Cá nước ngọt ăn sống
Ở cá nước ngọt, nguy cơ tồn dư kim loại nặng, tồn dư hàm lượng kháng sinh trong thức ăn chăn nuôi là hoàn toàn có thể xảy ra. Việc không chế biến chín kỹ các loại cá nước ngọt có thể khiến người ăn nhiễm sán lá gan nhỏ (clonorchiasis), ký sinh trùng, vi khuẩn… gây ra tình trạng ngộ độc thực phẩm, tiêu chảy cấp, chứng rối loạn tiêu hoá, thậm chí xơ gan cổ chướng. Khi nhiễm sán lá gan, ống mật trong cơ thể dễ bị viêm, người bệnh không được chữa trị kịp thời còn dễ dẫn đến ung thư đường mật.
Theo khuyến nghị của USDA, cần nấu cá chín tới ở nhiệt độ tối thiểu 63 độ nhằm tiêu diệt hoàn toàn các loại vi khuẩn gây bệnh như salmonella hay listeria, đảm bảo cá được cấp đông đúng cách để diệt ký sinh trùng.
Cá được xử lý bằng formaldehyde
Formaldehyde là hợp chất cực độc có thể gây viêm dạ dày, ung thư,cấm sử dụng trong chế biến thực phẩm nhưng lại được một số người bán dùng để bảo quản và xử lý cá. Người mua lưu ý khi ấn nhẹ vào cá mà thấy mềm mại thì có khả năng cá không chứa formaldehyde. Bên cạnh đó nên chọn cá hãy còn mùi đặc trưng của cá, tránh mua loại thịt cá xỉn đục là cá đã bị ươn hoặc cá tẩm chất bảo quản có màu tươi sáng bất thường.
Cá hun khói và cá ướp muối
Theo Viện Nghiên cứu Ung thư Hoa Kỳ, cá hun khói và cá ướp muối được khuyến cáo nên tiêu thụ hạn chế, ăn với khẩu phần nhỏ do nguy cơ ung thư. Quá trình hun khói có thể khiến một số loại hóa chất hình thành trong cá có liên quan đến ung thư như hydrocarbon thơm đa vòng (PAH), nitrosamines…
Bên cạnh đó, các chất gây ô nhiễm môi trường như cadmium, asen và chì cũng có thể được tìm thấy trong cá hun khói. Cadmium và asen được phân loại là chất gây ung thư cho con người, còn chì được liệt kê là chất có khả năng gây ung thư. Trong cá hun khói và các loại cá chế biến sẵn đều chứa chất phụ gia, tiêu thụ trong thời gian dài sẽ gây hại cho sức khỏe.
Bên cạnh đó do hàm lượng natri cao, việc thường xuyên tiêu thụ cá hun khói, cá ướp muối có thể làm tăng huyết áp, tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch. Ăn 2 loại cá này thường xuyên còn được chứng minh dễ gây tổn thương gan, thận, nguy cơ mắc ung thư đường tiêu hóa cao gấp nhiều lần.
Lưu ý khi ăn cá
Các chuyên gia khuyến cáo mọi người nên ưu tiên các loại cá nhỏ vì chúng được chứng minh ít tích tụ kim loại nặng như thuỷ ngân hơn so với các loại cá lớn, giảm rủi ro bệnh tim mạch.
Chọn cá có màu sắc tự nhiên, thịt chắc, không nhũn hoặc nhớt, tránh cá có mùi tanh mạnh hoặc mùi amoniac. Tránh mua cá trong túi rách, túi bị rò rỉ hoặc hộp bị hỏng vì dễ bị nhiễm khuẩn từ không khí.
Trong quá trình chế biến cá, cần đảm bảo sử dụng thớt, dao riêng cho cá, giữ xa rau củ và thực phẩm khác và không để cá sống tiếp xúc với thực phẩm đã nấu chín. Nấu chín cá là cách chế biến an toàn, đảm bảo dinh dưỡng với người thường xuyên ăn loại thực phẩm này. Để tận dụng lợi ích về tim mạch, mỗi người nên ăn cá béo như cá hồi, cá ngừ, cá mòi, cá trích… từ 1-2 lần/ tuần nhưng hạn chế chiên ngập dầu hoặc nướng than để tránh tăng calo, làm mất đi chất dinh dưỡng.
Kim Linh (Theo Healthline)
