Ngày 15/7, Cục Quản lý Không gian mạng Trung Quốc (CAC) chính thức duyệt cho Apple Intelligence hoạt động tại nước này, khép lại 22 tháng iPhone bán ra tại Trung Quốc không có tính năng AI nào trong khi các đối thủ nội địa đã triển khai từ lâu. Cùng đợt duyệt còn có dịch vụ AI của Huawei, Xiaomi, Vivo và OPPO.
Để đáp ứng quy định Trung Quốc, vốn không cho phép mô hình AI nước ngoài hoạt động công khai, Apple phải dùng công nghệ của hai đối tác nội địa. Mô hình Qwen của Alibaba đảm nhận khoảng 65% tác vụ, xử lý văn bản và hình ảnh trên iOS, iPadOS, macOS và visionOS. Baidu phụ trách khoảng 35% còn lại, tập trung vào giọng nói cho Siri và tìm kiếm hình ảnh. Cấu trúc chia đôi này giúp Apple tránh việc chỉ một công ty Trung Quốc nắm toàn bộ dữ liệu người dùng của họ.
Giao diện Apple Intelligence trên iPhone tại thị trường Trung Quốc - Ảnh: Apple Insider
Điểm đáng chú ý nhất lại nằm ở thứ không xuất hiện trong thông báo. Trên toàn cầu, Apple xây dựng Apple Intelligence xoay quanh Private Cloud Compute (PCC), hạ tầng máy chủ mà hãng cam kết ngay cả chính Apple cũng không đọc được nội dung người dùng gửi lên xử lý. Đây là điểm Apple từng mời cả giới bảo mật độc lập vào kiểm tra để chứng minh không có cửa sau. Bản dành cho Trung Quốc không dùng PCC. Dữ liệu được xử lý qua hạ tầng của Qwen và Baidu, đặt trên máy chủ nội địa theo yêu cầu pháp lý. Tính tới thời điểm bài viết, Apple chưa đưa ra tuyên bố riêng giải thích vì sao kiến trúc bảo mật này vắng mặt ở thị trường 1,4 tỷ dân.
Sơ đồ minh họa kiến trúc Private Cloud Compute mà Apple dùng cho các thị trường ngoài Trung Quốc - Ảnh: Apple
Đây không phải lần đầu Apple làm khác ở Trung Quốc so với phần còn lại của thế giới. Năm 2018, để tuân thủ luật lưu trữ dữ liệu nội địa, Apple chuyển dữ liệu iCloud của người dùng Trung Quốc sang trung tâm dữ liệu tại Quý Châu, vận hành bởi công ty nhà nước Guizhou-Cloud Big Data (GCBD). Ban đầu Apple giữ lại khóa mã hóa trên máy chủ do hãng kiểm soát. Tám tháng sau, khóa mã hóa cũng được chuyển sang Trung Quốc theo yêu cầu của chính quyền sở tại. Khi đó Apple vẫn khẳng định giữ quyền kiểm soát khóa mã hóa, nhưng New York Times dẫn lời nhà mật mã học Matthew Green của Đại học Johns Hopkins mô tả đây thực chất là một dạng cửa sau, vì cơ quan chức năng Trung Quốc có thể yêu cầu dữ liệu trực tiếp từ GCBD thay vì từ Apple.
Trung tâm dữ liệu Guizhou-Cloud Big Data tại Quý Châu, nơi lưu trữ dữ liệu iCloud của người dùng Trung Quốc từ năm 2018 - Ảnh: Internet
Thị trường phản ứng tích cực với tin duyệt Apple Intelligence. Cổ phiếu Apple tăng khoảng 4%, lập đỉnh 52 tuần quanh mức 327 đến 329 USD (khoảng 8,6 đến 8,7 triệu đồng một cổ phiếu theo tỷ giá hiện tại), dù các nguồn tài chính ghi nhận mức giá đóng cửa chính xác hơi khác nhau. Cổ phiếu Alibaba tại Mỹ tăng gần 5%, có thời điểm lên tới 7,9%. Cổ phiếu Baidu tăng khoảng 1,6 đến 4%. Doanh thu Apple tại Đại Trung Hoa trong quý gần nhất đạt 20,5 tỷ USD, tương đương khoảng 541.200 tỷ đồng, tăng 28% so với cùng kỳ năm ngoái. Apple cũng vừa giành lại vị trí thứ 2 thị phần smartphone tại Trung Quốc sau một đợt giảm giá dịp lễ hội mua sắm.
Trước khi chọn Alibaba và Baidu, Apple từng thăm dò khả năng hợp tác với DeepSeek và ByteDance, theo TechCrunch. Lý do cụ thể Apple không chọn hai cái tên này chưa được xác nhận chính thức.
Apple chưa công bố ngày ra mắt cụ thể của Apple Intelligence tại Trung Quốc. Cựu CEO Tim Cook, người từng tới Bắc Kinh hồi tháng 5 trong đoàn kinh tế của Tổng thống Mỹ Donald Trump, sẽ chuyển sang vị trí Chủ tịch điều hành từ ngày 1/9, nhường ghế CEO cho John Ternus, Phó chủ tịch cấp cao phụ trách kỹ thuật phần cứng.
Thế Duyệt
