Những người thành công trong môi trường công sở không chỉ giỏi chuyên môn mà còn khéo léo trong lời ăn tiếng nói. Ngược lại, những người có trí tuệ cảm xúc (EQ) thấp lại hay vô tình gây tổn thương, làm mất lòng tin của đồng nghiệp và cấp trên chỉ vì vài câu nói tưởng chừng vô hại.
Nhà văn - nhà giáo dục Trung Quốc Nam Hoài Cẩn từng nhấn mạnh: “Ngôn ngữ là then chốt của người quân tử.” Điều này cho thấy lời nói có sức nặng lớn đến mức nào trong đời sống và đặc biệt là nơi công sở.
1. “Tôi không làm được, tôi không có kinh nghiệm”
Câu nói này xuất phát từ sự tự ti, một tâm lý rất dễ khiến con người bỏ lỡ cơ hội. Trong tâm lý học, có khái niệm “lời tiên tri tự ứng nghiệm”: nếu bạn tin rằng mình không thể, bạn sẽ thật sự thất bại ngay từ suy nghĩ đầu tiên. Khi được giao nhiệm vụ mới, nhiều người EQ thấp lập tức tìm cách từ chối vì cho rằng bản thân thiếu kinh nghiệm. Kết quả là cơ hội lập tức rơi vào tay người khác.
Ngược lại, người EQ cao hiểu rằng thử thách là bước đệm để trưởng thành. Họ không phủ nhận khó khăn, nhưng vẫn giữ thái độ tích cực: “Tôi chưa có nhiều kinh nghiệm, nhưng tôi sẽ cố gắng thử”. Chính tinh thần chủ động này giúp họ được cấp trên tin tưởng và trao cơ hội phát triển lâu dài.
2. “Đây không phải lỗi của tôi”
Khi xảy ra sự cố, người EQ thấp thường nhanh chóng đổ lỗi cho ngoại cảnh: do hệ thống trục trặc, do khách hàng trình bày không rõ, hay do cấp trên thay đổi yêu cầu quá gấp. Những lời biện minh này tạo cảm giác rằng họ thiếu tinh thần trách nhiệm và không sẵn sàng gánh vác phần việc của mình.
Ngược lại, người có trí tuệ cảm xúc cao luôn chủ động nhận trách nhiệm trong phạm vi của mình. Nếu phát hiện sai sót trong báo cáo, họ có thể nói: “Tôi kiểm tra chưa kỹ, tôi sẽ sửa ngay.” Chính sự thẳng thắn này giúp họ ghi điểm với lãnh đạo và xây dựng hình ảnh người làm việc đáng tin cậy. Trong công sở, dám chịu trách nhiệm luôn là phẩm chất quý giá hơn mọi lời giải thích.
3. “Chỉ nói với mình anh/chị thôi nhé”
Đây là câu nói dễ khiến người khác dè chừng nhất nơi công sở. Nó thường đi kèm với những câu chuyện thị phi, những thông tin chưa được kiểm chứng hoặc những chuyện riêng tư của đồng nghiệp. Vì vậy, người hay mở đầu câu chuyện bằng cách này thường bị gắn mác thích soi mói, không biết giữ miệng và thiếu chữ tín.
Có một câu nói trong văn hóa Trung Quốc: “Người nói chuyện thị phi chính là người thị phi.” Khi một người thường xuyên lan truyền chuyện của người khác, mọi người xung quanh sẽ mất niềm tin vào họ. Dần dần, họ bị loại khỏi những cuộc trò chuyện quan trọng, thậm chí bị tránh mặt khi làm việc nhóm. Trong môi trường công sở, uy tín là tài sản quý giá; đánh mất uy tín đồng nghĩa với việc tự đóng lại cánh cửa thăng tiến của chính mình.
4. “Tôi làm vậy chỉ muốn tốt cho bạn”
Đây là câu nói nghe có vẻ đầy thiện ý nhưng lại thường khiến người khác cảm thấy bị áp lực, thậm chí bị can thiệp quá sâu vào quyết định cá nhân. Người EQ thấp thường dùng câu này như một cách để áp đặt quan điểm của mình, mong người khác làm theo ý mình mà không thực sự quan tâm đến cảm xúc hoặc mong muốn của đối phương.
Người EQ cao thì khác: họ chỉ đưa lời khuyên khi được đề nghị, và luôn tôn trọng quyền lựa chọn của người khác. Nhà văn Lưu Đồng từng viết: “Tôi tôn trọng sự lựa chọn của bạn, dù đúng hay sai.” Sự tôn trọng ấy mới là bản chất của lòng tốt thật sự, và cũng là chìa khóa để duy trì các mối quan hệ lành mạnh nơi làm việc.
5. “Anh/chị biết gì mà nói”
Kiêu ngạo là rào cản lớn đối với sự phát triển của mỗi người. Trong tập thể, một người thường xuyên coi thường ý kiến của người khác sẽ nhanh chóng bị cô lập. Câu nói “Anh/chị biết gì mà nói” không chỉ thể hiện thái độ thiếu tôn trọng, mà còn đánh mất cơ hội học hỏi từ đồng nghiệp.
Tục ngữ có câu: “Sông sâu tĩnh lặng, lúa chín cúi đầu.” Người EQ cao luôn giữ thái độ khiêm nhường. Thay vì bác bỏ, họ chọn cách tiếp nhận nhẹ nhàng: “Tôi chưa rõ lắm, anh/chị có thể giải thích thêm được không?” Cách phản hồi này vừa thể hiện sự tôn trọng, vừa giúp họ mở rộng góc nhìn và tạo dựng quan hệ tốt trong công việc. Đó là lý do những người EQ cao thường được cả đồng nghiệp lẫn cấp trên đánh giá cao.
(Theo Sohu)
Nguyên An
