Ung thư tuyến tụy là một trong những bệnh lý ác tính thường khó phát hiện ở giai đoạn sớm do triệu chứng ban đầu không đặc hiệu và dễ bị nhầm lẫn với nhiều bệnh lý khác. Tuyến tụy nằm sâu trong khoang bụng nên những bất thường tại cơ quan này thường biểu hiện khá mơ hồ, khiến nhiều người dễ chủ quan hoặc cho rằng chỉ là các vấn đề sức khỏe thông thường.
Theo các bác sĩ, có 4 "ảo giác" sức khỏe phổ biến khiến không ít người bỏ qua những dấu hiệu bất thường của tuyến tụy, từ đó làm chậm quá trình thăm khám và chẩn đoán.
Đau vùng thượng vị nhưng nghĩ là bệnh dạ dày
Đau âm ỉ, đầy hơi hoặc cảm giác nặng ở vùng thượng vị là triệu chứng thường gặp của nhiều bệnh lý tiêu hóa. Tuy nhiên, nếu các biểu hiện này kéo dài, tái diễn nhiều lần và không cải thiện sau khi điều trị bệnh dạ dày, người bệnh cần lưu ý đến những nguyên nhân khác.
Theo các bác sĩ, khó chịu do bệnh lý tuyến tụy thường xuất hiện ở vùng giữa bụng trên, rõ hơn sau khi ăn nhiều thức ăn nhiều dầu mỡ và có thể đi kèm chán ăn, sụt cân không rõ nguyên nhân hoặc phân nhờn, khó trôi. Trong trường hợp các triệu chứng kéo dài dù đã điều trị dạ dày, người bệnh nên được kiểm tra thêm về tuyến tụy.
Đau lưng kéo dài nhưng cho rằng do cột sống hoặc căng cơ
Đau lưng cũng là triệu chứng dễ khiến nhiều người nhầm lẫn. Do tuyến tụy nằm phía trước cột sống, các tổn thương tại cơ quan này có thể gây đau lan ra phía sau lưng.
Khác với đau do căng cơ hoặc bệnh lý cột sống, đau liên quan đến tuyến tụy thường là cơn đau âm ỉ, sâu, không cải thiện khi nghỉ ngơi hoặc xoa bóp. Triệu chứng có xu hướng nặng hơn khi nằm ngửa vào ban đêm và có thể giảm phần nào khi người bệnh co người.
Nếu đau lưng kéo dài, vật lý trị liệu không mang lại hiệu quả và đồng thời xuất hiện đầy bụng hoặc khó chịu vùng thượng vị, người bệnh nên được thăm khám để xác định nguyên nhân.
Vàng da hoặc tăng đường huyết đột ngột nhưng chỉ nghĩ đến bệnh gan hoặc tiểu đường
Nhiều người khi thấy da và lòng trắng mắt chuyển sang màu vàng thường nghĩ ngay đến bệnh gan. Tuy nhiên, đây cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo bệnh lý ở tuyến tụy.
Nguyên nhân là đầu tuyến tụy nằm sát ống mật, nên khi xuất hiện khối u hoặc tổn thương chèn ép đường mật, người bệnh có thể bị vàng da. Tình trạng này thường tiến triển từ từ, kèm theo nước tiểu sẫm màu và phân nhạt màu.
Ngoài ra, tuyến tụy còn có nhiệm vụ sản xuất insulin để điều hòa lượng đường trong máu. Vì vậy, nếu một người trung niên không có tiền sử gia đình mắc đái tháo đường hay các yếu tố nguy cơ nhưng đột ngột bị tăng đường huyết, hoặc người đã kiểm soát bệnh tiểu đường ổn định bỗng dưng có đường huyết tăng cao, khó kiểm soát, đặc biệt khi kèm theo sụt cân hoặc cảm giác khó chịu vùng thượng vị, thì không nên chỉ nghĩ đến bệnh tiểu đường.
Trong những trường hợp này, bác sĩ khuyến cáo cần kiểm tra và đánh giá chức năng tuyến tụy để tìm nguyên nhân.
Những người cần theo dõi tuyến tụy và cách phòng ngừa
Theo các bác sĩ, một số nhóm có nguy cơ cao hơn gồm người có tiền sử gia đình mắc bệnh tuyến tụy, người mắc viêm tụy mạn tính, từng nhiều lần bị viêm tụy cấp, hút thuốc lá hoặc uống nhiều rượu trong thời gian dài và người phát hiện có nang tuyến tụy khi khám sức khỏe.
Đối với người dân nói chung, siêu âm bụng là phương pháp sàng lọc cơ bản có thể phát hiện một số bất thường về hình thái tuyến tụy. Xét nghiệm dấu ấn CA19-9 có thể được sử dụng để hỗ trợ đánh giá nhưng không đủ để chẩn đoán bệnh nếu sử dụng đơn lẻ. Với các nhóm nguy cơ cao, bác sĩ có thể chỉ định thêm chụp CT, MRI có tiêm thuốc cản quang hoặc siêu âm nội soi tùy từng trường hợp.
Tuy nhiên, các bác sĩ lưu ý rằng không phải ai xuất hiện những dấu hiệu kể trên cũng mắc ung thư tuyến tụy. Đây chỉ là những triệu chứng cảnh báo có thể liên quan đến nhiều bệnh lý khác nhau. Vì vậy, mọi người không nên quá lo lắng nhưng cũng không nên chủ quan, mà cần đến cơ sở y tế để được thăm khám, xác định nguyên nhân.
Để bảo vệ sức khỏe tuyến tụy, chúng ta nên duy trì chế độ ăn uống cân đối, hạn chế thực phẩm nhiều chất béo, không hút thuốc lá, hạn chế rượu bia và tránh tự ý sử dụng thuốc giảm đau hoặc kháng sinh trong thời gian dài khi chưa có chỉ định của bác sĩ.
Nếu xuất hiện các triệu chứng như đau vùng bụng trên kéo dài, đau lưng không rõ nguyên nhân, vàng da, hoặc đường huyết tăng bất thường, đặc biệt khi các dấu hiệu này kéo dài hoặc đi kèm sụt cân, người bệnh nên đến chuyên khoa Tiêu hóa hoặc Gan mật - Tụy để được thăm khám, chẩn đoán và điều trị kịp thời.
Nguồn: bohe
Hân Ly
