Cụ thể, trong năm 2025, tình hình ngộ độc thực phẩm đã giảm về số vụ, số người mắc và số người tử vong so với năm 2024; Điều này cho thấy các cơ quan chức năng Trung ương và các địa phương đã tích cực triển khai các biện pháp kiểm soát an toàn thực phẩm, thanh tra, kiểm tra, xử lý nhiều vụ việc vi phạm quy định pháp luật liên quan đến an toàn thực phẩm.
Tuy nhiên, vẫn còn một số vụ ngộ độc thực phẩm lớn liên quan đến bếp ăn tập thể, bữa ăn gia đình, cơ sở dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố làm nhiều người mắc và phải nhập viện điều trị; Trong đó, một số trường hợp tử vong do ăn uống thực phẩm từ động vật, thực vật chứa độc tố tự nhiên (nấm độc, côn trùng, cây, quả rừng, thủy hải sản…); quá trình chế biến, bảo quản nguyên liệu, thực phẩm chưa đúng cách; ý thức chấp hành quy định pháp luật về điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm của một số cơ sở sản xuất, chế biến thực phẩm chưa nghiêm.
Để chủ động bảo đảm an toàn thực phẩm, phòng ngừa ngộ độc thực phẩm trong dịp Tết Nguyên đán, mùa Lễ hội Xuân năm 2026 và trong thời gian tới; Bộ Y tế đề nghị Sở Y tế các tỉnh, thành phố và Sở An toàn thực phẩm TP HCM phối hợp với các đơn vị chức năng chủ động triển khai xây dựng kế hoạch và triển khai các biện pháp bảo đảm an toàn thực phẩm, giám sát nguy cơ an toàn thực phẩm, phòng ngừa ngộ độc thực phẩm phù hợp với tình hình kinh tế - xã hội; đặc biệt trong dịp Tết, Lễ hội; trong đó cần chú ý ngộ độc do nấm độc vào mùa Xuân Hè; ngộ độc do các loại động, thực vật có chứa độc tố tự nhiên; các mặt hàng có nhu cầu tiêu thụ lớn trong dịp lễ hội.
Theo Bộ Y tế, vẫn còn một số vụ ngộ độc thực phẩm lớn liên quan đến bếp ăn tập thể, bữa ăn gia đình, cơ sở dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố làm nhiều người mắc và phải nhập viện điều trị.
Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát an toàn thực phẩm, trong đó tập trung vào các cơ sở chế biến suất ăn sẵn, bếp ăn tập thể tại khu công nghiệp, trường học và cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống, thức ăn đường phố, cơ sở sản xuất, kinh doanh nước uống đóng chai, đóng bình; có các biện pháp giám sát, hướng dẫn phù hợp đối với dịch vụ nấu ăn lưu động, các bữa ăn liên hoan, tiệc cưới, đám giỗ đông người. Kiên quyết xử lý nghiêm và đình chỉ hoạt động đối với các cơ sở không bảo đảm điều kiện an toàn thực phẩm, cơ sở không có Giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm theo quy định. Công khai các thông tin về hành vi vi phạm và kết quả xử lý vi phạm của tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh thực phẩm trên các phương tiện thông tin đại chúng để cảnh báo kịp thời cho cộng đồng.
Tổ chức điều tra, xác minh, xử lý các vụ ngộ độc thực phẩm
Tăng cường công tác thông tin, truyền thông về an toàn thực phẩm; phối hợp với các cơ quan báo chí, truyền hình địa phương để kịp thời thông tin, cảnh báo nguy cơ mất an toàn thực phẩm. Đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn kiến thức bảo đảm an toàn thực phẩm trong sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng, đặc biệt là các biện pháp lựa chọn, chế biến, bảo quản an toàn đối với thực phẩm truyền thống, thực phẩm theo tập quán địa phương; khuyến cáo chỉ sử dụng thực phẩm, nguyên liệu có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng, không sử dụng thực phẩm quá hạn, hoặc có dấu hiệu bất thường. Tuyên truyền, giáo dục thường xuyên kiến thức an toàn thực phẩm và phòng, chống ngộ độc thực phẩm do độc tố tự nhiên cho cộng đồng (bằng tiếng dân tộc phù hợp tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa); đặc biệt khuyến cáo người dân không đánh bắt, thu hái, kinh doanh và sử dụng các động, thực vật lạ, có nguy cơ gây ngộ độc.
Tăng cường phối hợp liên ngành trong công tác tuyên truyền, thanh tra, kiểm tra về an toàn thực phẩm; phối hợp với ngành Nông nghiệp trong giám sát, kiểm soát an toàn thực phẩm đối với nông sản và việc sử dụng các loại nấm, cây, củ, quả rừng tự nhiên làm thực phẩm; phối hợp với ngành Công Thương trong thanh tra, kiểm tra, giám sát an toàn thực phẩm đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh rượu, trọng tâm là các cơ sở nhỏ lẻ, nấu rượu thủ công, kịp thời ngăn chặn việc lưu thông các sản phẩm rượu không rõ nguồn gốc, không bảo đảm an toàn theo quy định. Tập trung kiểm tra đột xuất các cơ sở chế biến thực phẩm, bếp ăn tập thể, dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố; kiên quyết xử lý, đình chỉ hoạt động, thu hồi, tiêu hủy thực phẩm không bảo đảm an toàn và công khai vi phạm theo quy định.
Tổ chức điều tra, xác minh, xử lý và kết luận kịp thời các vụ ngộ độc thực phẩm theo quy định; làm rõ nguyên nhân, nguồn gốc gây ngộ độc, trách nhiệm của tổ chức, cá nhân liên quan; chủ động triển khai các biện pháp khắc phục, phòng ngừa nguy cơ tái diễn. Chuẩn bị sẵn sàng kế hoạch, phương án, lực lượng, thuốc và thiết bị vật tư y tế để triển khai hiệu quả các biện pháp xử lý, khắc phục hậu quả khi xảy ra sự cố về an toàn thực phẩm, ngộ độc thực phẩm.
