Gần đây, một giáo sư ở Trung Quốc bất ngờ khiến mạng xã hội náo loạn, phụ huynh tranh cãi ầm ĩ vì quan điểm của mình. Cụ thể, vị giáo sư cho rằng, học sinh trung học mà bố mẹ vẫn phải đưa đón là đang bao bọc con quá mức, khiến con thiếu tính tự lập.
Ngay lập tức, nhiều phụ huynh đã phản bác ý kiến của vị giáo sư. Họ chỉ ra giao thông trước cổng trường lúc tan học cực kỳ hỗn loạn, để con tự về nhà thật sự khiến họ không yên tâm.
Phần lớn các phụ huynh cho rằng, học sinh phải có mặt ở trường trước 7 giờ sáng, nên phải dậy từ hơn 5 giờ, nếu không sẽ lỡ buổi đọc sớm. Nhiều gia đình ở xa, quãng đường mất hơn bốn mươi phút. Nếu để trẻ tự đi xe buýt hoặc đi xe đạp, chắc chắn thời gian ngủ sẽ không đủ. Thêm nữa, xe điện thường chạy ẩu, hàng rong lấn chiếm lòng đường, thỉnh thoảng còn có người lạ bám theo trẻ, năm ngoái đã xảy ra ba vụ, đều vào giờ tan học. Những điều này không phải bịa đặt, hoàn toàn có ghi nhận.
Mười mấy phút đưa đón trên đường lại trở thành khoảng thời gian duy nhất để phụ huynh có thể trò chuyện với con. Thông tin từ giáo viên chủ nhiệm không phải lúc nào cũng liên lạc được; tình hình bài vở của trẻ, quan hệ với bạn bè, cảm xúc thay đổi ra sao, tất cả đều phải tranh thủ hỏi trong lúc đi đường. Với các gia đình có cả bố lẫn mẹ đều đi làm, thời gian ở bên con mỗi ngày chưa đến bốn mươi phút; quãng đường đưa đón trở thành thời gian cố định để ở bên nhau. Không phải họ không muốn con độc lập, mà vì họ gần như không có cơ hội nào khác để giao tiếp với con cho tử tế.
Nhiều phụ huynh cũng chỉ ra: Trường thì không có đội ngũ hỗ trợ an toàn trước cổng, cộng đồng lại thiếu dịch vụ trông giữ, xe buýt không có tuyến chuyên cho học sinh, còn xe đạp công cộng thì giới hạn độ tuổi. Trong hoàn cảnh như vậy, phụ huynh chỉ còn cách tự mình đưa đón. Ở Bắc Kinh có trường thử nghiệm “tuần tự tan học tự do”, nhưng chỉ có 30% phụ huynh đồng ý để con tự về, vì trên đường thiếu thiết bị giám sát và quản lý hiệu quả.
Việc rèn luyện tính tự lập cho trẻ không thể chỉ hô khẩu hiệu; điều cốt lõi là phải có nền tảng an toàn, nếu không tất cả đều chỉ là nói suông.
Theo nhiều phụ huynh, ở Nhật Bản và Hàn Quốc, rất ít phụ huynh phải đưa đón con. Lý do cốt lõi là họ có hệ thống hỗ trợ hoàn chỉnh: Nhật có câu lạc bộ học sinh sau giờ học và đội ngũ bảo vệ cộng đồng, Hàn Quốc có tình nguyện viên luân phiên hộ tống học sinh. Áp lực phụ huynh vì thế nhẹ đi rất nhiều.
"Ở ta cũng đang thí điểm mô hình trạm kết nối nhà–trường–cộng đồng, muốn biến quãng đường đưa đón thành lớp học cho cha mẹ và con, nhưng cách làm này vẫn chưa được triển khai rộng rãi. Nói thẳng ra, phụ huynh Trung Quốc không phải vì lười mà đưa đón con, mà vì dịch vụ công chưa đáp ứng được nhu cầu, họ buộc phải tự gánh vác", một phụ huynh bình luận.
Một phụ huynh khác thậm chí còn mỉa mai: "Mời chuyên gia "vi hành" ra ngoài đường để xem giao thông hiện tại hỗn loạn ra sao? Đừng chỉ nói trên giấy!".
Trước những tranh cãi gay gắt trên mạng xã hội, trang Sina bình luận: Thật ra việc rèn luyện tính độc lập cho trẻ có thể chia theo từng bước. Trong ngắn hạn, có thể để trẻ tự sắp xếp cặp sách, quản lý tiền tiêu vặt, từ từ hình thành thói quen tự chủ. Trung hạn, trường học cần tổ chức tan học theo nhóm để tránh cảnh chen chúc hỗn loạn trước cổng, đồng thời bố trí nhân viên quan sát an toàn để xử lý kịp thời các tình huống phát sinh. Về lâu dài, quy hoạch đô thị phải tính đến việc trẻ em có thể về nhà một cách an toàn, không thể chỉ chú trọng tốc độ lưu thông của xe cộ mà bỏ qua an toàn đi lại của học sinh.
Chuyện này thật sự không thể chỉ trách phụ huynh bảo vệ con quá mức, cũng không thể chỉ nghe chuyên gia nói phải rèn tính tự lập. Cần nhìn thẳng vào thực tế xem thiếu những điều kiện cần thiết nào. Khi an toàn không được đảm bảo, dịch vụ hỗ trợ không theo kịp, phụ huynh dù muốn cũng không dám để con tự đi.
Chỉ khi những vấn đề này được giải quyết, để con đường đến trường và về nhà trở nên an toàn, thông thoáng, phụ huynh mới yên tâm để con tự đi. Tính tự lập của trẻ cũng chỉ có thể được nuôi dưỡng trên nền tảng an toàn.
Nói cho cùng, an toàn của trẻ luôn là ưu tiên hàng đầu; việc rèn luyện sự độc lập phải dựa trên sự bảo đảm về an toàn, đó mới là điều mọi người thực sự quan tâm.
Minh Châu
