Ngày 28/5, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP.HCM (Phòng Cảnh sát hình sự) đã triệt phá đường dây hoạt động núp bóng doanh nghiệp "mua bán nợ" để tổ chức đòi nợ kiểu xã hội đen, gây áp lực tinh thần nhằm cưỡng đoạt tài sản của người dân. Vụ án được đánh giá có tính chất phức tạp, hoạt động bài bản, có tổ chức, với sự tham gia của nhiều đối tượng, do Vũ Hoàng Long (SN 1984, ngụ phường Trung Mỹ Tây) cầm đầu.
Theo điều tra, năm 2020, Long thành lập Công ty Cổ phần Đầu tư Mua bán nợ Song Long, đặt trụ sở tại phường Tân Sơn Nhất, TP.HCM. Trước đó, Long từng điều hành một công ty dịch vụ đòi nợ thuê, nhưng doanh nghiệp này giải thể khi pháp luật cấm hoạt động đòi nợ thuê. Tuy nhiên, thay vì chấm dứt hoạt động, Long chuyển sang mô hình "mua bán nợ", thực chất là dùng hợp đồng giả cách để tiếp tục tổ chức đòi nợ thuê trái pháp luật.
Quá trình điều tra xác định, công ty của Long xây dựng bộ máy hoạt động chặt chẽ với các "đội pháp chế", "đội thu hồi nợ", bộ phận khách hàng, kế toán và kỹ thuật. Các đối tượng được phân công nhiệm vụ cụ thể từ tiếp nhận hồ sơ, thẩm định khoản nợ, xác minh nơi ở, tài sản của người vay đến trực tiếp tổ chức đòi nợ. Tất cả dữ liệu, tiến độ đòi nợ và chỉ đạo điều hành đều được quản lý thông qua phần mềm nội bộ.
Đáng chú ý, cơ quan điều tra xác định các "Hợp đồng mua bán nợ" chỉ là vỏ bọc nhằm hợp thức hóa hoạt động đòi nợ thuê. Thực tế, công ty không thanh toán tiền mua khoản nợ cho chủ nợ mà chỉ thỏa thuận ăn chia phần trăm trên số tiền đòi được. Tỷ lệ ăn chia dao động từ 25% đến 55%, tùy từng vụ việc. Ngoài ra, khách hàng còn phải đóng "phí thẩm định hồ sơ" lên đến hàng chục triệu đồng, không hoàn lại nếu không đòi được nợ.
Để gây áp lực buộc con nợ trả tiền, các nhóm của công ty Song Long thường sử dụng nhiều ô tô dán logo doanh nghiệp, kéo từ 2 đến 5 người mặc đồng phục, xăm trổ đến nhà riêng, nơi làm việc hoặc cơ sở kinh doanh của người nợ. Các đối tượng tụ tập đông người, lớn tiếng đòi nợ, theo dõi sinh hoạt, đeo bám nhiều ngày, gây mất an ninh trật tự và ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín, tâm lý của bị hại.
Cơ quan điều tra xác định từ năm 2020 đến nay, công ty này đã ký khoảng 400 - 500 hợp đồng "mua bán nợ", đòi được hơn 100 tỷ đồng và thu lợi khoảng 15 - 20 tỷ đồng.Trong vụ việc xảy ra tại Phòng khám đa khoa Anh Dũng ở phường Tân Thới Hiệp, ông T.Q.D. có phát sinh tranh chấp với ông H.H.L. số tiền hơn 5 tỷ đồng; cuối năm 2024, ông L. ký hợp đồng với Công ty Song Long để "bán nợ".
Sau khi tiếp nhận hồ sơ, Long chỉ đạo nhiều nhóm liên tục kéo đến nhà riêng và phòng khám của ông D. để đòi tiền. Các đối tượng dựng xe trước cửa phòng khám, tụ tập đông người, tự ý đi lại trong khu vực khám chữa bệnh, lớn tiếng gây áp lực, thậm chí yêu cầu người dân không vào khám bệnh nhằm hạ uy tín cơ sở này.
Theo hồ sơ điều tra, các nhóm đòi nợ nhiều lần ép buộc vợ chồng ông D. ký biên bản xác nhận khoản nợ hơn 5,17 tỷ đồng, cam kết trả tiền theo yêu cầu của công ty. Dù bị Công an phường nhiều lần mời làm việc, nhắc nhở, các đối tượng vẫn tiếp tục đeo bám, canh giữ, theo dõi sinh hoạt của gia đình bị hại trong thời gian dài.
Ở vụ việc khác liên quan bà K.T.K.O. tại phường Đông Hưng Thuận, nhóm của Công ty Song Long cũng sử dụng phương thức tương tự: thường xuyên kéo đông người đến nhà riêng, kho hàng, ngồi theo dõi trước cửa, lớn tiếng uy hiếp tinh thần và tuyên bố sẽ "đi đâu theo đó" cho đến khi trả nợ. Những hành vi này khiến bị hại lo sợ ảnh hưởng đến việc kinh doanh và cuộc sống gia đình.
Khám xét khẩn cấp nơi làm việc của Long, Công an thu giữ nhiều CPU máy tính, hồ sơ pháp lý, hợp đồng mua bán nợ, sổ sách thu chi, gần 200 triệu đồng tiền mặt cùng nhiều ô tô phục vụ hoạt động đòi nợ.Đến nay, Công an khởi tố vụ án, khởi tố bị can và bắt tạm giam 17 đối tượng về tội "Cưỡng đoạt tài sản". Một số đối tượng khác bị áp dụng biện pháp cấm đi khỏi nơi cư trú để phục vụ điều tra.
Công an nhận định đây là đường dây hoạt động có tổ chức, lợi dụng mô hình doanh nghiệp để che giấu hành vi đòi nợ mang tính cưỡng ép, xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, gây mất an ninh trật tự tại địa phương. Cơ quan điều tra đang tiếp tục mở rộng vụ án, làm rõ vai trò của các cá nhân liên quan và truy xét các đối tượng còn lại.
Qua vụ việc, Công an khuyến cáo người dân khi phát sinh tranh chấp dân sự, vay mượn tài sản cần thực hiện thông qua con đường tố tụng, hòa giải hoặc cơ quan thi hành án theo đúng quy định pháp luật; tuyệt đối không thuê các tổ chức, cá nhân sử dụng hình thức uy hiếp tinh thần, tụ tập đông người để đòi nợ trái pháp luật. Mọi hành vi núp bóng doanh nghiệp để cưỡng đoạt tài sản, gây mất an ninh trật tự sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.
Minh Tuệ
