Theo ảnh vệ tinh khí tượng lúc 12h ngày 24/8 do Cơ quan Khí tượng Nhật Bản (JMA) công bố, khu vực Tây Bắc Thái Bình Dương hiện cùng lúc có 4 cơn bão, gồm bão số bão Saudel, bão Narra (bão số 4 tại Việt Nam), bão Gaenari và bão Atsani.
Năm nay các cơn bão liên tục hình thành với tần suất cao. Theo chuyên gia khí tượng Nhật Bản, nguyên nhân liên quan đến nhiệt độ mặt biển cao và hoạt động mạnh, lặp lại của gió mùa châu Á.
Gió mùa tạo điều kiện “sản xuất hàng loạt” bão
Bão hình thành khi các đám mây dông phát triển, tổ chức thành hệ thống xoáy và tiếp tục mạnh lên. Tuy nhiên, quá trình này không diễn ra một cách ngẫu nhiên.
Tại vùng biển nhiệt đới ấm, các đám mây dông xuất hiện quanh năm. Để những đám mây này tập hợp thành một hệ thống xoáy và phát triển thành bão, cần có những hiện tượng đóng vai trò như “tác nhân kích hoạt”.
Các “tác nhân” này giúp nhóm mây dông hình thành hoàn lưu xoáy ngược chiều kim đồng hồ. Có nhiều loại tác nhân khác nhau, nhưng phần lớn có liên quan đến gió mùa. Gió mùa được đề cập ở đây là gió mùa châu Á vào mùa hè. Khi hoạt động mạnh, hệ thống này đưa luồng gió từ Đông Nam Á về phía Thái Bình Dương.
Năm nay, nhiệt độ nước biển vẫn ở mức cao, trong khi gió mùa liên tục có những giai đoạn hoạt động mạnh. Sự kết hợp này tạo môi trường thuận lợi cho các cơn bão liên tiếp hình thành.
4 cơn bão cùng lúc có hiếm?
Theo chuyên gia khí tượng, lần gần nhất hiện tượng 4 cơn bão cùng tồn tại xảy ra vào năm 2024. Trước đó là năm 2017 và 1994.
Dù xuất hiện không đều, hiện tượng này nhìn chung có thể xảy ra khoảng vài năm đến 10 năm một lần.
Đáng chú ý, năm 1994 ghi nhận tổng cộng 36 cơn bão, cao thứ hai trong lịch sử thống kê. Riêng hiện tượng 4 cơn bão cùng tồn tại cũng xảy ra tới 2 lần trong năm này.
Điều đó cho thấy khi các điều kiện khí tượng trở nên thuận lợi cho bão hình thành, các hệ thống nhiệt đới có xu hướng xuất hiện liên tiếp trong thời gian ngắn.
Trong năm 2026, từ tháng 1 đến tháng 8, số bão hình thành mỗi tháng đều cao hơn mức trung bình nhiều năm.
Tính đến cuối tháng 8, tốc độ hình thành bão đang đứng thứ ba trong lịch sử thống kê, đồng hạng với một số năm khác. Với đà này, số bão trong năm 2026 có khả năng sớm vượt mức trung bình hàng năm là 25,1 cơn.
Diễn biến của 4 cơn bão
Theo dự báo, bão Narra sẽ không tiến gần Nhật Bản và không gây ảnh hưởng trực tiếp đến nước này. Cơn bão này có khả năng gây ảnh hưởng kéo dài đến Hải Nam, Quảng Đông và Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây (Trung Quốc).
Trong khi đó, bão Gaenari đã hoạt động quanh khu vực phía nam Nhật Bản từ tuần trước, gây mưa, đặc biệt tại quần đảo Sakishima thuộc Okinawa. Cơn bão này được dự báo sẽ dần rời xa khu vực.
Đáng chú ý nhất là bão Saudel, hiện đang duy trì cường độ rất mạnh và có khả năng gây ảnh hưởng lớn đến Okinawa (Nhật Bản). Ngày 25/8, bão được dự báo tiến gần khu vực quần đảo Daito. Từ chiều 25 đến ngày 26/8, bão có thể áp sát khu vực Okinawa và Amami. Riêng khu vực Okinawa có khả năng tiếp tục chịu ảnh hưởng kéo dài đến ngày 27/8.
Đối với bão Atsani, hệ thống này được dự báo không phát triển thêm và sẽ suy yếu trở lại thành áp thấp nhiệt đới trong ngày 25/8. Tuy nhiên, do Atsani ở quá gần Saudel, việc dự báo hướng di chuyển sau đó trở nên khó khăn và độ bất định cao.
Ngay cả sau khi suy yếu thành áp thấp nhiệt đới, hệ thống này vẫn có khả năng đưa không khí ấm và ẩm vào khu vực Nhật Bản, qua đó ảnh hưởng đến thời tiết.
Nguồn: Yahoo Japan
Phạm Trang
