Nụ cười tươi rói cùng bộ râu làm điểm nhấn nổi bật, ThS.BSNT Nguyễn Văn Hà (Phẫu thuật viên Chuyên ngành Ung thư Phụ khoa, Bệnh viện K) nhanh chóng tạo thiện cảm cho người đối diện. Anh rảo bước nhanh giữa các buồng bệnh, thăm hỏi kỹ từng bệnh nhân mình mổ bằng chất giọng trầm ấm và nụ cười rạng rỡ. Đây thường là công việc mỗi sáng của anh, khi đồng hồ điểm mỗi 7 giờ.
|
ThS.BSNT Nguyễn Văn Hà tốt nghiệp cấp 3 tại Trường THPT chuyên Hà Nội – Amsterdam, sau đó học Đại học Y Hà Nội và tiếp tục được lựa chọn học nội trú chuyên ngành ung thư. Kết thúc học nội trú tại bệnh viện K, BS Nguyễn Văn Hà có gần 2 năm là bác sĩ nội trú tại Pháp tại Viện Ung thư Montpellier (tọa lạc tại thành phố Montpellier, miền Nam nước Pháp). Sau đó, anh quay về Việt Nam và công tác tại Bệnh viện K, làm trong chuyên ngành ung thư phụ khoa. Mối quan tâm chuyên môn của anh là các phẫu thuật triệt căn vùng chậu, phẫu thuật xâm lấn tối thiểu trong ung thư phụ khoa, các phương pháp điều trị bảo tồn chức năng sinh sản, lập bản đồ bạch huyết và sinh thiết ở cửa trong ung thư phụ khoa, cắt buồng trứng triệt căn và hóa trị màng bụng tăng nhiệt độ trong mổ với ung thư buồng trứng tiến xa. Sinh ra trong gia đình có bố là bác sĩ, BS Nguyễn Văn Hà chưa bao giờ được bố hay bất cứ ai trong gia đình định hướng theo nghề y. Nhưng ngay từ khi còn bé, anh đã được tiếp xúc với cuộc sống người bác sĩ qua những lần theo bố đi vào viện. ‘Mình không biết điều đó có ảnh hưởng đến việc theo đuổi nghề y của mình hay không, còn bố mình chưa bao giờ định hướng hay can thiệp vào các quyết định của mình, chỉ biết là khi hay tin con đỗ trường y thì vô cùng vui mừng”. |
Từ những năm tháng ở Pháp đến ca mổ đặc biệt cho người thân
Trong 10 năm làm bác sĩ chuyên ngành ung thư phụ khoa, BS Hà kể có rất nhiều ca bệnh khiến anh nhớ mãi. "Trong đó có 1 ca là người thân của mình, là thím mình", BS Hà nhớ lại.
Thím của anh nhận chẩn đoán ung thư buồng trứng vào năm 2019, ở giai đoạn muộn 3C, u phát triển lan tràn, xâm lấn vào nhiều cơ quan như trực tràng, cơ hoành, lách, dạ dày. Đối với BS Hà, người thím ấy cũng giống như người mẹ thứ 2 của anh, là người chăm lo cho anh nhiều điều từ tấm bé. Vậy nên khi nhận chẩn đoán, anh buồn nhưng cũng hiểu rằng mình là điểm tựa cho thím yên tâm điều trị bệnh.
Tháng 8 năm 2019, BS Hà đứng ra đảm nhiệm, trực tiếp mổ cho thím của mình. Ca mổ phức tạp, kéo dài 6 tiếng đồng hồ. Với tổn thương thâm nhiễm nhiều ở ruột, anh phải cắt toàn bộ khối u thâm nhiễm phúc mạc, tử cung, đại tràng sigma trực tràng, đồng thời lấy những tổn thương ở phía trên cơ hoành, thâm nhiễm dạ dày và lá lách nữa.
"Tính đến hiện tại, chỉ còn 1 tháng nữa thôi là thím mình tròn 7 năm có được sức khỏe ổn định. Hy vọng là thím vẫn tiếp tục duy trì sức khỏe như thế", BS Hà mỉm cười nói.
Đây là ca bệnh khiến anh nhớ mãi. Không chỉ vì bệnh nhân là người vô cùng quan trọng với anh, mà còn bởi ngày ấy, đây là ca bệnh đầu tiên anh áp dụng chiến lược và phương pháp phẫu thuật mới đã học được từ chương trình bác sĩ nội trú ở Pháp. "Nếu như thím mình bị bệnh trước đó 1 năm thì mình chưa thể thực hiện kỹ thuật này. Thật sự là trong cái rủi có cái may, năm 2019 là thời điểm mình mới từ Pháp về vài tháng, mình đã có thể triển khai phương án tốt nhất cho thím mình".
Là bác sĩ đầu tiên cắt cổ tử cung triệt căn tại Bệnh viện K giúp bảo tồn chức năng sinh sản, "bệnh nhân giờ đã sinh thêm con khỏe mạnh…"
Năm 2020, BS Hà tiếp nhận 1 ca bệnh rất đặc biệt, bệnh nhân nữ, 35 tuổi, đã có 1 con. Đó là ca bệnh đầu tiên anh cắt cổ tử cung triệt căn bảo tồn chức năng sinh sản, cũng là ca bệnh đầu tiên thực hiện thành công tại bệnh viện K.
"Điểm đặc biệt của ca bệnh này khiến mình rất nhớ là sự quyết tâm của bệnh nhân. Bệnh nhân rất hiểu khó khăn của ca mổ, khó khăn của việc theo dõi 1 trường hợp bảo tồn chức năng sinh sản. Tuy nhiên, tất cả những khó khăn đó không làm cho bệnh nhân chùn bước, bởi hiểu được rõ tình trạng của mình khi được bác sĩ phân tích", BS Hà nhớ lại.
Vậy nhưng cuộc sống chẳng tày gang, năm 2022, theo dự tính, BS Hà cho bệnh nhân thả bầu, mong muốn mang thai tự nhiên thì nhận tin dữ: Chồng mất, cũng vì ung thư. Quá trình theo dõi, tái khám những năm sau đó của bệnh nhân vẫn là BS Hà thực hiện. Mọi chuyện ổn định. Tuy nhiên, kế hoạch sinh con tiếp của cô đã không được tiến hành như mong muốn.
Năm 2024, bệnh nhân quyết định tái hôn. Và rất tuyệt vời, năm 2025, lúc bệnh nhân đến gặp mình để khám lại thì vô tình biết được cô chậm kinh vài tuần. Đi khám, kết quả cô đã mang thai khiến cả gia đình và cả bác sĩ đều vỡ òa hạnh phúc.
"Ngày 16/7/2025, bệnh nhân đã sinh thêm 1 bé trai. Ca mổ đẻ thành công, bé trai 38 tuần chào đời, cân nặng tốt, sức khỏe cho đến ngày hôm nay trộm vía tốt. Cách đây vài ngày, bệnh nhân có gửi ảnh sinh nhật của cả gia đình, có cả 2 bố con cho mình. Bức ảnh đem lại rất nhiều cảm xúc. 2 bố con có điểm đặc biệt nữa là sinh nhật cùng ngày…", BS Hà xúc động nhớ lại.
Bác sĩ đầu tiên tại Việt Nam điều khiển robot phẫu thuật bảo tồn chức năng sinh sản cho ung thư cổ tử cung giai đoạn sớm
Cách đây không lâu, BS Hà cũng là bác sĩ thực hiện ca phẫu thuật robot cắt cổ tử cung triệt căn (robotic radical trachelectomy) đầu tiên. Đây chính là ca phẫu thuật ung thư cổ tử cung triệt căn có sự hỗ trợ của robot đầu tiên tại Việt Nam.
Bệnh nhân được chẩn đoán ung thư cổ tử cung nhưng cũng rất quyết tâm được phẫu thuật để bảo tồn chức năng sinh sản, vì mong muốn được sinh thêm con trong tương lai.
Khác với cắt tử cung triệt căn, phẫu thuật này cắt bỏ cổ tử cung cùng tổ chức quanh cổ tử cung theo yêu cầu của phẫu thuật ung thư nhưng bảo tồn thân tử cung, nhằm giữ lại khả năng mang thai cho người bệnh khi đủ điều kiện về ung thư học.
Một điểm kỹ thuật đặc biệt là bảo tồn động mạch tử cung trong quá trình cắt rộng tổ chức quanh cổ tử cung. Đây là bước phẫu tích khó vì vừa phải bảo đảm mức độ triệt căn của phẫu thuật ung thư, nhưng cố gắng duy trì nguồn tưới máu tối đa cho thân tử cung bảo tồn.
Sau khi cắt cổ tử cung, thân tử cung được nối với phần âm đạo còn lại. Chất lượng miệng nối rất quan trọng đối với kết cục sản khoa về sau.
Robot có với khả năng thao tác tinh tế trong vùng chậu sâu và khả năng hỗ trợ khâu nối thuận lợi hơn so với nội soi truyền thống, thể hiện rõ ràng ưu thế trong phẫu thuật phức tạp này.
Ca mổ đồng thời thực hiện sinh thiết hạch cửa bằng chất chỉ thị huỳnh quang ICG. Hệ thống hình ảnh huỳnh quang này cũng được tích hợp sẵn trong hệ thống robot thế hệ giúp quan sát đường dẫn lưu bạch huyết và nhận diện hạch cửa, phục vụ đánh giá tình trạng hạch.
"Robot là công cụ hỗ trợ thực hiện chiến lược phẫu thuật; yếu tố quyết định vẫn là lựa chọn đúng người bệnh, đánh giá giai đoạn chính xác và bảo đảm an toàn ung thư học. Không phải mọi người bệnh ung thư cổ tử cung giai đoạn sớm đều có chỉ định bảo tồn chức năng sinh sản", BS Hà cho biết thêm.
Sau ca mổ, bệnh nhân đang trong giai đoạn phục hồi tốt. Ngày BS Hà mở cửa vào thăm khám, chị không giấu được xúc động, nghẹn ngào nói: "Nếu còn cơ hội, em vẫn muốn có thêm một đứa con. Cảm ơn BS Hà đã trao cho em cơ hội ấy…".
Lý do lựa chọn chuyên ngành ung thư phụ khoa
"Mình thấy chuyên ngành ung thư phụ khoa là một chuyên ngành khá đặc biệt. Phổ bệnh rộng, bệnh cảnh lâm sàng đa dạng. Phẫu thuật có thể từ nhẹ đến nặng đến rất nặng, từ nhanh cho đến lâu và rất lâu. Có những ca mổ chỉ 10 phút. Có những ca mổ có thể kéo dài đến 10 tiếng, cần nguyên 1 ngày làm việc để làm tốt nhất cho đúng 1 bệnh nhân đấy thôi.
Ung thư phụ khoa cũng là chuyên ngành cho mình chăm sóc một số nhóm bệnh nhân đặc biệt, ví dụ như nhóm bệnh nhân trẻ tuổi có nguyện vọng bảo tồn chức năng sinh sản, nhóm thiếu niên với nhiều tính …, không chỉ là phẫu thuật mà còn chăm sóc sức khỏe sinh sản vì cả tương lai của bệnh nhân, khả năng mang thai cũng như xây dựng gia đình của bệnh nhân sau này", BS Hà nói. Những điểm đặc biệt ấy của ung thư phụ khoa làm anh ngày càng thêm yêu nghề, gắn bó sâu sắc hơn với nghề mình chọn.
"Ngay từ những ngày đầu vào nội trú, nói riêng về phẫu thuật ung thư phụ khoa, mình cũng thấy rất hay ở điểm phẫu thuật cần mổ mở, xâm lấn tối đa đến những phẫu thuật xâm lấn tối thiểu như phẫu thuật nội soi, phẫu thuật robot, rồi cả những phẫu thuật đường vào là xâm lấn tối thiểu nhưng can thiệp bên trong rất lớn. Đằng sau những can thiệp lớn lại có cả những phần phẫu thuật thuộc về tái tạo, tạo hình để có thể đảm bảo tốt nhất về chất lượng sống cho bệnh nhân khi tái lập giải phẫu, chức năng…", BS Hà tâm sự.
"Cứu người là sứ mệnh của bác sĩ"
Làm việc từ 7h sáng đến 5h chiều, đôi khi có thể có ca mổ kéo dài đến 9-10h đêm, BS Hà cũng không ngại ngần vì "mình thấy cũng bình thường, nhiều chuyên ngành khác còn vất vả hơn". Nhưng cũng không vì công việc mà anh quên đi những niềm vui của bản thân. Anh thích thể thao. Anh thích được trở về nhà với vợ con sau mỗi giờ tan làm. "May mắn cho mình có vợ là bác sĩ, rất hiểu và thông cảm tính chất công việc, trong nhà cũng có nhiều người làm bác sĩ nên mọi chuyện cũng suôn sẻ, thuận lợi hơn".
Trong tương lai, BS Hà vẫn sẽ tiếp tục học tập, trau dồi để mình có thể làm được nhiều việc hơn, chất lượng công việc sẽ nâng cao hơn nữa để người bệnh được hưởng những điều tốt nhất. Anh cũng mong có thêm nhiều cộng sự để có thể cùng làm, “cùng chia sẻ những phần việc rất hay, có thể khá nặng nhưng vô cùng thú vị, công việc đem lại rất nhiều giá trị giống như những câu chuyện mình đã chia sẻ".
Tuấn Minh - Ảnh&clip: Đức Anh
