõ rệt. Khi đã hiểu được bản chất của một dạng Toán, chỉ cần gặp bài tương tự hoặc thay đổi cách hỏi một chút, con vẫn có thể tự tìm cách giải.
Ngay từ đầu, bà mẹ đã xác định rằng nếu con đỗ một trường chất lượng cao thì sẽ theo học ở đó, còn nếu không đỗ, con sẽ học tại trường công lập gần nhà. Và cuối cùng, dù không đỗ trường nào trong số những trường đã đăng ký, con chị lại được vào lớp chọn của trường công lập.Chị cho rằng, nếu không có những đợt ôn luyện đó thì con đã không được vào lớp chọn này. Khi chuyển sang môi trường mới, con cũng nhanh chóng hòa đồng với bạn bè.
Chị nhận ra rằng có lẽ cả hai mẹ con đã trưởng thành hơn sau một năm.
Đỗ hay trượt chỉ là kết quả của một kỳ thi. Nhưng những gì con học được trong suốt hành trình ấy mới là thứ có thể theo con lâu dài.
Bảo Tín
