Việc thanh tra nhằm xác minh xem 5 công ty này có vi phạm quy định về cấp chứng nhận chất lượng cho xe được sản xuất ra hay không.
Tổng cộng, có tới 38 mẫu xe được cho là có liên quan vụ việc. Trong đó, Honda bị ảnh hưởng nhiều nhất với 22 mẫu, tuy nhiên hầu hết các mẫu xe này đều không còn được sản xuất.
Về phía Toyota, họ thừa nhận có 7 mẫu xe được cấp chứng nhận chất lượng không đúng theo quy định quốc gia với 1,7 triệu xe được sản xuất trong khoảng thời gian từ 2014 đến 2024 bị ảnh hưởng.
Với phần Mazda, các mẫu xe bị ảnh hưởng bao gồm MX-5 RF và Mazda2 với phần mềm điều khiển động cơ đã bị can thiệp trong cuộc thử nghiệm chính thức. Công ty cũng đã thử nghiệm các mẫu Atenza/Mazda6 và Axela (đã ngừng sản xuất) không đúng theo tiêu chuẩn quốc gia.
Riêng Suzuki chỉ có một mẫu xe duy nhất bị ảnh hưởng bởi bê bối này là Alto được sản xuất trong thời gian từ năm 2014 đến 2017.
Được đặc biệt quan tâm từ nhiều thị trường xe máy trọng điểm, Yamaha thừa nhận đã thực hiện kiểm tra tiếng ồn cho mẫu xe phân khối lớn YZF-R1 trong điều kiện không phù hợp và công suất sai lệch.
Bộ Đất đai, Cơ sở hạ tầng, Giao thông và Du lịch Nhật Bản kết luận rằng 6 trường hợp của Toyota đã cấp giấy chứng nhận chất lượng xe không đúng quy định của công ty này có thể không chỉ vi phạm tiêu chuẩn trong nước, mà cả các quy định về phương tiện giao thông của Liên hợp quốc (LHQ). Kết luận này nhiều khả năng dẫn tới việc Toyota sẽ bị cấm sản xuất các mẫu xe liên quan tới bê bối gian lận này tại châu Âu và nhiều nơi khác.
Theo Bộ Đất đai, Cơ sở hạ tầng, Giao thông và Du lịch Nhật Bản, vì nước này áp dụng các quy định về phương tiện giao thông của LHQ, nên bất kỳ hãng xe nào có chứng nhận sản phẩm ở Nhật cũng tự động được cấp chứng nhận ở 61 nước và khu vực cùng áp dụng quy định của LHQ, trong đó có Anh, Đức, Pháp, Italy, và Hàn Quốc, mà không cần tiến hành thử nghiệm thêm ở từng nước.
Dù Toyota khẳng định rằng hãng thực hiện một số thử nghiệm còn khắt khe hơn quy định quốc gia, nhưng Bộ Giao thông Nhật cho rằng không hẳn là như vậy.
Với các bài kiểm tra khả năng bảo vệ người đi bộ, trong cuộc họp báo hôm 3/6, Toyota cho biết, công ty đã sử dụng dữ liệu thử nghiệm của hãng, trong đó góc va chạm là 65 độ thay vì chỉ 50 độ như trong quy chuẩn quốc gia. Dù công ty đã xin lỗi và nói rằng lẽ ra nên thử nghiệm thêm với góc va chạm 50 độ, nhưng khẳng định rằng góc va chạm 65 độ khắc nghiệt hơn.
Tuy nhiên, theo một số nguồn thạo tin chính phủ, mức độ khắc nghiệt của một bài thử nghiệm an toàn phụ thuộc vào nhiều yếu tố, như hình dáng nắp ca-pô xe; chỉ sự khác nhau của góc va chạm không phải là yếu tố có tính quyết định.
Toyota cũng khẳng định rằng các thử nghiệm khác được thực hiện trong điều kiện khắc nghiệt hơn so với quy định. Tuy nhiên, theo cơ quan quản lý, không thể nói rằng điều đó đúng với tất cả các trường hợp.
Thay vào đó, nhiều khả năng châu Âu và các khu vực thị trường khác sẽ coi việc làm của Toyota là vi phạm quy định.
Mới đây nhất, Toyota cũng vừa phải đưa ra quyết định gia hạn lệnh ngừng sản xuất 3 mẫu xe trong vụ bê bối gian lận kết quả an toàn xe, trong đó có Yaris Cross tại các nhà máy ở tỉnh Miyagi và Iwate. Thời gian gia hạn ngừng sản xuất cho đến ít nhất 31/7.
Nguyên Đỗ (tổng hợp)
