Theo cảnh báo của bác sĩ chuyên khoa thận Hung Yung-hsiang (Đài Loan, Trung Quốc), không ít loại thực phẩm quen thuộc có thể sinh độc tố nguy hiểm nếu ăn sai cách, thậm chí dẫn tới ngộ độc cấp tính, tổn thương thần kinh và suy thận.
Chia sẻ trên trang cá nhân, bác sĩ Hung cho biết đã từng tiếp nhận nhiều trường hợp nhập viện không phải vì đồ ăn nhanh hay thực phẩm chế biến sẵn, mà do các món ăn “tự nhiên” được sử dụng không đúng cách.
Một trong những trường hợp điển hình là nam nhân viên văn phòng khoảng 40 tuổi. Sau khi phát hiện túi khoai tây đã mọc mầm trong bếp, người này cắt bỏ phần mầm rồi đem chiên ăn. Chỉ khoảng hai giờ sau, anh xuất hiện hàng loạt triệu chứng như buồn nôn, tê lưỡi, đau bụng dữ dội, tiêu chảy, chóng mặt và vã mồ hôi lạnh. Khi nhập viện cấp cứu, bệnh nhân đã rơi vào trạng thái lú lẫn. Bệnh nhân sau đó được chẩn đoán ngộ độc solanine - loại độc tố tự nhiên sinh ra khi khoai tây mọc mầm.
Qua ca bệnh trên, bác sĩ Hung chỉ ra 5 loại thực phẩm có thể chuyển hóa độc tố gây ngộ độc, suy thận mà mọi người cần cảnh giác, đó là:
Khoai tây mọc mầm
Theo bác sĩ Hung, khi khoai tây nảy mầm, độc tố solanine không chỉ tập trung ở phần mầm mà có thể lan ra toàn bộ củ. Đáng chú ý, nhiệt độ nấu ăn thông thường không thể phá hủy hoàn toàn chất này.
Nếu ăn phải với lượng lớn, solanine có thể gây kích ứng đường tiêu hóa, ảnh hưởng hệ thần kinh, dẫn tới nôn mửa, tiêu chảy, lú lẫn, thậm chí nguy hiểm hơn ở trẻ nhỏ và người cao tuổi.
Các chuyên gia khuyến cáo nên bỏ toàn bộ củ khoai đã mọc mầm hoặc chuyển màu xanh, thay vì chỉ cắt bỏ phần mầm rồi tiếp tục sử dụng.
Các loại đậu chưa nấu chín kỹ
Ngoài khoai tây, bác sĩ Hung cũng cảnh báo các loại đậu như đậu đỏ, đậu thận, đậu xanh nếu chưa được nấu chín kỹ có thể chứa phytohemagglutinin - một loại độc tố thực vật gây ngộ độc tiêu hóa.
Bác sĩ đã từng điều trị cho một nữ bệnh nhân bị đau bụng dữ dội, nôn ói liên tục sau khi ăn đậu chưa chín. Khi nhập viện, người này đã mất nước nghiêm trọng, tụt huyết áp và suy giảm chức năng thận.
Độc tố trong đậu chỉ bị phá hủy khi được đun ở nhiệt độ đủ cao trong thời gian thích hợp. Vì vậy, các loại đậu cần được nấu chín hoàn toàn trước khi sử dụng.
Sắn và măng chế biến sai cách
Sắn là thực phẩm phổ biến tại nhiều quốc gia nhưng lại tiềm ẩn nguy cơ nếu sơ chế không đúng. Theo bác sĩ Hung, sắn chứa các hợp chất có thể chuyển hóa thành hydrogen cyanide – chất cực độc đối với cơ thể.
Trên thế giới từng ghi nhận nhiều vụ ngộ độc tập thể liên quan đến sắn chưa được xử lý kỹ, gây tổn thương thần kinh và tử vong.
Tương tự, măng tươi chưa nấu chín cũng có thể gây buồn nôn, chóng mặt và khó chịu sau khi ăn.
Để giảm độc tố, chuyên gia khuyến cáo sắn và măng cần được ngâm kỹ, thái mỏng, luộc hoặc nấu chín hoàn toàn. Khi đun nấu, nên mở nắp để độc chất bay hơi theo hơi nước.
Một số loại hạt có thể giải phóng cyanide
Nhiều loại hạt như hạnh nhân đắng, hạt đào, hạt mận hay hạt táo chứa amygdalin - hợp chất có thể giải phóng cyanide sau khi vào cơ thể.
Nếu tiêu thụ quá nhiều, người ăn có thể gặp các triệu chứng như đau đầu, khó thở, co giật, thậm chí suy hô hấp.
Trẻ nhỏ có thói quen nhai hạt trái cây được xem là nhóm có nguy cơ cao hơn do cơ thể nhạy cảm với độc tố.
Theo các chuyên gia, nhiều thực phẩm tự nhiên chứa sẵn các hợp chất bảo vệ thực vật hoặc chống côn trùng. Nếu không được chế biến đúng cách, những chất này có thể trở thành độc tố gây hại cho gan, thận và hệ thần kinh.
Vì vậy, người dân không nên chủ quan với các thực phẩm quen thuộc. Việc lựa chọn nguyên liệu tươi, sơ chế đúng cách và nấu chín kỹ vẫn là nguyên tắc quan trọng để phòng tránh ngộ độc thực phẩm và bảo vệ sức khỏe.
Theo Chinapress
Minh Khang
