Anthropic đang tiến tới một cột mốc có thể làm thay đổi cách thị trường định giá các công ty AI. Startup đứng sau Claude đã nộp hồ sơ IPO, hướng tới mức định giá trên 2.000 tỷ USD, cao hơn gấp đôi mức ước tính 965 tỷ USD hồi tháng 5.
Đằng sau con số định giá khổng lồ này là một loạt dữ liệu cho thấy quy mô của cuộc chơi AI hiện nay lớn đến mức nào. Doanh thu của Anthropic tăng gấp 12 lần trong năm 2025 lên gần 4,6 tỷ USD, nhưng công ty vẫn ghi nhận khoản lỗ ròng gần 42 tỷ USD.
Con số 42 tỷ USD thoạt nhìn có thể khiến người đọc nghĩ Anthropic đã thực sự đốt từng ấy tiền để vận hành công ty. Tuy nhiên, bản chất khoản lỗ phức tạp hơn nhiều.
Khoảng 34 tỷ USD trong số đó đến từ một khoản điều chỉnh kế toán liên quan đến việc định giá lại các công cụ tài chính có khả năng chuyển đổi thành cổ phiếu trong tương lai, thay vì là khoản tiền Anthropic đã chi để vận hành hoạt động kinh doanh.
Nếu bỏ khoản điều chỉnh này, bức tranh vẫn cho thấy một công ty đang tiêu tiền với tốc độ rất lớn. Khoản lỗ hoạt động của Anthropic trong năm 2025 vượt 8 tỷ USD.
Trong khi doanh thu tăng mạnh, chi phí để xây dựng và vận hành các mô hình AI cũng phình to chưa từng thấy. Riêng năm ngoái, Anthropic đã chi 7,33 tỷ USD cho năng lực điện toán và cơ sở hạ tầng, gấp khoảng 3 lần năm 2024.
Khoản này chiếm hơn một nửa tổng chi phí hoạt động 12,65 tỷ USD của công ty.
Đáng chú ý hơn, con số 7,33 tỷ USD mới chỉ là những gì Anthropic đã chi trong một năm. Trong các kế hoạch dài hạn, công ty dự kiến có tới 518 tỷ USD nghĩa vụ liên quan đến điện toán đám mây, năng lực tính toán và cơ sở hạ tầng.
Đây không có nghĩa Anthropic sẽ lập tức bỏ ra 518 tỷ USD bằng tiền mặt. Con số này phản ánh các cam kết dài hạn với những nhà cung cấp cloud, năng lực tính toán và hạ tầng cần thiết để đào tạo cũng như vận hành các mô hình AI.
Nhưng chính quy mô của những cam kết này cho thấy một khác biệt quan trọng giữa các công ty AI tiên phong và những doanh nghiệp phần mềm truyền thống.
Một công ty SaaS có thể phục vụ thêm khách hàng trên hệ thống máy chủ hiện có. Trong khi đó, các mô hình AI ngày càng lớn, cửa sổ ngữ cảnh mở rộng, AI Agent được triển khai rộng hơn và lượng khách hàng doanh nghiệp tăng lên đều đòi hỏi thêm năng lực tính toán.
Anthropic vì thế phải dựa vào những đối tác lớn như Amazon, Google và Nvidia để có thêm năng lực điện toán cũng như nguồn lực tài chính. Nếu nhu cầu AI tiếp tục tăng nhanh, những cam kết hạ tầng khổng lồ này có thể giúp công ty đảm bảo năng lực tính toán trong tương lai. Ngược lại, nếu thị trường giảm nhiệt hoặc giá dịch vụ AI giảm nhanh hơn chi phí tính toán, Anthropic có thể phải đối mặt với rủi ro hạ tầng không được sử dụng hết công suất.
Bản cáo bạch cũng cho thấy tốc độ tăng trưởng của Anthropic đi kèm một điểm đáng chú ý khác: gần một phần tư doanh thu năm ngoái đến từ chỉ hai khách hàng. Công ty cảnh báo nhiều khách hàng lớn chưa bị ràng buộc bởi các hợp đồng dài hạn và có thể cắt giảm hoặc dừng chi tiêu.
Dù vậy, Anthropic vẫn đang đặt cược vào một tương lai mà AI có thể làm thay đổi nền kinh tế toàn cầu sâu sắc hơn cả thời kỳ công nghiệp hóa, điện và Internet.
Đó cũng chính là câu chuyện mà thị trường chứng khoán sắp phải định giá. Với mức định giá kỳ vọng trên 2.000 tỷ USD, Anthropic không chỉ đang đưa một startup AI lên sàn mà còn đưa cả mô hình kinh doanh dựa trên những khoản đầu tư hạ tầng khổng lồ ra trước mắt các nhà đầu tư đại chúng.
Đáng chú ý, bản cáo bạch dài 261 trang dành khoảng 80 trang cho các yếu tố rủi ro. Anthropic cảnh báo những mô hình AI tiên tiến có thể xuất hiện các hành vi khó dự đoán, từ chống lại việc tắt máy, thao túng thông tin cho tới mô phỏng hành vi tống tiền trong môi trường thử nghiệm.
IPO vì thế sẽ là một phép thử không chỉ đối với Anthropic mà còn với cách thị trường nhìn nhận nền kinh tế AI: liệu tốc độ tăng trưởng doanh thu có đủ sức theo kịp tốc độ phình to của chi phí tính toán và hạ tầng hay không.
Nếu thương vụ thành công, mức định giá trên 2.000 tỷ USD sẽ trở thành một cột mốc quan trọng cho cuộc đua AI, đồng thời tạo thêm một thước đo để thị trường định giá những đối thủ như OpenAI và các công ty AI lớn khác.
Nguyễn Hải
