Theo trang tin Men’s Health, trên mạng xã hội, một bộ phận nam giới trẻ đang theo đuổi “T-maxxing” hay “testmaxxing”, trào lưu tìm cách tăng testosterone với mục tiêu có cơ thể khỏe mạnh, nhiều cơ bắp và nam tính hơn.
Dominic Matas, 24 tuổi, là một trong những người tạo nội dung về chủ đề này. Với hơn 100.000 người theo dõi, Matas tự giới thiệu là người giúp nam giới đạt “hormone T cao và khỏe mạnh”, đồng thời đưa ra nhiều lời khuyên liên quan đến testosterone, từ chế độ ăn đến phơi nắng.
Nathan Sages, một “huấn luyện viên testosterone” có 377.000 người theo dõi trên Instagram, cũng quảng bá nhiều phương pháp tương tự. Trong một video, anh tuyên bố phơi nắng 15 phút có thể giúp testosterone tăng 200%. Những nội dung như vậy thường đi kèm lời hứa về cơ bắp, năng lượng và ham muốn tình dục.
Ban đầu xuất hiện trong các diễn đàn thể hình và cộng đồng gym, T-maxxing ngày càng phổ biến trên mạng xã hội. Testosterone vì thế không còn chỉ được nhìn nhận như một hormone có vai trò sinh học mà còn trở thành biểu tượng gắn với sức mạnh, cơ bắp và hình ảnh nam tính.
Khi ngoại hình trở thành mục tiêu
Sự quan tâm đến testosterone cũng xuất hiện trong đời sống xã hội Mỹ. Theo bài viết, số đơn thuốc liệu pháp thay thế testosterone (TRT) tại nước này tăng từ dưới 1 triệu vào năm 2000 lên gần 12 triệu vào năm 2025.
Jason Nagata, bác sĩ và phó giáo sư nhi khoa tại Đại học California, San Francisco (Mỹ), cho biết ngày càng có nhiều cậu bé tìm đến bác sĩ và yêu cầu liệu pháp testosterone.
Theo Nagata, tập luyện, ăn uống hợp lý và ngủ đủ là những thay đổi có lợi. Tuy nhiên, việc theo đuổi một lượng testosterone cao có thể trở thành vấn đề khi nam giới trẻ liên tục so sánh mình với những hình mẫu cơ thể trên mạng xã hội. Điều này có thể dẫn đến sự bất mãn với cơ thể, lòng tự trọng thấp và áp lực phải sử dụng những phương pháp cực đoan.
Jacob Kadel là một ví dụ. Năm 2021, khi 17 tuổi, Kadel cao khoảng 1,73 m nhưng chỉ nặng 43 kg. Cậu cho biết mình dậy thì muộn và không hài lòng với cách người khác nhìn nhận mình.
Muốn trở nên cơ bắp và được tôn trọng hơn, Kadel bắt đầu tập luyện, ăn khoảng 3.000 calo mỗi ngày và dành nhiều thời gian cho phòng gym. Khi vào đại học, cậu tiếp xúc với ngày càng nhiều nội dung về testosterone và bắt đầu điều chỉnh việc tập luyện theo mục tiêu tối ưu hormone.
Kadel gọi đây là “lối sống nguyên thủy”, kết hợp tập tạ với chạy nước rút và hít xà. Cậu không sử dụng hormone tổng hợp mà muốn quá trình thay đổi diễn ra tự nhiên.
Sau khoảng hai năm, xét nghiệm cho thấy testosterone của Kadel ở mức 762 ng/dL, trong khoảng 300-1.000 ng/dL được bài viết dẫn là mức bình thường. Kadel chia sẻ: “Nó thực sự mang lại cho tôi cảm giác nhẹ nhõm khi biết rằng mình đang ở mức độ khỏe mạnh”.
Trong khi đó, Avery Fisk lựa chọn một con đường khác.
Ở tuổi 15, Fisk nặng khoảng 102 kg và cảm thấy cô lập. Cậu giảm xuống còn khoảng 57 kg nhưng vẫn không hài lòng với khả năng xây dựng cơ bắp. Trước sinh nhật 18 tuổi, Fisk xét nghiệm testosterone và nhận kết quả 400 ng/dL.
Abraham Morgentaler, bác sĩ tiết niệu tại Trường Y Harvard, cho biết một lần xét nghiệm máu đơn lẻ thường không đủ để chẩn đoán thiếu testosterone. Nồng độ hormone cũng có thể thay đổi đáng kể sau tuổi dậy thì và thường đạt đỉnh vào khoảng tuổi 20.
Fisk vẫn tin rằng mình bị thiếu testosterone. Sau khi dành tới bốn giờ mỗi ngày để tập gym nhưng không đạt kết quả như mong muốn, cậu tìm đến testosterone tổng hợp. Fisk cho biết sau một chu kỳ kéo dài 16 tuần, nồng độ testosterone của mình tăng từ 400 lên 1.500 ng/dL trong khoảng hai tháng.
Cùng với đó, sức mạnh cũng thay đổi nhanh chóng. Trước khi sử dụng testosterone, Fisk đẩy tạ (bench-press) được 135 pound, tương đương khoảng 61 kg. Bốn tháng sau, cậu có thể thực hiện 10 lần với mức tạ 225 pound, khoảng 102kg.
Sau đó, Fisk biến trải nghiệm cá nhân thành công việc kinh doanh. Ở tuổi 20, cậu tự gọi mình là “huấn luyện viên tối ưu hóa hormone”, cung cấp các chu kỳ testosterone dựa trên kết quả xét nghiệm máu cho hơn 100 khách hàng và cho biết thu nhập đạt 60.000 USD (tương đương với gần 1,6 tỷ đồng) mỗi tháng.
Tuy nhiên, việc sử dụng testosterone tổng hợp đi kèm những rủi ro đáng chú ý. Các bác sĩ được bài viết phỏng vấn cho biết testosterone ngoại sinh có thể làm giảm khả năng sinh sản và thậm chí ngừng quá trình sản xuất tinh trùng.
Mohit Khera, giáo sư tiết niệu tại Trường Y Baylor (Mỹ), cho biết việc sử dụng testosterone càng lâu càng ức chế quá trình sản xuất hormone tự nhiên. Theo ông, nam giới trẻ cũng có xu hướng sử dụng liều cao hơn với mục tiêu “tối ưu hóa”, trong khi liều càng cao thì nguy cơ khả năng sản xuất tự nhiên không phục hồi hoàn toàn càng lớn.
Austin Baraki, bác sĩ và huấn luyện viên tại tổ chức kết hợp giữa y học hiện đại, thay đổi lối sống và tập luyện sức mạnh Barbell Medicine (Mỹ), từng gặp những bệnh nhân trẻ sử dụng testosterone và gặp các tác dụng phụ như mụn trứng cá, lo âu gia tăng. Ông cho rằng không nên lấy một kết quả xét nghiệm tại một thời điểm để định nghĩa toàn bộ bản thân một người đàn ông.
Khi hormone trở thành bản sắc
Có thể thấy rằng, Testosterone có vai trò trong sự phát triển cơ và xương, ham muốn tình dục và sản xuất tinh trùng. Theo bài viết, mức dưới 300 ng/dL được xem là thiếu hụt lâm sàng và có thể đi kèm thiếu năng lượng, giảm ham muốn tình dục, thay đổi tâm trạng, mất cơ và tăng mỡ cơ thể.
Tuy nhiên, testosterone cao không đồng nghĩa với sức khỏe tốt hơn.
Giáo sư Khera cho rằng không có cơ sở khoa học để nói một người có testosterone 1.000 ng/dL sẽ “nam tính hơn” người ở mức 600 ng/dL. Không có một ngưỡng testosterone nào có thể dùng để xác định mức độ nam tính của một người.
Dù vậy, hormone này đang ngày càng được gắn với hình ảnh nam tính trên mạng xã hội. Một khảo sát được bài viết dẫn từ Men's Health cho thấy gần một nửa nam giới Mỹ tin rằng nồng độ testosterone là thước đo sự nam tính của họ. Nhiều nam giới Gen Z tiếp nhận thông tin về testosterone từ cộng đồng trực tuyến, bạn bè, podcast và những người có ảnh hưởng thay vì chuyên gia y tế.
Bác sĩ Nagata cho rằng nam thanh niên đặc biệt dễ bị tác động bởi những thông điệp này khi họ đang tìm kiếm bản sắc và cảm giác thuộc về. Nội dung T-maxxing có thể khiến họ tin rằng việc tăng testosterone là con đường để trở nên nam tính và tự tin hơn.
Cơ bắp là biểu tượng rõ nhất của quan niệm này. Tuy nhiên, testosterone không thể thay thế việc tập luyện, dinh dưỡng và phục hồi. Xây dựng cơ bắp vẫn đòi hỏi quá trình tập luyện nhất quán và tăng dần cường độ.
Một số người vì thế tìm đến những phương pháp cực đoan hơn. Kade Martinelli, 27 tuổi, cho biết đã sử dụng testosterone trong 5 năm và tin rằng hormone này giúp anh giảm hơn 70 pound mỡ cơ thể trong khi tăng cơ. Anh cũng cung cấp dịch vụ tư vấn liên quan đến testosterone.
Ở chiều ngược lại, Brandon Bohonko, 26 tuổi, lựa chọn các biện pháp tự nhiên. Anh cho biết đã nâng testosterone từ khoảng 600 lên trên 1.000 ng/dL bằng cách ngủ đủ, ăn thực phẩm tự nhiên giàu protein và tập tạ thường xuyên.
Bohonko đồng thời thực hiện nhiều thay đổi khác trong sinh hoạt, dù thừa nhận: “Tôi không biết tất cả những điều này giúp ích được bao nhiêu.”
Với một số người, việc theo đuổi hình thể có thể đi xa hơn. Bác sĩ Nagata cảnh báo nguy cơ xuất hiện chứng mặc cảm cơ bắp, khi một người luôn cho rằng mình chưa đủ cơ bắp dù thực tế đã có vóc dáng phát triển. Họ có thể tập luyện quá mức, tiếp tục tập khi bị chấn thương, áp dụng chế độ ăn nghiêm ngặt hoặc hy sinh các mối quan hệ, việc học và công việc.
Bác sĩ Nagata nói: “Testosterone không phải là một con số cố định”. Nồng độ hormone thay đổi trong ngày và chịu ảnh hưởng của giấc ngủ, căng thẳng và lượng thức ăn. Theo ông, việc coi testosterone thấp là một thất bại cá nhân hoặc dấu hiệu mất đi tính nam có thể kéo theo những hệ quả về tâm lý.
Kadel cho biết hành trình thay đổi ngoại hình giúp cậu tự tin hơn, chủ động hẹn hò và cảm thấy được những người đàn ông khác tôn trọng. Tuy nhiên, cậu cũng nhận ra mình chịu ảnh hưởng từ những tiêu chuẩn nam tính trên mạng xã hội.
Anh chia sẻ rằng: “Có áp lực xã hội, giống như những người trên mạng xã hội bảo phải cực kỳ mạnh mẽ, siêu nam tính”.
Sau khi tốt nghiệp ngành kinh doanh và truyền thông, Kadel dự định trở thành huấn luyện viên thể hình trực tuyến và YouTuber. Cậu cũng bắt đầu đăng những nội dung về T-maxxing, tức chính loại nội dung từng góp phần tạo nên áp lực mà cậu trải qua.
Như vậy, câu chuyện về T-maxxing cho thấy testosterone đang được một bộ phận nam giới trẻ nhìn nhận không chỉ như một hormone mà còn như một thước đo ngoại hình, sức mạnh và nam tính.
Trong khi đó, các chuyên gia lại cho rằng một con số testosterone không thể định nghĩa một người đàn ông, càng không thể thay thế những yếu tố cơ bản của sức khỏe và quá trình rèn luyện.
* Nguồn: Men’s Health
Vũ Hoàng
