Giấc mơ nghỉ hưu sớm
Tháng 2/2020, khi dịch Covid-19 vừa bùng phát, Trương Lỗi, 35 tuổi, đã đưa ra một quyết định khiến cả văn phòng nơi anh làm việc không khỏi sửng sốt: xin nghỉ việc để… nghỉ hưu. Thời điểm đó, Trương Lỗi là quản lý cấp trung tại một công ty bất động sản, mức lương khoảng 25.000 NDT/tháng (hơn 94 triệu đồng). Dù không thuộc nhóm giàu có vượt trội, thu nhập này vẫn đủ để anh duy trì một cuộc sống ổn định và được xem là “thành đạt” trong mắt nhiều người.
Tuy nhiên, đằng sau vẻ ngoài ấy là sự mệt mỏi kéo dài. Công việc bận rộn khiến Trương Lỗi thường xuyên rơi vào trạng thái kiệt sức. Sự ra đời của con gái đầu lòng càng khiến anh bắt đầu nghi ngờ con đường mình đang đi. Trong những đêm làm việc muộn, anh tự hỏi liệu cuộc đời có nên chỉ xoay quanh KPI, báo cáo và khoản vay mua nhà hay không.
Chính trong giai đoạn này, Trương Lỗi tiếp cận phong trào FIRE. Trên các diễn đàn và mạng xã hội, FIRE được ca ngợi như lối thoát khỏi guồng quay công sở. Bị cuốn hút, anh bắt đầu tính toán một cách cẩn thận: trong tay có 2 triệu NDT (hơn 7,5 tỷ đồng) tiền tiết kiệm, chi tiêu hằng năm khoảng 100.000 NDT (hơn 377 triệu đồng). Nếu đạt mức lợi suất đầu tư 4% mỗi năm, anh có thể thu về 80.000 NDT/năm (hơn 300 triệu đồng). Ngoài ra, vợ anh vẫn có công việc ổn định.
Với những con số đó, Trương Lỗi tin rằng mình đã tìm ra lời giải cho bài toán tự do. Anh hào hứng tuyên bố với vợ rằng gia đình đã “đủ điều kiện” để nghỉ hưu. Dù người vợ tỏ ra lo lắng và đặt câu hỏi về rủi ro, Trương Lỗi vẫn đầy tự tin.
Anh cho rằng thị trường chứng khoán đang trong giai đoạn thuận lợi và bản thân còn có thể làm tự truyền thông để gia tăng thu nhập. Không lâu sau, anh nộp đơn nghỉ việc, rời công ty trong ánh mắt ngưỡng mộ của đồng nghiệp và nhanh chóng trở thành “người nghỉ hưu sớm” hiếm hoi trong vòng bạn bè cùng thế hệ.
Vỡ mộng
Năm đầu tiên sau khi nghỉ việc, cuộc sống của Trương Lỗi đúng như một giấc mơ. Anh không còn phải dậy sớm chấm công hay chịu áp lực từ cấp trên. Mỗi ngày trôi qua nhẹ nhàng với những buổi ngủ đến khi tự tỉnh, những chuyến du lịch gia đình và khoảng thời gian dài dành cho đọc sách, đầu tư. Anh đưa cả nhà đi nghỉ dưỡng, ngồi pha trà trên ban công, vừa tận hưởng nắng gió vừa nghiên cứu thị trường tài chính.
Năm 2020, chứng khoán khởi sắc, tài khoản đầu tư của anh ghi nhận khoản lãi nổi lên tới 1,5 triệu NDT (hơn 5,6 tỷ đồng). Việc hoạt động chăm chỉ trên các nền tảng MXH cũng bắt đầu mang lại thu nhập. Trong cảm nhận của Trương Lỗi, đây mới là cuộc sống mà anh hằng mong muốn. Tuy nhiên, sự hưng phấn ấy không kéo dài.
Bước sang năm 2021, thị trường chứng khoán đảo chiều, liên tục lao dốc. Danh mục đầu tư của Trương Lỗi nhanh chóng co lại, lợi nhuận gần như biến mất. Cùng lúc, lượng truy cập trên các nền tảng tự truyền thông giảm mạnh, kéo theo doanh thu quảng cáo sụt giảm. Áp lực tài chính bắt đầu xuất hiện, khi tiền chỉ liên tục chi ra mà không còn dòng thu ổn định chảy vào.
Đúng lúc đó, con gái anh đến tuổi vào tiểu học. Chi phí giáo dục trở thành bài toán nan giải: trường tư thục có học phí lên tới 80.000 NDT mỗi năm, nhà trong khu vực học chánh thì vượt quá khả năng tài chính, còn các lớp học thêm lại là khoản chi không nhỏ. Vợ anh thẳng thắn đề nghị anh cân nhắc quay lại đi làm, nhưng Trương Lỗi vẫn lựa chọn chờ đợi, tin rằng thị trường sẽ sớm phục hồi. Thực tế, thị trường không đi theo kỳ vọng của anh.
Đến năm 2023, Trương Lỗi chỉ còn khoản tiền khoảng 1,8 triệu NDT (hơn 6,7 tỷ đồng). Anh buộc phải đối diện với thực tế rằng nếu tiếp tục duy trì lối sống này, chỉ trong vài năm nữa, số tiền tích lũy sẽ cạn kiệt. Đáng lo ngại hơn, anh nhận ra bản thân đang dần bị tụt lại phía sau.
Sau 3 năm rời khỏi môi trường công sở, kỹ năng chuyên môn của anh không còn phù hợp với sự thay đổi của ngành. Mối quan hệ nghề nghiệp gần như đứt gãy, khi đồng nghiệp cũ đã thăng chức hoặc chuyển sang những vị trí mới. Về mặt tâm lý, sự nhàn rỗi kéo dài khiến anh rơi vào trạng thái mệt mỏi và mất phương hướng.
Cuối cùng, Trương Lỗi đưa ra một quyết định chua chát: thi tuyển công chức. Với anh, đây là lựa chọn nhằm tìm kiếm sự ổn định và một nguồn thu nhập chắc chắn, thay vì tiếp tục theo đuổi giấc mơ FIRE đầy rủi ro.
Câu chuyện của Trương Lỗi không phải là cá biệt. Nhiều người theo đuổi FIRE sau đó cũng buộc phải quay lại thị trường lao động vì tai nạn, vì cảm giác trống rỗng hoặc vì chi phí giáo dục con cái vượt ngoài dự tính. Những trường hợp này cho thấy FIRE, với nhiều người, có thể chỉ là một ảo tưởng hấp dẫn trong bối cảnh áp lực công việc ngày càng gia tăng.
Hiện tại, Trương Lỗi đã trở lại guồng quay công việc, mức lương chỉ bằng một nửa so với trước đây, nhưng anh thừa nhận mình ngủ ngon hơn và bớt lo lắng hơn. Theo anh, tự do tài chính không nằm ở con số trong tài khoản, mà ở khả năng luôn có lựa chọn cho bản thân. Trải nghiệm của anh là lời cảnh tỉnh cho những ai đang mơ về nghỉ hưu sớm, rằng tự do thực sự không phải là trốn tránh công việc, mà là làm chủ được công việc và cuộc sống của chính mình.
Ánh Lê (Theo Baijiahao)
