Làn sóng ngành học "số" và công nghệ đổ bộ
Theo VTC News, Trường Đại học Ngoại thương vừa công bố kế hoạch mở mới khoảng 10 ngành đào tạo từ năm 2026, trong đó nhấn mạnh các nhóm ngành liên quan Trí tuệ nhân tạo, Công nghệ và Dữ liệu phục vụ kinh tế số. Các ngành nổi bật gồm:
Trí tuệ nhân tạo (AI) (định hướng đổi mới sáng tạo trong kinh tế và kinh doanh); Khoa học dữ liệu; Kinh tế số; Công nghệ tài chính; Thương mại điện tử số.
Những chương trình này được thiết kế theo mô hình quốc tế, tăng cường tính thực tiễn, dạy bằng tiếng Anh và gắn kết với thị trường lao động hiện đại.
Ảnh minh hoạ.
Năm 2026, Trường Đại học Giao thông vận tải cũng dự kiến tuyển 6.660 chỉ tiêu cho các chương trình đào tạo chuẩn và chất lượng cao, cùng 70 chỉ tiêu chương trình liên kết quốc tế. Trong đó có ngành mới là Trí tuệ nhân tạo.
Theo Nhà báo và Công luận, Trường Đại học Thương mại cho biết năm 2026 dự kiến mở mới 6 chương trình đào tạo, trong đó chương trình chuẩn Khoa học máy tính (ứng dụng AI trong kinh doanh) lần đầu được triển khai.
Bên cạnh đó, nhà trường mở thêm các chương trình định hướng nghề nghiệp quốc tế và song bằng liên quan đến logistics, phân tích dữ liệu, tài chính – ngân hàng.
Trường Đại học Sư phạm Hà Nội cũng gia nhập “làn sóng” này khi thông báo mở mới hai ngành Trí tuệ nhân tạo và Khoa học dữ liệu trong năm 2026, bên cạnh 5 ngành đào tạo mới khác như Giáo dục học (Giáo dục và truyền thông), Huấn luyện thể thao, Địa lý học (Địa lý tài nguyên và môi trường), Hóa học (Hóa dược), Quốc tế học, Ngôn ngữ Pháp (tiếng Pháp ứng dụng và giao tiếp quốc tế).
Tại Trường Đại học Luật TP.HCM, bên cạnh ngành truyền thống và thế mạnh về Luật, hai năm nay, trường đã tuyển sinh thêm một số ngành học mới ở các lĩnh vực khác như Quản trị kinh doanh, Kinh doanh quốc tế, Tài chính – Ngân hàng.
Riêng năm 2026, trường dự kiến mở mới 4 ngành học mang tính liên ngành cao: Kinh tế số, Thương mại điện tử, Công nghệ tài chính và Ngôn ngữ Trung Quốc. Việc mở ngành mới được triển khai theo định hướng của trường là muốn trở thành trường đa ngành, đa lĩnh vực nhằm đáp ứng nhu cầu nguồn nhân lực đa dạng hiện nay.
Tại miền Tây, Đại học Cần Thơ cũng dự kiến mở 7 ngành mới, trong đó có các chuyên ngành đang đòi hỏi nguồn nhân lực lớn là Thiết kế vi mạch bán dẫn và Đường sắt tốc độ cao.
Ảnh minh hoạ.
Tại Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông, ngoài thế mạnh kỹ thuật, trường dự kiến mở ngành Tài chính - Ngân hàng và chương trình Thiết kế đồ họa game để đón đầu ngành công nghiệp giải trí số.
Có thể thấy việc nhiều trường đại học đồng loạt mở ngành hot về AI, công nghệ cho thấy xu hướng dịch chuyển mạnh mẽ của giáo dục đại học trước nhu cầu nhân lực số. Tuy nhiên, đi cùng cơ hội là những thách thức về bảo đảm chất lượng đào tạo, chuẩn đầu ra và khả năng đáp ứng yêu cầu thực tiễn của thị trường lao động trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo.
Thí sinh cần lưu ý gì?
PLO dẫn lời TS Phạm Tấn Hạ, nguyên Phó Hiệu trưởng Trường Đại học KHXH&NV (Đại học Quốc gia TP.HCM), năm 2026, thời gian tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT dự kiến diễn ra sớm hơn khoảng hai tuần so với các năm trước. Do đó, các mốc thời gian liên quan đến đăng ký và xét tuyển đại học cũng được điều chỉnh sớm hơn, thí sinh cần chủ động theo dõi và chuẩn bị.
Về phương thức xét tuyển, TS Phạm Tấn Hạ lưu ý thí sinh cần trực tiếp tìm hiểu thông tin trên website chính thức của từng trường, bởi mỗi cơ sở đào tạo có thể có những điều chỉnh khác nhau. Hiện nay, một số trường không còn sử dụng phương thức xét học bạ riêng lẻ mà tích hợp vào các phương thức xét tuyển chung. Bên cạnh đó, một số trường cũng dừng xét tuyển theo các tổ hợp truyền thống như C00 (Văn, Sử Địa) hoặc A00 (Toán, Lý, Hóa), thay vào đó là các tổ hợp môn mới, trong đó các môn chính như Toán, Ngữ văn hoặc các môn liên quan đến ngành học có thể chiếm khoảng 50% trọng số xét tuyển.
Ngoài ra, xu hướng đáng chú ý là nhiều trường chuyển sang phương thức xét tuyển tích hợp. Theo đó, kết quả xét tuyển được tính toán dựa trên sự kết hợp giữa điểm thi tốt nghiệp THPT, điểm thi đánh giá năng lực, các thành tích học tập hoặc hoạt động liên quan, cùng với điểm ưu tiên. Tỉ trọng điểm của từng thành phần do từng trường quy định cụ thể, vì vậy thí sinh cần nghiên cứu kỹ phương án xét tuyển của trường mình quan tâm.
TS Phạm Tấn Hạ khuyến nghị thí sinh cần chủ động cập nhật thông tin, xây dựng kế hoạch học tập và ôn luyện phù hợp để đạt kết quả tốt nhất, đặc biệt là ở kỳ thi tốt nghiệp THPT và các kỳ thi đánh giá năng lực.
TS Phạm Tấn Hạ cũng chia sẻ với thí sinh về tầm quan trọng của việc lựa chọn ngành học phù hợp. Theo ông, thí sinh không nên chạy theo những ngành hot hay xu hướng nhất thời, mà cần căn cứ vào năng lực, sở thích của bản thân và điều kiện học tập cụ thể của từng cơ sở đào tạo. Môi trường học tập phù hợp sẽ giúp người học rèn luyện kiến thức, kỹ năng và tạo nền tảng vững chắc cho cơ hội việc làm sau khi tốt nghiệp.
