Như đã đưa tin trước đó, mới đây Cơ quan Cảnh sát điều tra đã khởi tố 8 bị can trong đường dây giết mổ, tiêu thụ 300 tấn lợn mắc dịch tả lợn châu Phi, xảy ra tại Hà Nội và một số địa phương liên quan.
Đặc biệt, các đối tượng khai nhận đã "tuồn" số lợn bệnh này vào các trường học trên địa bàn thành phố, khiến phụ huynh vô cùng lo lắng cho sức khỏe con em mình.
Bài viết dưới đây theo sự tham vấn từ ThS.BS Trần Minh Dũng, BVĐK Medlatec sẽ giúp bạn giải đáp thắc mắc “lợn bị dịch tả châu Phi có ăn được không” và lỡ ăn thịt lợn nhiễm dịch có sao không cùng với một số lưu ý quan trọng giúp bạn bảo vệ sức khỏe cho cả gia đình.
Dịch tả lợn châu Phi có lây sang người không?
Trước khi giải đáp thắc mắc “lợn bị dịch tả châu Phi có ăn được không”, bài viết sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về căn bệnh này và nguy cơ lây nhiễm sang người của Dịch tả lợn châu Phi.
Đây là căn bệnh truyền nhiễm nguy hiểm ở lợn và nguyên nhân là do virus African Swine Fever Virus (ASFV) gây ra. Lợn nhà hay lợn rừng đều có nguy cơ mắc phải căn bệnh này. Khả năng lây lan của bệnh rất nhanh chóng. Khi đã nhiễm phải virus, lợn có nguy cơ chết gần như 100%. Con đường lây bệnh chủ yếu là tiếp xúc với máu cũng như dịch tiết của lợn bị nhiễm bệnh. Dịch tả lợn châu Phi xuất hiện lần đầu tiên ở châu Phi và tính đến nay đã có thêm nhiều ổ dịch xuất hiện ở châu Âu, châu Mỹ và châu Á.
Dịch tả lợn châu Phi chỉ lây nhiễm từ lợn bệnh sang lợn khỏe và không có nguy cơ lây lan từ lợn sang người. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là chúng ta có thể chủ quan với dịch tả. Con người không có nguy cơ bị lây bệnh trực tiếp nhưng có thể trở thành tác nhân phát tán virus gây dịch tả châu Phi trong trường hợp tiếp xúc với các nguồn nhiễm bệnh chẳng hạn như chuồng trại, phương tiện vận chuyển hoặc cũng có thể là thực phẩm chế biến từ lợn nhiễm bệnh.
Lợn bị dịch tả châu Phi có ăn được không?
Một vấn đề cũng rất quan trọng khiến nhiều người tiêu dùng lo lắng đó là nếu mua phải thịt lợn bệnh hoặc lợn chết không rõ nguồn gốc có sao không, “lợn bị dịch tả châu Phi có ăn được không”.
Với thắc mắc “lợn bị dịch tả châu Phi có ăn được không”, câu trả lời là “không”. Mặc dù virus ASF không lây sang người và nếu được nấu chín kỹ thì không gây bệnh trực tiếp cho con người, nhưng thịt từ lợn mắc ASF tuyệt đối không được giết mổ, lưu thông hay sử dụng làm thực phẩm.
Cơ quan Thú y Việt Nam, WHO và Tổ chức Thú y Thế giới (WOAH/OIE) đều quy định toàn bộ lợn mắc bệnh hoặc nghi mắc ASF phải được tiêu hủy bắt buộc để ngăn chặn dịch lây lan.
ASFV có khả năng tồn tại rất lâu trong thịt và các sản phẩm chế biến từ lợn (hàng tuần đến nhiều tháng). Việc giết mổ, vận chuyển hay ăn thịt lợn bệnh có thể khiến virus phát tán ra môi trường và gây bùng phát dịch trên diện rộng. Do đó, tuyệt đối không giết mổ, buôn bán, vận chuyển hay tiêu thụ thịt lợn mắc ASF.
Ngoài ra, thịt lợn bệnh thường là môi trường thuận lợi cho nhiều vi khuẩn nguy hiểm (Salmonella, E. coli, Listeria...) và ký sinh trùng (giun xoắn, sán dây...). Đồng thời, lợn bị ASF thường có sức đề kháng kém, dễ nhiễm thêm các bệnh nguy hiểm khác như liên cầu khuẩn, tai xanh, cúm, lở mồm long móng… Đây mới là mối đe dọa trực tiếp đến sức khỏe con người.
Người ăn phải có thể bị ngộ độc cấp tính, rối loạn tiêu hóa, hoặc mắc bệnh ký sinh trùng, thậm chí dẫn đến nhiễm trùng huyết, viêm màng não, gây nguy hiểm tính mạng trong một số trường hợp.
Như vậy, dù nấu chín có thể diệt virus ASF, nhưng thịt lợn mắc dịch tả châu Phi không bao giờ được phép sử dụng làm thực phẩm theo quy định thú y và an toàn thực phẩm.
Dấu hiệu cơ thể bị ngộ độc
Trao đổi với báo Người Lao Động, ThS.BSCKII Cồ Nguyễn Phương Dung, Phó giám đốc chuyên môn - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Minh Anh (TPHCM), đưa ra một số dấu hiệu khi cơ thể bị nhiễm độc thịt heo bẩn.
Tùy thuộc vào loại tác nhân (độc tố tụ cầu, Salmonella hay liên cầu khuẩn), triệu chứng có thể xuất hiện sau khi ăn từ 30 phút đến 6 giờ (đối với độc tố có sẵn) hoặc 12 đến 48 giờ (đối với nhiễm khuẩn).
- Phản ứng đầu tiên: Người bệnh có thể nôn mửa dữ dội. Khác với nôn do say tàu xe, nôn do ngộ độc thịt thường diễn ra liên tục, nôn thốc nôn tháo cho đến khi ra nước mật xanh, mật vàng.
- Đau bụng quặn thắt: Cơn đau thường tập trung quanh rốn hoặc vùng thượng vị, đau quặn từng cơn do ruột co bóp mạnh.
- Tiêu chảy cấp: Đi ngoài phân lỏng nhiều lần, có thể kèm theo chất nhầy hoặc máu (dấu hiệu niêm mạc ruột bị tổn thương nặng bởi vi khuẩn Salmonella hoặc E. Coli).
- Sốt cao và rét run: Sốt đột ngột trên 39°C, cơ thể lạnh run (dấu hiệu nhiễm trùng huyết).
- Đau đầu dữ dội, cứng cổ: Nếu sau khi ăn thịt heo mà thấy cổ cứng đơ, đau đầu buốt óc, sợ ánh sáng cần đi cấp cứu ngay, đây là dấu hiệu của viêm màng não do liên cầu khuẩn.
- Yếu cơ, sụp mi mắt, khó nuốt: Đây là dấu hiệu đặc trưng của ngộ độc botulinum (thường gặp ở đồ hộp hỏng). Độc tố làm tê liệt dây thần kinh, nếu không cấp cứu kịp sẽ gây liệt cơ hô hấp dẫn đến tử vong.
- Giả dị ứng: Xảy ra khi ăn phải thịt heo đã bị ôi thiu, biến chất (phân hủy protein). Nổi mẩn đỏ lan tỏa: Da mặt, cổ, ngực đỏ bừng, cảm giác nóng rát; ngứa ngáy khắp người; khó thở, tim đập nhanh, cảm giác tức ngực, hồi hộp, đánh trống ngực…
Các bác sĩ khuyến cáo, nếu ăn phải thịt lợn nghi ngờ nhiễm bệnh hoặc không rõ nguồn gốc, người dân cần theo dõi sức khỏe và cần đi khám ngay nếu có biểu hiện đau bụng, tiêu chảy, sốt cao,... cần đi khám để được các bác sĩ xử trí kịp thời.
Nguyễn Phượng (Tổng hợp)
