Trong mắt nhiều người Việt, mật ong gần như là "thần dược" tự nhiên. Người đau họng dùng mật ong, người muốn đẹp da uống mật ong, có người còn thay đường hoàn toàn bằng mật ong vì tin rằng đây là lựa chọn lành mạnh hơn. Thực tế, mật ong đúng là chứa nhiều thành phần có lợi cho cơ thể nhưng không phải dùng thế nào cũng tốt.
Những lợi ích của mật ong chỉ thực sự phát huy khi dùng đúng cách và đúng lượng. Ngược lại, nếu sử dụng sai, mật ong không những mất tác dụng mà còn có thể gây ảnh hưởng tới đường huyết, cân nặng, tiêu hóa và sức khỏe tổng thể. Đặc biệt là nếu bạn phạm phải 5 điều vấm kỵ dưới đây:
1. Pha mật ong quá đặc vì nghĩ "càng đậm càng bổ"
Đây là thói quen rất phổ biến. Nhiều người khi pha nước mật ong thường cho rất nhiều mật ong vào cốc vì nghĩ uống càng đậm thì càng tốt cho sức khỏe. Có người còn uống mật ong gần như nguyên chất mỗi ngày. Nhưng điều cần nhớ là phần lớn mật ong vẫn là đường. Nếu pha quá đặc hoặc dùng lượng lớn thường xuyên, cơ thể sẽ hấp thụ một lượng lớn glucose và fructose trong thời gian ngắn. Điều này khiến đường huyết tăng nhanh, kích thích cơ thể tiết insulin mạnh hơn.
Về lâu dài, việc nạp quá nhiều đường từ mật ong có thể góp phần làm tăng cân, tích mỡ nội tạng và tăng nguy cơ gan nhiễm mỡ. Đặc biệt với người ít vận động hoặc đã có nguy cơ rối loạn đường huyết, việc uống nước mật ong quá đặc hoàn toàn không phải thói quen lành mạnh như nhiều người lầm tưởng.
Các chuyên gia dinh dưỡng thường khuyến cáo người trưởng thành không nên dùng quá khoảng 25g mật ong mỗi ngày.
2. Pha mật ong với nước quá nóng
Không ít người có thói quen pha mật ong bằng nước vừa đun sôi vì nghĩ như vậy sẽ thơm hơn và "ấm bụng" hơn. Thực tế, đây lại là cách dùng làm giảm giá trị của mật ong. Mật ong chứa một số enzyme và hợp chất sinh học nhạy cảm với nhiệt độ cao. Khi gặp nước quá nóng, đặc biệt là nước sôi, nhiều thành phần có lợi có thể bị phá hủy đáng kể.
Ngoài ra, nhiệt độ quá cao còn làm thay đổi mùi vị tự nhiên của mật ong. Nhiệt độ được xem là phù hợp nhất để pha mật ong thường khoảng 40 đến 60 độ C. Đây là mức nhiệt đủ để hòa tan mà vẫn hạn chế làm mất các hoạt chất tự nhiên. Dù vậy, cũng cần hiểu rằng pha đúng nhiệt độ không có nghĩa mật ong sẽ trở thành "nước thần" chữa bệnh như nhiều quảng cáo thổi phồng.
3. Cho trẻ dưới 1 tuổi dùng mật ong
Đây là điều cấm kỵ đã được cảnh báo rất nhiều năm nhưng vẫn còn không ít gia đình chủ quan. Nhiều người lớn tuổi có thói quen chấm mật ong cho trẻ sơ sinh để trị ho, giảm nấc hoặc giúp bé khỏe hơn. Nhưng với trẻ dưới 1 tuổi, việc này có thể tiềm ẩn nguy cơ nghiêm trọng.
Trong quá trình sản xuất và bảo quản, mật ong có thể chứa bào tử vi khuẩn Clostridium botulinum. Người lớn thường không bị ảnh hưởng vì hệ tiêu hóa đủ khả năng xử lý. Nhưng ở trẻ dưới 12 tháng tuổi, hệ tiêu hóa còn non yếu nên vi khuẩn có cơ hội phát triển và sinh độc tố.
Trẻ có thể xuất hiện táo bón, bú yếu, quấy khóc, yếu cơ, khó thở. Trường hợp nặng thậm chí có thể đe dọa tính mạng. Đây cũng là lý do các tổ chức y tế trên thế giới đều khuyến cáo tuyệt đối không cho trẻ dưới 1 tuổi dùng mật ong dưới bất kỳ hình thức nào.
4. Dùng mật ong chung với những thực phẩm hoặc bài thuốc truyền miệng thiếu cơ sở
Đây là kiểu sai lầm rất phổ biến ngày nay. khi nhiều người truyền tai nhau đủ kiểu kết hợp như mật ong pha với thứ này để "thải độc", ngâm với thứ kia để "đánh tan mỡ máu" hay uống cùng nguyên liệu nọ để trị bách bệnh. Vấn đề là không phải công thức nào lan truyền trên mạng hay truyền miệng dân gian cũng có cơ sở khoa học.
Ví dụ, một số người có thói quen dùng mật ong cùng các loại thảo dược, thuốc hoặc thực phẩm chức năng mà không hiểu rõ tương tác. Trong khi đó, mật ong vốn chứa lượng đường cao và có thể ảnh hưởng tới tốc độ hấp thu của một số hoạt chất. Ngoài ra, nhiều công thức pha trộn quá nhiều nguyên liệu cùng lúc cũng khiến cơ thể nạp lượng đường lớn hơn tưởng tượng.
Điều quan trọng nhất là đừng biến mật ong thành "nguyên liệu thần kỳ" để kết hợp vô tội vạ chỉ vì nghe truyền miệng. Có thể phí hoài nguyên liệu quý mà còn thành "thuốc độc".
5. Mắc một số bệnh nhưng vẫn dùng mật ong vô tư
Nhiều người nghĩ mật ong là thực phẩm tự nhiên nên ai dùng cũng tốt. Thực tế không phải vậy.
Với những người có đường huyết không ổn định hoặc mắc tiểu đường, mật ong vẫn có thể khiến đường huyết tăng nhanh vì chứa lượng lớn glucose và fructose dễ hấp thu. Ngoài ra, người thừa cân, béo phì hoặc gan nhiễm mỡ cũng cần cẩn trọng nếu dùng mật ong thường xuyên với lượng lớn. Một số người có hệ tiêu hóa nhạy cảm hoặc hấp thụ fructose kém cũng dễ bị đầy bụng, tiêu chảy khi dùng quá nhiều mật ong.
Vì vậ, quan trọng là phải hiểu cơ thể mình trước khi xem mật ong như thực phẩm dưỡng sinh hằng ngày. Nếu đang dùng thuốc điều trị hay có bệnh lý, hãy hỏi ý kiến của bác sĩ.
Nguồn và ảnh: Aboluowang, TTVC, Sohu
Chiến My
